hitteberoerte of hitte-uitputting Beeld Getty Images/Image Source
Beeld Getty Images/Image Source

Hitte-uitputting of hitteberoerte: zo herken je het verschil (en dit moet je doen)

Tijd doorbrengen in het zonnetje kan heerlijk zijn, maar kan ook voor nare warmte-gerelateerde klachten zorgen. Twee daarvan zijn hitte-uitputting en hitteberoerte. Het is heel belangrijk om het verschil tussen de twee te kunnen herkennen. De een kun je namelijk zelf behandelen, terwijl de ander een levensbedreigende situatie kan zijn. En dat vraagt om een andere aanpak!

We vertellen je wat hitte-uitputting en hitteberoerte zijn en leggen de verschillen uit.

Wat is hitte-uitputting?

Hitte-uitputting is ongeveer hetzelfde als een zonnesteek en ontstaat als iemand langdurig aan hitte wordt blootgesteld. Bij hitte-uitputting houdt het lichaam meer warmte vast dan dat het kwijtraakt en verliest het veel vocht- en/of zout. Daardoor raakt het lichaam ontregeld en ontstaat er een griepachtig beeld. Vaak ga je bijvoorbeeld extreem veel zweten om het lichaam af te koelen, maar lukt dat niet voldoende omdat je nog in de hitte bent.

Bij hitte-uitputting treden vaak de volgende symptomen op:

  • Overmatig zweten en een knalrode huid; soms kan iemand echter ook bleek zien
  • Een slap gevoel en ernstige vermoeidheid, soms flauwvallen
  • Hoofdpijn, duizeligheid en overgeven
  • Spierkrampen
  • Bij normale handelingen ineens ‘fouten’ maken

Wat moet je doen bij hitte-uitputting?

Als jij of iemand in je omgeving last heeft van deze symptomen, is het belangrijk om direct actie te ondernemen. Het is belangrijk om de hoeveelheid vocht in je lichaam snel aan te vullen: drink daarom veel water (met zout) of sportdrank. Zorg wel dat deze drankjes niet té koud zijn, want te snel afkoelen is niet goed. Probeer de persoon met hitte-uitputting in een koele, rustige omgeving neer te leggen tot hij of zij weer bijgekomen is. Eventueel kun je eigen, of het lichaam van degene met de klachten, koelen met vochtige doeken of icepacks. Merk je geen verbetering aan de situatie of worden de klachten ernstiger? Bel dan de huisarts of 112. Het zou namelijk kunnen dat er dan geen sprake is van hitte-uitputting, maar van hitteberoerte.

Wat is hitteberoerte?

Hitteberoerte is meestal het gevolg van langdurige blootstelling aan hoge temperaturen. Voorafgaand aan een hitteberoerte, hebben mensen in de meeste gevallen alle tekenen die we net genoemd hebben van hitte-uitputting. Wordt dit niet (voldoende) behandeld of is het al te laat, dan kan het aanzienlijk ernstiger worden en overgaan in hitteberoerte. Bij hitteberoerte loopt de interne temperatuur op tot boven de 40 graden, in sommige gevallen zelfs wel tot 41 of hoger. Dit, in combinatie met uitdroging, zorgt ervoor dat de warmteregulatie in je hersenen helemaal in de problemen komt. Daardoor stop je bijvoorbeeld met zweten en zetten je bloedvaten niet op de goede manier uit, waardoor je niet meer kunt afkoelen. Dit zorgt voor een levensbedreigende situatie: je lichaam heeft enorm te lijden onder zo’n hoge temperatuur wanneer je niet snel afkoelt.

Een aantal symptomen die kunnen wijzen op hitteberoerte zijn:

  • Extreme hoofdpijn
  • Een rode huid, maar niet zweten. De huid kan echter ook heel bleek zijn, dat komt vooral voor na inspanning
  • Een hoge lichaamstemperatuur, soms wel rond de 41 graden
  • Suf en verward gedrag
  • Evenwichtsstoornissen: extreme duizeligheid, flauwvallen en moeite met lopen komen veel voor
  • Ook misselijkheid, een snelle hartslag en moeilijke ademhaling kunnen voorkomen bij hitteberoerte

Wat moet je doen bij hitteberoerte?

Is iemand suf of verward na een langere tijd in de zon, of heeft hij of zij last van problemen met het evenwicht of coördinatie? Bel dan 112. Tot er medische hulp is, is het belangrijk dat je iemand helpt af te koelen. Misschien is je eerste instinct om die persoon dan water te geven, maar met een hitteberoerte is dat geen goed idee als iemand last heeft van coördinatieproblemen of wanneer iemand buiten bewustzijn raakt. Koelen kun je doen door iemand in een koele ruimte te leggen, en vervolgens door middel van natte, koele handdoeken of icepacks in de nek, oksels en liezen de temperatuur omlaag te brengen. Probeer het slachtoffer zo veel mogelijk te laten rusten tot er medische hulp is.

Verschil tussen hitteberoerte en hitte-uitputting

Vaak volgt hitteberoerte dus op hitte-uitputting, dus in eerste instantie lijken de symptomen enorm op elkaar. Het verschil herkennen is dan ook lastig, tot de klachten steeds ernstiger worden. Bij hitteberoerte zijn de klachten namelijk vaak heel erg aanwezig, en ontstaan er vaak ook andere klachten als abnormaal gedrag, hallucinaties, verwardheid en angst. Een belangrijk verschil tussen een hitteberoerte en hitte-uitputting, zit ‘m in het zweten. Bij een hitte-uitputting is iemand meestal knalrood (maar soms juist bleek), en eigenlijk altijd flink aan het zweten. Bij hitteberoerte zweet je juist meestal helemaal niet, en kan de kleur van je huid uiteenlopen van lijkbleek tot rood. Ook loopt de hartslag bij hitteberoerte vaak heel snel op tot meer dan 120 slagen per minuut.

Bij zowel hitte-uitputting als hitteberoerte is het belangrijk dat de temperatuur van de persoon met klachten daalt. Probeer iemand dus zo snel mogelijk uit de hitte te halen, en te brengen naar een rustige, koele plek. Bel bij ernstige, levensbedreigende klachten altijd 112.

Bron | Thuisarts, Cleveland Clinic, Rode Kruis

Ilse van RoekelGetty Images/Image Source
Meer over

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden