Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Gezondheid

Zó herken je een melanoom (en dit moet je dan meteen doen)

are-you-happy-with-the-woman-staring-back-at-you.jpg

Ongeveer 7000 Nederlands krijgen jaarlijks te horen dat ze een melanoom hebben, een ernstige en agressieve vorm van huidkanker. Maar hoe kun je een melanoom herkennen?

Een melanoom kan overal ontstaan en kan zich soms snel verspreiden; het is dus heel belangrijk dat je je huid regelmatig controleert op onzuivere plekjes.

Wat is een melanoom?

Een melanoom is een vorm van huidkanker die ontstaat vanuit de pigmentcellen die daar zitten, de zogenoemde melanocyten. Van nature hebben we allemaal pigmentcellen in ons lichaam; deze zijn namelijk verantwoordelijk voor je huidskleur. Zitten er veel van die pigmentcellen bij elkaar, dan ontstaat er een moedervlek op die plek. Pigmentcellen zijn in principe dus niet gevaarlijk, maar ze kunnen wel muteren (veranderen) in kankercellen; dat is wanneer ze wél schadelijk worden. Die kankercellen gaan zich dan delen en vervolgens ontstaat er een tumor in de huid, wat dus een melanoom genoemd wordt.

Soms ontstaat een melanoom uit een bestaande moedervlek, waarbij je veranderingen ziet. De plek wordt bijvoorbeeld groter, dikker, donkerder of juist lichter. Maar een melanoom kan ook ontstaan vanuit een aparte pigmentcel, die zich heel snel gaat delen waardoor er een tumor kan ontstaan. Melanoomkankercellen zijn agressief en verspreiden zich gemakkelijk, waardoor sneller uitzaaiingen ontstaan dan bij andere vormen van huidkanker.

Lees ook:
Gekke vlekjes en plekjes: híer moet je volgens een dermatoloog op letten

ABCDE-regel voor het herkennen van melanoom

Zie je veranderingen aan een moedervlek of heb je een nieuw, verdacht plekje op je huid? Dan is het altijd slim om naar je huisarts te gaan om deze te laten controleren. Als het komt tot huidkanker kun je het beter een keertje extra laten checken, dan er pas laat bij zijn. Wil je weten hoe je een melanoom kunt herkennen? Daarvoor bestaat de ABCDE-regel. Die letters geven – in het Engels – de eerste letter van elk symptoom aan. Door die te kennen, weet je sneller of een plekje verdacht is en kun je dus een melanoom makkelijker herkennen.

  • Asymmetry, in het Nederlands asymmetrie: de vlek op je huid is niet symmetrisch van kleur of vorm. Als je een streep door het midden zou trekken, zouden de beide kanten verschillend zijn.
  • Border, de rand van de plek: de (moeder)vlek heeft een onregelmatige grillige rand, niet een gladde rand zoals de meeste andere moedervlekken
  • Colour ofwel kleur: de vlek op je huid verandert van kleur (meestal donkerder) of heeft verschillende kleuren
  • Diameter, de doorsnede van de vlek: Ook een beginnend melanoom kun je meestal al herkennen aan de doorsnede, die in bijna alle gevallen minimaal zes millimeter is. Niet alle plekjes groter dan vijf millimeter zijn slecht, maar laat ze wel controleren.
  • Evolving, veranderingen aan de (moeder)vlek: Je hebt last van jeuk, de plek bloed of je ziet duidelijke veranderingen. Dat kan zijn dat ‘ie groter wordt, een andere kleur krijgt of van vorm verandert, bijvoorbeeld.  

Voldoet een vlek op je huid aan één of meerdere van deze eigenschappen? Dan is het slim om naar de huisarts te gaan. Hoewel het ook onschuldig kan zijn, is het verstandig om deze plek wel even de laten controleren.

Risicofactoren voor melanoom

Iedereen kan een melanoom krijgen, maar de kans neemt toe door bepaalde risicofactoren. Soms kun je zelf voorkomen dat je die hebt, terwijl anderen genetisch bepaald zijn. We zetten er een aantal op een rij:

  • Je brengt veel tijd door in direct zonlicht, bijvoorbeeld door een buitenberoep of omdat je in een zonnig land woont
  • Je gaat of ging vaak onder de zonnebank
  • Als kind ben je vaak door de zon verbrand
  • Je hebt een lichte huid, lichte ogen, sproeten, lichtblond of rood haar en verbrandt snel in de zon.
  • Je hebt meer dan 100 moedervlekken of meerdere ‘onrustige’ moedervlekken
  • Familieleden hebben ook melanoom; je hebt ergerlijke aanleg
  • Je gebruikt of hebt jarenlang medicijnen gebruikt die je afweer verminderen, zoals prednison en chemotherapie
  • Je hebt al eens huidkanker of een voorstadium daarvan gehad.

Diagnose en behandeling

Als je met een verdacht plekje naar de huisarts gaat, kan ook hij of zij een melanoom niet precies herkennen. Aan de buitenland van de moedervlek is namelijk niet altijd te zien of het om huidkanker gaat. Denkt de arts dat de verdachte moedervlek een melanoom is? Dan kan besloten worden de moedervlek weg te snijden. Deze wordt dan vervolgens onderzocht op kankercellen, waarna de diagnose eventueel gesteld kan worden. Is het een melanoom, dan is een tweede operatie nodig. Daarbij wordt extra huid rondom de plek weggehaald, om de kans op terugkeer te verkleinen. Afhankelijk van eventuele uitzaaiingen kunnen er nog andere behandelingen, zoals medicatie, chemotherapie of bestraling nodig zijn.

Bron | huidkanker.nl, Kanker.nl, Thuisarts
Beeld | Getty Images

Ook interessant