dieet desire Beeld Getty Images/EyeEm
Beeld Getty Images/EyeEm

PREMIUM

Is het Ayurvedische dieet wetenschappelijk onderbouwd? Een diëtist vertelt

Een van de nieuwste trends op het gebied van voeding is Ayurveda. Nou ja, nieuw… Het bestaat al ongeveer vijfduizend jaar en komt oorspronkelijk uit India. Ayurveda is een vorm van alternatieve geneeskunde die gericht is op het bevorderen van de balans tussen lichaam en geest. Mogelijke Ayurvedische behandelingen zijn kruidengeneesmiddelen, speciale dieet- en leefstijladviezen, meditatie, yoga en massagetherapie.

Ayurveda heeft de afgelopen jaren een enorme groei doorgemaakt in populariteit. Celebrities kunnen niet achter blijven. Zo zijn Kourtney Kardashian en Gwyneth Paltrow naar eigen zeggen fan. Voeding speelt een grote rol in Ayurveda: volgens aanhangers kun je met een Ayurvedische manier van eten afvallen en gezondheidsproblemen bestrijden. Desiré van der Kruk, diëtist bij Jouw Foodplan, vertelt meer over het Ayurvedische dieet en of het wetenschappelijk bewezen is.

Wat is Ayurveda?

In Ayurveda is er een onderliggende overtuiging dat alles in het leven met elkaar verbonden is. Wanneer een persoon uit balans of gestrest is, kan dit je gezondheid negatief beïnvloeden.

Volgens de Ayurvedische filosofie bestaat de opmaak van elk persoon uit drie zogenoemde dosha’s: vata, pitta en kapha (lucht, vuur en water). Je kunt dosha’s zien als energietypes: elk van deze dosha dicteert je emotionele sterke en zwakke punten, het voedsel dat je lichaam nodig heeft, de oefeningen die het beste voor je kunnen werken en meer. Elk persoon heeft een unieke mix van deze drie dosha’s, waarvan één type het meest aanwezig is. Er wordt aangenomen dat deze dosha’s in evenwicht moeten worden gehouden om ziekte te voorkomen.

De drie dosha’s vertonen doorgaans verschillende kenmerken:

Vata

  • Heeft een slanke bouw
  • Is creatief en gevoelig
  • Geeft de voorkeur aan warme, vochtige klimaten
  • Heeft een droge huid
  • Gevoelig voor gastro-intestinale problemen zoals constipatie en een opgeblazen gevoel

Pitta

  • Heeft een gemiddelde, gespierde bouw
  • Is productief en werkt hard
  • Is snel geprikkeld
  • Houd van koude klimaten
  • Heeft een blanke huid

Kapha

  • Heeft een stevige lichaamsbouw
  • Is makkelijk in de omgang
  • Geeft de voorkeur aan warme, droge klimaten
  • Heeft een vettige huid
  • Heeft een langzaam metabolisme

Wat is het Ayurvedische dieet?

Op basis van het meest aanwezige dosha adviseert het Ayurvedische dieet om bepaalde voedingsmiddelen te beperken of te vermijden. Het Ayurvedische dieet onderscheidt zes smaken: zoet, zuur, zout, bitter, scherp en wrang. Elke smaak heeft verschillende energetische effecten op lichaam en geest, en kan je dosha verergeren of kalmeren. Zo zou een vuurtype heet of gekruid eten beter kunnen vermijden.

Volgens het Ayurvedische gedachtegoed dienen personen met een overheersende vata-dosha warm, vochtig en zacht eten te consumeren. Voorbeelden zijn bessen, bananen, gekookte groente, rijst, eieren en zuivel. Bittere en koude voedingsmiddelen zoals noten, zaden en rauwe groente kan deze dosha beter laten staan. De pitta-dosha dient zwaar en pittig eten te vermijden. In plaats daarvan kan dit vuurtype beter licht, koud en zoet eten. Denk aan fruit, havermout, eieren en groente. Wanneer je een kapha-dosha hebt, is het advies om juist pittige en vullende voedingsmiddelen te consumeren. Voorbeelden zijn hete kruiden, fruit, groente en volkoren producten. Eet geen zwaar en vetrijk voedsel.

Andere Ayurvedische voedingsadviezen

Het volgen van een Ayurvedisch dieet gaat niet alleen over wat je eet, maar ook over hoe je eet. Een aantal adviezen zijn bijvoorbeeld:

  • Eet vers en neem tijd voor het koken
  • Eet met aandacht en vermijd afleidingen tijdens het eten
  • Let op je verzadigingsgevoel, eet niet te veel
  • Eet op vaste tijden

Wat zegt de wetenschap?

Het bestaan ​​van dosha’s wordt niet ondersteund door betrouwbaar wetenschappelijk onderzoek. Volgens Steven Novella, een Amerikaanse neuroloog en professor aan Yale, zijn dosha’s “een op fantasie gebaseerd systeem van menselijk functioneren”. Ayurveda wordt dan ook wel pseudowetenschap genoemd, omdat het niet wetenschappelijk onderbouwd is.

Maar dat betekent niet dat alle voedingsadviezen ongegrond zijn. Een voordeel van het Ayurvedische dieet is bijvoorbeeld dat verse, onbewerkte producten zoals fruit, groenten en peulvruchten worden promoot. Dit kan je gezondheid ten goede komen, aangezien deze voedingsmiddelen rijk zijn aan veel essentiële voedingsstoffen. Naast het voedsel dat je eet, is mindfulness en bewust eten een ander belangrijk onderdeel van Ayurveda. Het is bewezen dat mindfulness kan helpen bij het verminderen van eetbuien en lichaamsgewicht.

Opletten bij de Ayurvedische levensstijl

Als jij je prettig voelt bij een Ayurvedische manier van eten, moet je dat vooral doen. Let erop dat je wel genoeg voedingsstoffen binnenkrijgt. Het weglaten van bepaalde voedingsmiddelen kan mogelijk vitaminetekorten veroorzaken. Je dient wél zeer voorzichtig te zijn met Ayurvedische supplementen. ‘Baat het niet, schaad het niet’ gaat in dit geval niet op. Zo blijkt uit een Amerikaans onderzoek uit 2008 dat 21 procent van Ayurvedische medicijnen die op het internet werden aangeboden, schadelijke metalen als kwik, lood en arsenicum bevatten. Het is belangrijk om contact op te nemen met je arts voordat je begint aan eventuele Ayurvedische behandelingen.

desire van der kruk header paspoortje Beeld redactie
Beeld redactie

Over diëtist Desiré van der Kruk

Desiré van der Kruk heeft na het behalen van haar bachelor voeding en diëtetiek online diëtistenpraktijk jouwfoodplan.nl opgericht, waar je terecht kunt voor e-consulten en voedingsschema’s op maat. Daarnaast schrijft ze graag artikelen over voeding en gezondheid. Volg haar op Instagram of Facebook voor meer info, tips & tricks.

Desiré van der KrukGetty Images/EyeEm

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden