Mother, Son, Embracing, Selfie, Nature Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

PREMIUMexpert legt uit

Hier komt cameravrees vandaan (en dit kun je ertegen doen)

Duik jij ook snel weg wanneer iemand een foto van je probeert te maken? Misschien heb je dan wel last van cameravrees. Wij spraken met cognitief gedragstherapeutisch werker Carla Steeman van Fearfree om te vragen hoe je hiermee om kan gaan.

Bijna iedereen schrikt wel eens van een (oncharmante) foto van zichzelf. Deze angst kan echter omslaan in cameravrees.

Dit is cameravrees

Bij cameravrees heb je angst om voor een (foto)camera te poseren. In veel gevallen zal je er alles aan doen om het op de foto gaan te vermijden. Of je wordt heel boos wanneer iemand een foto van je maakt en staat erop dat deze verwijderd wordt. Vaak ben je dan bang wat mensen van je zullen vinden als ze de foto zien.

Volgens expert Carla kan dat te maken hebben met verschillende oorzaken. Een belangrijke oorzaak hiervan dat je een negatief zelfbeeld hebt dat gericht is op het uiterlijk. “Vaak is het zo dat mensen met twee maten meten. ‘Bij mij is het niet mooi en bij jou wel.’ Ze gaan zichzelf dan negatief vergelijken met een ander. We zijn geneigd om met een roze bril naar anderen te kijken en met een zwarte bril naar onszelf.”

Perfecte plaatjes online

Tegenwoordig staan veel mensen online ‘perfect’ op foto’s. Je kan er honderd maken totdat je tevreden bent. Én je kan alle foto’s die je niet mooi vindt verwijderen of bewerken. De standaarden verschuiven. Een andere oorzaak kan perfectionsime zijn, wat hierdoor wordt versterkt. In haar werk komt Carla veel mensen tegen die perfectionistisch zijn. Wat ze dan vaak doen is inzoomen op details van hun eigen uiterlijk. “Daardoor zien ze het geheel niet meer. Mensen zijn dan bijvoorbeeld bezig met de gedachte ‘nee, ik wil geen foto want mijn haar zit nu niet goed.’ Of ze willen niet van de zijkant gefotografeerd worden omdat ze hun neus niet mooi vinden. Een detail wordt dan heel erg uitvergroot in ons hoofd. Als je zelf naar iemand kijkt, dan kijk je vaak meer naar het geheel. Je merkt dan op hoe spontaan iemand is of hoe sportief iemand gekleed is. Of je ziet Ibiza op de foto en denkt terug aan de zomer dat je daar zelf was.”

Negatieve gedachten

Wat gebeurt er bij camervrees? Volgens Carla is iemand dan bang dat er nadruk komt te liggen op iets waar hij of zij zelf niet tevreden over is. De gefotografeerde vindt dat ze niet leuk in de camera lacht of is bang voor een onderkin op de foto. “Anderen zijn daar helemaal niet mee bezig. Die willen gewoon een leuke herinnering met je maken van een etentje buiten de deur. Het helpt om te bedenken: ‘waarvoor is deze foto? Is het om aan anderen te laten zien dat mijn haar goed zit, of is het om een gezellig etentje vast te leggen?’ Het zijn jouw eigen gedachten, maar die hoeven niet waar te zijn. Anderen denken niet zo over jou.”

Controle verliezen bij camerangst

Bij cameravrees verlies je vaak ook een stukje controle. Maar zoals het bij elke angst werkt: hoe meer je vermijdt en hoe meer je ‘checkt’, hoe groter de angst wordt. Zo ook bij de angst voor het fototoestel. “Hoe meer je let op jezelf en inzoomt op een detail van jezelf op een foto, hoe erger de fotoangst wordt. Hoe meer je vermijdt om op de foto te gaan, hoe meer angst je zal voelen. Als je het meer zou laten gebeuren, krijg je na een tijdje een soort ‘fuck it’ houding”, vult Carla aan.

Praktische tips bij cameravrees

Wat kun je precies doen om over deze angst heen te komen en je zelfbeeld te verbeteren? Carla geeft een aantal praktische tips.

  • Ga elke dag een half uur tv-kijken en positief vergelijken. Zeg wat je mooier aan jezelf vindt in vergelijking met een ander. Dan maak je de bril wat rozer naar jezelf toe.
  • Een andere oefening die ik vaak doe bij mensen die hier last van hebben is focus op positief beleefde lichaamsdelen. Daarbij gaat iemand die bijvoorbeeld een hekel heeft aan diens eigen neus voor de spiegel staan. Dan moet je in de spiegel kijken wat er wél mooi is en dat benoemen. “Mijn ogen, die vind ik wel mooi.” En dat je dan naar die ogen kijkt en vertelt waaróm je die mooi vindt.
  • Ook kun je naar je lichaam kijken op een andere manier. De functie die het heeft, in plaats van naar het uiterlijk. ‘Ik leef al 60 jaar en heb nog nooit een bril nodig gehad. Wat een top ogen heb ik eigenlijk!’
  • Zet jezelf elke dag op de foto en kijk naar het geheel. Ga het maar delen, zonder de foto te verbeteren. Dan ga je de angst juist aan. Als iemand een foto van je maakt, slik dan je commentaar eens in en laat het gewoon gebeuren.
  • Als je altijd bang bent dat je make-up niet goed zit, ga dan eens met nauwelijks make-up en je haren door de war naar de supermarkt. Ga dingen overdreven doen, dan valt die foto ook wel mee waarvan je vindt dat je make-up of haar niet goed zat.
  • Het is in het begin lastig om je schouders op te halen, maar hoe vaker je het laat gebeuren, hoe kleiner je angst zal worden. “Als test heb ik wel eens les gegeven met twee verschillende kleuren schoenen aan. Expres. Achteraf vroeg ik ernaar en niemand had het gezien. Zo merk je weer dat andere mensen niet zo streng naar je kijken als je denkt en dat waar jij bang voor bent bij anderen helemaal niet opvalt.”
Saskia WinkensGetty Images

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden