verstandskiezen latere leeftijd Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Gezondheid

Kan een verstandskies ook pas op latere leeftijd doorkomen?

Met een beetje geluk komen je verstandskiezen probleemloos of helemaal niet door. Maar áls ze het doen, is het vaak op jonge leeftijd. Kan een verstandskies ook pas op latere leeftijd, bijvoorbeeld na je zestigste, doorkomen? En hoe komt dat?

We vroegen het aan tandarts Jorieke Grooten.

Te weinig ruimte voor verstandskiezen

Gemiddeld komen verstandskiezen door als je tussen de 18 en 25 jaar oud bent. Deze grote kiezen, die helemaal achterin je mond zitten, maken een volwassen gebit compleet. Bij sommige mensen verloopt het doorkomen van de verstandskiezen zonder problemen. Verwijderen is dan vaak niet nodig. Maar soms is er te weinig ruimte, waardoor ze scheef of niet (helemaal) doorkomen. “In de oertijd hadden mensen hele grote kaken, dus toen pasten de verstandskiezen makkelijk in de mond. Inmiddels zijn onze kaken een stuk kleiner en is er dus minder ruimte voor de verstandskiezen”, vertelt Jorieke. “Het zijn uitstervende kiezen. Bij 30 procent van de mensen zijn de verstandskiezen überhaupt niet meer ontwikkeld.”

Ontstoken tandvlees

Verstandskiezen worden niet bij iedereen verwijderd. “Als mooi doorkomen, hoeven ze er niet uitgehaald te worden”, gaat de tandarts verder. “Maar soms kun je ze met een tandenborstel of tandenstoker niet goed reinigen. Dat kan een reden zijn om je verstandskiezen te verwijderen.” Zeker wanneer een verstandskies niet helemaal doorkomt of naar de zijkant of achterkant groeit, kan dit voor problemen zorgen. “De kiezen moeten door een stuk tandvlees heen. Tandplak en bacteriën komen daar gemakkelijk onder, maar de haartjes van je tandenborstel niet. Dit kan zorgen voor een ontsteking in het omliggende tandvlees en is vaak een reden om de verstandskiezen te verwijderen.” Door een scheefgroeiende verstandskies kan een gewone kies bekneld raken. Ook in deze situatie, en zeker als je van plan bent om nog een beugel te dragen, kan de verstandskies weggehaald worden.

Verstandskies op latere leeftijd

Als verstandskiezen doorkomen, is de kans groot dat het voor je 25ste gebeurt, maar dit kan ook later. In theorie kan een verstandskies ook op je zestigste nog doorkomen, al komt dit niet zo vaak voor. “Stel, je verstandskies zit nog in je kaak en heeft geen ruimte om door te komen, maar om de een of andere reden moet een gewone kies getrokken worden. Dan kan een verstandskies denken: ik heb ineens meer ruimte, dus ik kom alsnog door”, legt Jorieke uit. Dat hoeft geen probleem te zijn. Sterker nog: soms is het een mooie vervanging voor de getrokken kies en kun je er goed mee kauwen. Zitten je verstandskiezen op latere leeftijd nog in het bot, verstopt onder tandvlees? Dan zal hij in de meeste gevallen gewoon blijven zitten.

Verstandskies laten trekken

Bij te weinig ruimte, een beknelde kies of een ontsteking kan een tandarts er dus voor kiezen om verstandskiezen te (laten) verwijderen. Het beste moment om ze weg te halen, is tussen de 16 en 25 jaar, omdat je wond- en botgenezing dan op z’n best is. Toch kan een verstandskies ook pas op je zestigste verwijderd worden. “Meestal levert dit geen problemen op, ook al is de wond- en botgenezing op latere leeftijd wat langzamer. Als je verder gezond bent, hoef je je hier weinig zorgen over te maken. Heb je een aandoening of slik je bepaalde medicijnen? Dan wordt voor de ingreep gekeken of dit invloed kan hebben en of extra maatregelen nodig zijn. Wordt de ingreep daardoor wat risicovoller, dan kan een tandarts je te verwijzen naar de kaakchirurg in het ziekenhuis.”

Signalen dat verstandskies doorkomt

Je kunt een doorkomende verstandskies herkennen aan een klein, hard puntje achterin je mond. Dat kan wat ongemak geven, omdat hij door je tandvlees komt en daar makkelijk bacteriën onder komen. Als het écht pijn doen, kan het zijn dat je tandvlees ontstoken is. Neem dan contact op met je tandarts.

Maike AbmaGetty Images
Meer over

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden