Hoopgevend: artsen boeken resultaat in onderzoek naar behandeling van alvleesklierkanker Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Hoopgevend: artsen boeken resultaat in onderzoek naar behandeling van alvleesklierkanker

Ieder jaar krijgen in Nederland een paar duizend mensen de diagnose alvleesklierkanker. Bij deze vorm van kanker is de kans op overleving klein, omdat hij pas in een laat stadium ontdekt wordt en therapieën er geen grip op krijgen. Gelukkig is er nieuwe hoop: Amerikaanse oncologen hebben voor het eerst bij een patiënt een therapie gevonden tegen uitgezaaide alvleesklierkanker.

De artsen delen in het medische tijdschrift The New England Journal Of Medicine dat ze de kanker hebben weten terug te dringen bij een patiënt die na drie jaren behandelingen was opgegeven. “Weinig zaken zijn bijzonder als een mogelijke nieuwe behandeling voor een ongeneeslijke ziekte”, aldus de redactie van het tijdschrift.

Alvleesklierkanker

Alvleesklierkanker is een complexe vorm van kanker en wordt vaak pas in een laat stadium ontdekt, als de tumor al is uitgezaaid. Wat behandeling van deze vorm van kanker extra lastig maakt, is het feit dat veel bestaande therapieën geen grip kunnen krijgen op de tumor en uitzaaiingen. Zelfs immuuntherapie - een vorm van therapie waarbij de eigen afweer van het lichaam wordt ingezet tegen de kwaadaardige tumorcellen - helpt bij deze vorm van kanker niet. Dit terwijl juist immuuntherapie bij sommige andere vormen toch voor resultaten zorgt.

We zijn er nog lang niet

Hoewel de berichtgeving hoopvol klinkt, zegt tumorimmunoloog Kees Melief, emeritus hoogleraar aan het Leids UMC en wetenschappelijk directeur van ISA Pharmaceuticals, tegen Trouw dat we er nog lang niet zijn. Succes bij één patiënt biedt volgens hem nog geen garanties. Hij geeft in het medische tijdschrift commentaar en wijst er dan ook op dat dezelfde hoopvolle therapie bij een tweede, vergelijkbare patiënt geen effect gaf.

Therapie met T-cellen

Maar wat houdt de therapie die de Amerikaanse oncologen gebruikt hebben precies in? Ons afweersysteem heeft T-cellen, die contant ons lichaam afzoeken, op zoek naar vreemde dingen, zoals bijvoorbeeld cellen die geïnfecteerd zijn door een virus. De T-cellen herkennen die dingen dan als ‘niet normaal’, waarna ze deze vernietigen. Tumorcellen zijn ook van die vreemde en verkeerde indringers, maar worden vaak niet herkend door de T-cellen. Ze weten zich goed te verbergen of hebben weer een goed eigen verdedigingssysteem. Maar deze tumoren hebben wel een soort seinpalen. Deze eiwitten bazuinen rond wat er in het binnenste van de cel gebeurt en T-cellen zijn hier alert op.

Bij immuuntherapie krijgen de T-cellen een oppepper, waardoor ze de eiwitten op tumorcellen beter kunnen herkennen. De Amerikaanse oncologen hebben in dit geval de T-cellen genetisch op zo’n manier verrijkt, dat deze bepaalde kwaadaardig gemuteerde cellen nog beter herkennen. En dat is precies wat in het geval van de inmiddels 71-jarige patiënte gelukt is. De T-cellen herkenden de cellen en wisten de tumor en zijn uitzaaiingen tot een kwart van de oorspronkelijke grootte terug te dringen. Dat is natuurlijk al bewonderenswaardig op zich, maar wat misschien extra bijzonder is, is het feit dat dit na een halfjaar nog steeds zo was.

Succes bij één patiënt

Maar Melief geeft dus wel een kanttekening. Een tweede patiënt had namelijk precies dezelfde eigenschappen als de patiënte waarbij de therapie aansloeg. Deze tweede patiënt had geen baat bij de therapie en overleed zes maanden later. Ook zegt Melief dat maar hooguit tien procent van de bevolking hetzelfde type seinpalen heeft. Dit betekent dus dat een vorm van deze therapie voor elke patiënt een eigen aanpak vraagt. “Dat maakt het duur, en niet erg interessant voor farmaceutische bedrijven. Voorlopig is deze bevinding vooral wetenschappelijk van groot belang.”

Bron | Trouw

Nynke KooyGetty Images
Meer over

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden