Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Coronavirus Gezondheid

Britse, Zuid-Afrikaanse en Braziliaanse variant: hoe ontstaat een coronamutatie?

britse-zuid-afrikaanse-en-braziliaanse-variant-hoe-ontstaat-een-coronamutatie.jpg

Inmiddels zijn er flink wat coronamutaties: eind 2020 kwam de Britse variant op, maar inmiddels zijn ook de Zuid-Afrikaanse en Braziliaanse coronamutatie in Nederland gevonden. En waarschijnlijk zijn er nog duizenden andere versies van het coronavirus, zeggen wetenschappers.

Maar hoe ontstaat een coronamutatie? We leggen het uit.

Verschillende varianten van corona

Al sinds het begin van de coronacrisis hebben we het regelmatig over hoe het virus zich muteert. Zo schreven we in mei 2020 al over dat het coronavirus zich muteert, en of we ons daar zorgen om moesten maken. In eerste instantie leek het allemaal wel mee te vallen: de meeste mutaties waren maar zeer klein en hadden zo goed als geen invloed op hoe ziek mensen werden of hoe snel het virus zich verspreidde. Inmiddels zijn er ruim drieduizend verschillende coronamutaties ontdekt; het virus verandert eigenlijk constant.

Ontstaan van coronamutatie

Dat zo’n virus constant muteert, komt omdat de viruscellen zich vermenigvuldigen in het lichaam, wanneer iemand besmet is. Dat zit zo: als je besmet raakt met het coronavirus, wil dat virus zo snel mogelijk settelen. Dat doet zo’n virus door cellen binnen te dringen, en die vervolgens zo snel mogelijk te vermenigvuldigen vóór het immuunsysteem kan ingrijpen. Maar omdat dat zo snel gaat, kunnen er soms kopieerfouten ontstaan: mutaties. Meestal kunnen die kleine kopieerfoutjes geen kwaad, zegt hoogleraar coronavirologie Eric Snijder (LUMC) tegen de Volkskrant. “Er is een soort permanente ruis, van mutaties die niets bijzonders betekenen. De wijziging zit op een onbelangrijke plek. Of de mutatie verandert niets aan de werking van het virus.”

Lees ook:
Kan een verbrande sinaasappel de oplossing zijn voor smaak- en reukverlies door corona?

Opstapeling van kopieerfouten

Maar als heel veel van die kleine kopieerfoutjes zich combineren én ze op belangrijke plekken zitten, kan dat wel voor problemen zorgen. Dan kan het virus zo veel veranderen, dat het sterker wordt. Zo’n coronamutatie kan zich dan bijvoorbeeld sneller verspreiden, of voor meer klachten zorgen. Pas dán wordt het echt zorgwekkend. En dat is wat er nu dus steeds meer gezien wordt, bij de verschillende coronamutaties waar we over horen. De Britse coronamutatie kan zich sneller verspreiden dan de ‘oude variant’ en zorgt daarom voor veel meer zieken. En er zijn aanwijzingen dat de Zuid-Afrikaanse coronamutatie mensen zieker maakt, al is dit nog niet met zekerheid te zeggen. Hier is dus geen sprake van één kopieerfoutje, maar lijken er tientallen van dit soort veranderingen precies op zeer belangrijke plekken van het virus te zitten.

Coronamutatie door zwak immuunsysteem

Maar waar komt zo’n grote, belangrijke coronamutatie nu dan vandaan? Naar de exacte reden wordt nog hard gezocht. De kans is groot dat een van de ‘bekende’ coronamutaties is ontstaan bij een patiënt met een slecht immuunsysteem, bijvoorbeeld door een onderliggende aandoening, door medicijnen of door ouderdom. Het immuunsysteem reageert dan aanzienlijk minder snel wanneer het virus de cellen binnendringt en zich gaat vermenigvuldigen. Daardoor kunnen er heel veel veranderingen aan het virus ontstaan, voor de afweercellen ingrijpen. Omdat het immuunsysteem niet snel of hard genoeg ingrijpt, blijft het virus zich maar vermenigvuldigen en mogelijk nét wat aanpassen. Het lichaam van die coronapatiënt wordt een soort broedplaats van verschillende coronamutaties, die zich samenvoegen tot één nieuwe variant van het virus. Als die persoon vervolgens deze coronamutatie doorgeeft aan iemand anders, en die het ook weer verspreidt, krijgen steeds meer mensen deze versie van het virus.

Nóg een nieuwe coronamutatie?

Kunnen we in de toekomst nog meer van dit soort coronamutaties verwachten? Hoogstwaarschijnlijk wel, zeggen verschillende virologen tegen de Volkskrant. “Iedereen maakt nu enorm lawaai om die Britse en die Zuid-Afrikaanse variant. Maar eerlijk gezegd denk ik dat we nog niets hebben gezien”, zegt Snijder. Alle opties zijn eigenlijk open: óók dat het virus minder gevaarlijk wordt. Een coronamutatie ontstaat namelijk omdat het virus wil overleven als steeds meer mensen immuun zijn, maar heeft níet per se als doel om besmettelijker of ernstiger te worden. Hoe het zit met de immuniteit door de coronavaccinaties is ook nog afwachten: de nieuwe varianten lijken nu nog verslagen te worden door het vaccin, maar of dat in de toekomst zo is blijft afwachten.  

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in via margriet.nl/nieuwsbrief.     

Bron | Volkskrant, BBC, Volkskrant
Beeld | Getty Images

M05

Margriet 05 ligt nu in de winkel! Met daarin deze week: de leukste hobby’s voor binnen, 7x zelfmaken (van vest tot tas), een interview met minister Carola Schouten, rondkomen met minder en nog véél meer. Haal het nummer snel in huis of bestel ‘m online zonder verzendkosten.

Ook interessant