Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Gezondheid

Last van een grote scheve teen? Deze tips kunnen helpen.

voeten-margriet.jpg

De helft van alle mensen krijgt het: hallux valgus, een scheefstaande grote teen. Vrouwen hebben er wel vaker ongemak en pijn van. Wat kun je eraan doen? En is het te voorkomen?

In haar praktijk in Den Haag kreeg podotherapeut Willy Boonacker de afgelopen dertig jaar duizenden en duizenden voeten onder ogen. Volgens de richtlijn heeft ongeveer de helft van alle volwassenen een scheefstaande grote teen, ofwel hallux valgus. “Dat klopt met wat ik in mijn praktijk zie. Maar dat betekent niet dat iedereen met hallux valgus er ook klachten van krijgt. Je kunt je leven lang een scheve grote teen hebben en nooit ergens last van hebben.” Het is een misverstand dat het alleen voorkomt bij vrouwen. “Het komt evenveel voor bij mannen als bij vrouwen,” zegt Boonacker. Wél is het zo dat vrouwen vaker klachten krijgen. Dat zit hem in het type schoeisel dat ze dragen.”

In de familie

‘Hallux’ is de Latijnse naam voor ‘grote teen’ en ‘valgus’ betekent dat hij scheef staat: de grote teen is scheefgegroeid in de richting van de andere tenen. Hoe het precies ontstaat is nog niet helemaal duidelijk. Erfelijkheid speelt in elk geval een rol. Willy Boonacker hoort vaak van cliënten met hallux valgus dat hun moeder of oma het ook hadden. “Als hallux valgus in de familie zit, hebben mensen er vaak al op jonge leeftijd last van, zo tussen de twintig en dertig jaar.”
Behalve erfelijkheid, kunnen ook andere factoren een rol spelen: een voetafwijking bijvoorbeeld. Die kan aangeboren zijn, ontstaan door reuma of op oudere leeftijd door verslapping van de voetspieren. Ook bij een te korte achillespees of platvoeten wikkel je je voeten meer over de grote teen af waardoor die scheef kan groeien. Daarnaast kan hallux valgus ook ontstaan door een ongeluk waarbij het gewricht beschadigd is geraakt.

Hoge hakken en taart

En hoge hakken dan? Zijn pumps niet de boosdoeners? “Dat weten we niet precies,” zegt Willy Boonacker. “Van op hakken lopen krijg je waarschijnlijk geen hallux valgus. Wél kun je klachten krijgen van een al bestaande hallux valgus wanneer je veel op hakken loopt. Kijk maar naar de stand van je grote teen wanneer je je voet in een smalle schoen wringt: je tenen worden naar elkaar toegeknepen en je grote teen gaat opzij. Zeker als de hak ook nog eens hoog is, komt bijna al je gewicht op dat gewricht terecht. Dat kan dan pijn gaan doen. Hoe vaker je op hakken loopt, hoe meer kans dat je er klachten van krijgt. Vergelijk het met afvallen: als je één keer een stuk taart eet, kom je echt geen tien kilo aan. Maar doe je dat elke dag, dan zul je uiteindelijk wel dikker worden. Zo is het met hakken ook. Als je een keer op hakken loopt, krijg je daar geen klachten van. Maar als je dat elke dag doet, omdat je bijvoorbeeld pumps draagt naar je werk, is de kans op klachten wel groter. Niet bij iedereen trouwens. Net zoals er ook mensen slank blijven, hoeveel taart ze ook eten.”

Pijn en hamertenen

De klachten zijn heel divers. Je kunt pijn krijgen in de grote teen zelf. Bijvoorbeeld doordat er een ontsteking in het gewricht ontstaat. Of doordat er een knobbel, ook wel ‘knok’ of ‘bunion’ genaamd, ontstaat op de zijkant van de voet, aan het begin van de teen. Dan kan de huid pijn gaan doen. En soms is het dragen van schoenen of lopen dan pijnlijk. Sommige mensen hebben er zo veel last van dat de voet ook gevoelig is zonder schoenen aan.
Als de grote teen tegen de tweede teen aangroeit, kan die teen soms ook beginnen te vergroeien. Zo’n scheefstaande tweede (of derde) teen heet een ‘hamerteen’. Soms wordt die door de grote teen behalve opzij ook naar boven of beneden geduwd. Dat kan lastig zijn bij het lopen. Soms ontstaat er op de drukplek een eeltknobbel of likdoorn die klachten geeft. Wat je ook veel ziet bij mensen met hallux valgus is dat ze verderop in het lichaam klachten krijgen, doordat ze de voet niet goed meer afwikkelen en anders gaan lopen: pijn in de knieën of heupen bijvoorbeeld.

Wat kun je zelf doen?

Met een pijnlijke teen hoef je niet direct naar de huisarts of podotherapeut. Er zijn dingen die je zelf kunt doen. Probeer eerst eens een tijdlang op goede schoenen te lopen. Kies voor platte schoenen met een goede zool die voldoende ondersteuning geven. De hak mag maximaal vier centimeter hoog zijn om druk op de tenen of voorvoet te voorkomen. Ook de breedte van de schoen is belangrijk: alle tenen moeten erin passen zonder dat ze naar elkaar toe worden geknepen. Bij een knok op de voet: draag geen schoenen met stiksels en/of naden op de pijnlijke knobbel.Wanneer de pijn te erg is of wanneer de pijn snel verergert, neem dan contact op met de huisarts of podotherapeut. Ook wanneer je pijn krijgt in de andere tenen of wanneer je artrose in de grote teen hebt én een pijnlijke hallux valgus.

Tekst: Dorien Dijkhuis.

Dit is afkomstig uit Margriet 2018-37, deze editie is te bestellen via Magazine.nl.

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox? Schrijf je in op Margriet.nl/nieuwsbrief

Ook interessant