A distraught senior Asian woman feeling unwell, suffering from pain in leg while sitting on sofa in the living room at home Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Last van ongewenste tics? Dit kan je ertegen doen

Overmatig knipperen met je ogen, niet kunnen stoppen met het schrapen van je keel, of het onbewust herhalen van woorden. Dit zijn een aantal voorbeelden van tics; het maken van ongewenste bewegingen of geluiden, zonder dat je daar controle over hebt.

Is er een manier hoe je tics kan voorkomen, of is er niet zoveel aan te doen?

Wat zijn tics en hoe ontstaan ze?

Een tic is een plotse, onbewuste beweging of geluid dat terugkeert. Het zorgt voor een mentale of fysieke ontlading. Tics, ook wel zenuwtrekjes genoemd, ontstaan door een korte storing in de hersenen. Het menselijk lichaam voert een actie uit waar de hersenen geen opdracht voor hebben gegeven. Soms hebben omgevingsfactoren of stressvolle situaties ook invloed op spontane spiertrekkingen.

Veel voorkomende tics

Tics zijn onder te verdelen in motorische tics en vocale tics. Motorische tics, ook wel beweegtics genoemd, komen het meest voor. Dit gaat om een kort trekje van één of meerdere spieren. De meest voorkomende motorische tics zijn:

  • Knipperen met de ogen
  • Trekken met de mond of neus
  • Schudden van het hoofd
  • Armen of benen uitstrekken
  • Schouders optrekken
  • Huppeltjes maken

Vocale tics, ook wel geluidtics genoemd, beginnen met korte geluiden en evolueren soms tot lange zinnen. De meest voorkomende vocale tics zijn:

  • Krachtig opsnuiven van lucht
  • Kuchen of schrapen van de keel
  • Maken van piepgeluidjes
  • Maken van hum-geluidjes
  • (Na)zeggen van woorden of zinnen

Chronische ticstoornis

Een tic heeft geen vast ritme, maar herhaalt zich regelmatig. Dit kan vervelend zijn en zorgen voor een onaangenaam gevoel in sociale situaties. De meeste tics gaan binnen een jaar vanzelf over. Er kan sprake zijn van een ticstoornis, zoals bij dwangmatige gevoelens die erger worden als je ze probeert te bedwingen. Bij een chronische ticstoornis houden de zenuwtrekken langer dan een jaar aan. Hierbij gaat het om het maken van een ongewenste beweging of een onbewust geluid, nooit een combinatie van deze tics. Een stoornis die zowel motorisch als vocaal optreedt is Gilles de la Tourette.

Dit kan je er tegen doen

Het is doorgaans niet nodig om naar de huisarts te gaan als je last hebt van een tic. Als je tics negatieve invloed hebben op het dagelijks leven, kunnen behandelingen als therapie en medicatie helpen. Een behandeling kan stress en spanning wegnemen en zorgt doorgaans voor een gevoel van controle. Uit onderzoek blijkt dat bij zo’n 70 procent van de mensen het aantal tics vermindert met 30 tot 50 procent. Als het niet duidelijk is of het gaat om een tic of een ernstige aandoening, kan er contact opgenomen worden met een huisarts.

Anne-Lotte HermansGetty Images

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden