Gezondheid

Kun je niet goed tegen stress? Misschien ben je hoogsensitief

hoogsensitief.jpg

Marisa Garau dacht altijd dat ze zich aanstelde, omdat ze niet zo goed tegen stress en kritiek kon. Inmiddels weet ze dat ze hoogsensitief is. In dit blog vertelt ze hoe je erachter kunt komen of je ook een Hoog Sensitief Persoon (HSP) bent en hoe mindfulness kan helpen om beter in je vel te zitten.

Hoogsensitiviteit is een relatief nieuw begrip, maar waarschijnlijk zijn er altijd al hoogsensitieve mensen geweest. Al in de jaren twintig van de twintigste eeuw schreef psycholoog Carl Jung voor het eerst over het verschijnsel ‘hooggevoeligheid’. In 1996 introduceerde de Amerikaanse psychologe Elaine Aron de term ‘Hoog Sensitief Persoon’ (HSP). Inmiddels is wetenschappelijk aangetoond dat HSP’ers erg gevoelig zijn voor prikkels waar andere mensen minder moeite mee hebben, zoals tijdsdruk en harde geluiden. Naar schatting is zo’n 20 procent van de mensen hooggevoelig of hoogsensitief.

Zo test je of je hoogsensitief bent

Ik dacht altijd dat ik me aanstelde, omdat ik niet erg stressbestendig ben en niet adequaat kon omgaan met kritiek. Totdat ik me in hoogsensitiviteit ging verdiepen en ontdekte dat ik aan alle eigenschappen van HSP voldoe. Er bestaan goede online tests om te controleren of je mogelijk hoogsensitief bent.

Zestien karaktereigenschappen

Amerikaanse psychologen hebben daarnaast zestien karaktereigenschappen vastgesteld waaraan alle HSP’ers in meer of mindere mate voldoen. Dat zijn deze:

  • Je hebt een rijker gevoelsleven en je gevoelens gaan dieper
  • Je reageert emotioneel afwachtender dan anderen
  • Je vat opmerkingen en grapjes sneller persoonlijk en negatief op
  • Je sport liever in je eentje dan in een team
  • Kritiek komt hard aan, daarom probeer je die te ontwijken
  • Je hebt meer tijd nodig om tot beslissingen te komen
  • Je bent langer van slag als je een foute beslissing hebt genomen
  • Je let veel meer op details dan anderen
  • Je bent waarschijnlijk introvert (30 procent van de HSP-ers is echter extrovert)
  • Je kunt goed samenwerken, omdat je analytisch bent
  • Je hebt een hoger risico om een angststoornis of depressie te ontwikkelen
  • Je bent gevoelig voor harde geluiden
  • Je bent gevoelig voor enge of gewelddadige films
  • Je huilt makkelijker dan anderen
  • Je houdt veel rekening met de gevoeligheden van anderen
  • Je kunt niet optimaal presteren in een kantoortuin, maar wel in een eigen kamer

Mijn leven als HSP’er

De eerste veertig jaar van mijn leven heb ik erg geleden onder HSP, omdat ik niet wist dat ik hoogsensitief ben. Als kind was ik anders dan veel andere kinderen. Ik was bezorgd in plaats van onbekommerd, bedachtzaam in plaats van impulsief, serieus in plaats van speels. Kritiek kon ik jarenlang met me meedragen, en ik was snel gekwetst. Samenwerken met medescholieren kon ik wel goed (omdat ik analytisch kan denken), maar ik had elke week nachtmerries over de gymnastieklessen vanwege de competitie en het sporten in teams. Door het onbegrip van de volwassenen om mij heen verloor ik mezelf in rollen om maar ‘normaal’ over te kunnen komen. Zo speelde ik gedurende mijn leven de rol van het brave kind, de gemotiveerde scholier, de begripvolle collega, de succesvolle ondernemer.

Lees ook: Deze hondenrassen passen het best bij hoogsensitieve personen

Drie tips bij hoogsensitiviteit

Pas nadat ik in 2006 een mindfulness-training in Amsterdam had gevolgd, kreeg ik langzaam door dat al die ‘zwakheden’ en ‘afwijkingen’ waaronder ik m’n hele leven had geleden, feitelijk mijn sterke punten waren. Deze drie mindfulness-principes kunnen je ook helpen als je beter in je vel wilt zitten.

1. Accepteer dat je hoogsensitief bent

Misschien heb je je – net als ik – jarenlang tegen je HSP verzet omdat het niet voldoet aan het sociaal wenselijke idee van de zelfverzekerde, stressbestendige persoon die goed met kritiek kan omgaan. Nu je weet dat je HSP hebt, kun je dit idee met nieuwe ogen bekijken en voor jezelf bepalen of die door de maatschappij afgekeurde HSP-eigenschappen wel zo slecht zijn. Laat het idee los dat je ‘normaal’ moet zijn. Omarm je HSP. Voor mij is HSP geen aandoening of tekortkoming, maar een verrijking van mijn leven.

2. Gebruik je hoogsensitiviteit niet als excuus

Je ziet het wel vaker gebeuren: zodra een aandoening zoals ADHD officieel is vastgesteld, gaan mensen het als excuus gebruiken om zich onhebbelijk te gedragen. Ze verliezen zich in nare verslavingen of walsen over anderen heen, maar halen vervolgens hun schouders op met als argument: ‘Ik heb ADHD, dus ik kan er niets aan doen’. Realiseer je dat HSP misschien wel een heuse aandoening is, maar dat het geen excuus is om jezelf of anderen tekort te doen. Sta volledig achter je eigen keuzes en neem verantwoording voor wat er in je leven gebeurt. Dit levert je kracht, zelfvertrouwen en emotionele groei op. Je zult merken dat dit een stuk beter voelt dan de slachtofferrol.

3. Focus op je positieve eigenschappen

Mensen die mij over hun HSP schrijven, hebben soms de neiging om het als een ziekte te zien. Ik begrijp dat, want zo ben ik zelf ook opgegroeid; als een ‘raar’ kind met wie iets mis was. HSP heeft zeker lastige kanten, maar geloof me dat het je niet gaat helpen om daar voortdurend mee bezig te zijn. Iedereen heeft goede en slechte eigenschappen, maar de mensen die verder komen in hun leven zijn degenen die hun goede kanten ten volle benutten en inzetten om anderen te kunnen dienen. Rekening houden met de gevoelens van anderen, analytisch denken en goed kunnen samenwerken, je realiseren dat je een rijker gevoelsleven hebt, oog hebben voor detail. Dat zijn stuk voor stuk mooie eigenschappen waarmee je als hoogsensitief persoon niet alleen jezelf, maar ook anderen kunt helpen!

Haal meer uit je hoogsensitief zijn met mindfulness

Als HSP-er heb ik inmiddels mijn eigen weg in het leven gevonden. Ik ben van een gestreste muis veranderd in een ontspannen persoon. Vroeger was ik vooral bezig met mijn eigen angsten en tekortkomingen. Dankzij mindfulness heb ik die benauwende zelf-obsessie kunnen afleren. Door mindfulness ga je alles in het leven namelijk anders bekijken. Je durft opeens naar het nut van ingesleten gewoonten te kijken. Van jezelf, van anderen en van de samenleving als geheel. Hoezo moet je als werknemer stressbestendig zijn? Waarom moet je overal een mening over hebben? Moet iedereen een teamplayer zijn?

Dankzij mindulness zorg ik niet alleen beter voor mezelf, maar heb ik ook meer oog voor anderen gekregen. Als mindfulness-teacher begeleid ik mensen naar een meer vervullend leven. HSP is voor mij geen lastige aandoening meer, maar een set van eigenschappen waarvan ik én mijn cliënten profiteren.

Meer weten over hoogsensitiviteit? Lees dan het uitgebreide artikel over HSP op Marisa’s website.

Over Marisa Garau

hoogsensitief

Marisa Garau is de initiatiefnemer van Growing Mindfulness, een website die je helpt onzekerheid en stress de baas te worden met behulp van nuchtere mindfulnesstechnieken. Haar aanpak is down-to-earth en resultaatgericht. Op haar website kun je een gratis mindfulness e-boek downloaden.

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox?
Abonneer je op Margriet.nl/nieuwsbrief.

Tekst | Marisa Garau
Beeld | iStock

Ook interessant