Gezondheid

Het jojo-effect voorkomen? Expert geeft dé gouden tip

jojo-effect-margriet.jpg

Iedereen die wel eens een dieet heeft gevolgd, aan de lijn heeft gedaan, en daar op den duur mee is gestopt en weer mee is begonnen, kent het wel: het jojo-effect. Na een dieet lijk je altijd weer wat kilo’s aan te komen. Hoe komt dat?

Waarom komen we toch altijd wel weer wat kilo’s aan als we na het zoveelste dieet weer normaal proberen te eten? Of erger nog: soms worden we zelfs zwaarder dan toen we begónnen met het dieet. NU.nl interviewde hoogleraar functionele genetica Edwin Mariman (Maastricht UMC) over het fenomeen.

Binnen een jaar weer op oude gewicht

“Zo’n tachtig procent van de mensen is binnen één à twee jaar terug op zijn of haar oude gewicht”, vertelt Mariman. “Het niet kunnen veranderen van de levensgewoonten is vaak een oorzaak. En ook stress zet vaak tot eten aan.”

Uit onderzoek van het Maastricht UMC is gebleken dat ook biologische processen een belangrijke rol spelen. “Als je aan de lijn bent gaan de vetcellen zich anders gedragen. Ze geven andere hoeveelheden hormonen af. Minder leptine bijvoorbeeld, een hormoon dat het verzadigingsgevoel reguleert. Daardoor krijg je meer honger en ga je meer eten.”

Celstress

Ook ‘celstress’ is een belangrijke oorzaak. “Doordat er minder energie binnenkomt, krimpen de vetcellen, maar het ‘skelet’ dat om die cellen heen zit, krimpt niet zo snel mee”, legt de expert uit. “Daardoor ontstaat er in de cellen spanning en willen ze opnieuw groeien door de ‘gastheer’ tot eten aan te zetten. Met als resultaat: je valt minder af of komt zelfs weer aan. Het lichaam is voorbestemd om na afvallen weer energie te stapelen.”

Crashdieet vs ‘trager’ dieet

En maakt het wat het jojo-effect betreft nog uit of je snel of juist langzaam afvalt? “Uit onze eigen studie waarin we een crashdieet vergeleken met een ‘trager’ dieet, bleek dat de snelheid of de mate van gewichtsstijging na het dieet niet verschilde”, zegt Mariman daarover. “Een verrassing, want we hadden gedacht dat de celstress bij een crashdieet groter zou zijn en dat de crashdieetgroep dus sneller en meer zou aankomen.’

Is jojoën ongezond?

Oké, je jojoot dus. Misschien niet wat je wilt, maar is het eigenlijk ook slecht voor je? “Dat is niet honderd procent duidelijk”, begint de deskundige. “Ongeveer de helft van de studies wijst uit dat jojoën uiteindelijk leidt tot een iets hoger gewicht, maar niet tot een verslechtering van de insulinegevoeligheid, iets dat uiteindelijk kan leiden tot het ontwikkelen van diabetes type 2.” Toch blijft het goed om af te vallen bij overgewicht, omdat het een positief effect heeft op insulinegevoeligheid. “Als je overgewicht hebt, is het dus altijd goed om opnieuw aan de lijn te doen.”

Het jojo-effect voorkomen

In plaats van weer opnieuw aan de lijn te doen, wil je het jojo-effect misschien proberen te voorkomen. Hoe? “Ten eerste door een gezond dieet te kiezen en dat ook vol te houden nadat je je streefgewicht hebt bereikt. Mijn collega, professor van Baak, heeft verschillende studies vergeleken. Daaruit blijkt dat er eigenlijk maar één ding meehelpt om een laag gewicht te handhaven: je dieet baseren op een hoger gehalte aan eiwitten.”

Afvallen met eiwitten

Eiwitten wekken namelijk het verzadigingsgevoel op, legt hij uit. “Bovendien gaat het bij afvallen niet alleen om wat je eet, maar ook om wat je verbrandt. Daarvoor heb je spieren nodig en eiwitten zijn daarvoor bouwstoffen. Begin er al mee bij het afvallen om spierverlies te beperken. En beweeg! Met bewegen train je je spieren en zet je ze aan tot verbranding.”

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in via margriet.nl/nieuwsbrief.

Bron | NU.nl
Beeld | iStock

M20

Margriet 20 ligt in de winkels, met alles over (in je eentje) bewegen met de mooiste fiets- én wandelroutes in Nederland. Haal het nummer snel in huis of bestel ‘m veilig online zonder extra verzendkosten.

Ook interessant