Gezondheid

Last van hyperventilatie? Dit kun je eraan doen!

benauwd-hyperventilatie.jpg

Je hebt het gevoel alsof je hardloopt, terwijl je gewoon ergens zit of staat. Je hart gaat als een malle tekeer en je hebt de behoefte heel snel en diep te ademen om genoeg zuurstof binnen te krijgen. Een paniekerig gevoel schiet door je lichaam. Herkenbaar? Dan heb je waarschijnlijk last van hyperventilatie.

Hyperventilatie is in principe ongevaarlijk, maar kan heel beangstigend zijn. Door stress of angst raakt je ademhaling verstoord, waardoor je lichaam automatisch in een optimale staat van paraatheid schiet. Die vecht- of vluchtreflex is een rechtstreeks gevolg van de evolutie. In de oertijd kon een gevaarlijke situatie leiden tot een zaak van leven of dood. Vandaag de dag hebben we met ‘gevaren’ van een heel andere orde te maken. Die problemen zijn over het algemeen niet levensbedreigend, maar ze geven vaak wél aanleiding tot langdurige angst en spanning. Met als gevolg: stress. Tijdens stressvolle periodes maakt je lichaam extra adrenaline en cortisol aan. Deze hormonen zorgen ervoor dat je ademhaling en hartritme sneller gaan dan nodig.

Overademen

Als dat ‘overademen’ heel heftig wordt, kun je een aanval van hyperventilatie krijgen. Hyperventilatie kan allerlei vervelende klachten met zich meebrengen. Een gevoel van benauwdheid, maar ook ­zweten, duizeligheid, hoofdpijn, misselijkheid, tintelingen, een ­droge mond of pijn op de borst. Die ontstaan vaak ogenschijnlijk uit het niets. Hoewel het lichamelijk geen kwaad kan, vinden mensen de symptomen die ze ervaren vaak heel naar. Gelukkig zijn er methoden die je kunnen helpen om je lichaam weer tot rust te brengen tijdens een aanval en manieren om het risico op hyperventilatie in de toekomst te voorkomen.

Tijdens een aanval

Wanneer je last hebt van hyperventilatie, is het belangrijk om je ademhaling zo snel mogelijk weer onder controle te krijgen. Dat doe je door goed uit te ademen. Dit kun je controleren door een papiertje naast je mond te houden. Wappert het papiertje? Dan ben je goed bezig. Zorg er daarnaast voor dat je na elke uitademing een adempauze inlast. Bijvoorbeeld: gedurende vier tellen inademen, twee tellen uitademen, vier tellen pauze. In een papieren zak blazen, zoals je in films weleens ziet, is zinloos. Vroeger werd gedacht dat je op die manier koolmonoxide kon opvangen die je tijdens de hyperventilatie te veel had uitgeademd. Maar wetenschappers hebben ontdekt dat dit lichamelijk weinig tot niets uithaalt. Wat wel wil helpen, is afleiding zoeken. Wanneer je hardop leest, gaat je ademhaling bijvoorbeeld automatisch terug naar het natuurlijke ritme.

Voorkomen

De meeste mensen zijn geneigd niet terug te keren naar de plek of handeling waar ze een aanval van hyperventilatie kregen. Toch is dit niet verstandig. Je krijgt daardoor als het ware angst voor de angst en daardoor is de kans op een nieuwe aanval alleen maar groter. “Om paniekaanvallen te voorkomen, is het belangrijk om de oorzaak van de stress of angst te achterhalen en daar wat aan te doen,” stelt psychosomatisch fysiotherapeut Fokje de Wit. “Daarnaast kun je leren je adem te reguleren.”

Ontspannen bekken

Als je last hebt van stress of paniek, zit je adem vaak hoog. “Ongemerkt houd je in je bekkengebied spanning vast en knijp je je buik af, waardoor de adem niet kan zakken. Om daar meer ruimte te maken, kun je de volgende oefening doen. Ga liggen met opgetrokken knieën, waarbij je je voeten op de grond houdt. Laat vervolgens gedurende een paar minuten in je eigen tempo om beurten je knieën samen naar links en rechts vallen. Waar in je lichaam voel je die beweging? In je rug, je nek, je hoofd? Voel na afloop ook weer goed. Wat is er nu anders? Ligt je rug platter? Voelt je middenrif zwaarder? Als je deze oefening geregeld herhaalt, zul je merken dat je bekken, buik en borstkas soepeler worden en het makkelijker wordt om door te ademen.”

Lees ook
Dit is wat je moet weten over hartkloppingen

Bronnen| gezondheidsnet.nl, dokterdokter.nl, thuisarts.nl
Beeld| iStock

Ook interessant