Gezondheid

Zó verwijder je de haren van de eikenprocessierups van je lijf

zo-verwijder-je-de-haren-van-de-eikenprocessierups-van-je-lijf.png

De eikenprocessierups – alleen van het woord krijg je al bijna jeuk – is ook dit jaar weer terug in ons land. De rups is momenteel aan het vervellen, wat betekent dat ze nu hun vervelende brandhaartjes krijgen die voor overlast zorgen. Oppassen dus, als je de natuur in gaat.

Ben je al in aanraking gekomen met zo’n rups? Gelukkig zijn er dan een paar handige manieren op de haartjes van die eikenprocessierups van je lichaam te halen.

De eikenprocessierups

De eikenprocessierups, Thaumethopea processionea in het Latijn, is de rups van een nachtvlinder. Deze rupsen gaan ’s nachts groepsgewijs – in processie – op zoek naar voedsel (eikenbladeren). Vandaar de naam eikenprocessierups, legt het RIVM uit. De processierups vind je vooral in de maanden mei, juni en juli terug op eikenbomen in vrijwel geheel het land. Een eikenboom met processierupsen herken je aan de spinsels rondom de takken en de stam van de boom, meestal aan de zonkant van de stam. Een volwassen rups is wit behaard en circa drie centimeter groot.

Brandharen

Eén eikenprocessierups heeft 700.000 brandharen, die samen zorgen voor die witte beharing. Het gaat om pijlvormige haren van 0,3 millimeter groot die wij niet kunnen zien, maar helaas wél kunnen voelen. De haren zijn voorzien van weerhaakjes. De rups schiet de brandharen letterlijk af, bij wijze van verdediging. Ze worden gemakkelijk verspreid door de wind en kunnen tot honderd meter rond het nest overlast geven. De brandharen dringen bij mensen in de huid, ogen en luchtwegen, waardoor ze een hoop verschillende klachten kunnen veroorzaken.

In juli verpoppen de rupsen zich tot vlinders, maar de achtergelaten nesten vormen dan nog steeds een probleem voor mensen. De meeste nesten worden aangetroffen in eiken langs lanen, in erfbeplantingen en landgoederen. Soms komen ze ook voor op beukenbomen en berken. In bossen wordt de rups iets minder vaak waargenomen, vermoedelijk vanwege natuurlijke vijanden zoals de sluipwesp.

Lees ook: Déze middeltjes helpen echt tegen de jeuk door de processierups

Klachtendoor eikenprocessierups

De brandharen kunnen voor vervelende klachten zorgen. De volgende symptomen wijzen mogelijk op contact met de brandharen van een eikenprocessierups:

  • Jeuk, bultjes, blaasjes of een rode huid
  • Rode, gezwollen ogen
  • Een loopneus
  • Kriebel in de keel
  • Moeite met slikken
  • Hoesten
  • Kortademigheid
  • Duizeligheid
  • Koorts
  • Overgeven
  • Algehele malaise

De klachten verschillen per persoon. De brandharen geven een lichaamsvreemd eiwit af (thaumetopoiene), waarop het menselijk lichaam reageert met de aanmaak van histamine. Bij mensen die eerder in contact zijn gekomen met brandharen van de eikenprocessierups kunnen de reacties heftiger zijn dan in voorgaande keren. Ook mensen met astma kunnen ernstige reacties hebben. De irritatie kan overgaan in ontstekingen. Bij herhaald contact kan een allergie ontstaan tegen brandharen. De allergie kan worden vastgesteld met huidtesten en een bloedonderzoek.

Zó voorkom je klachten

De eikenprocessierups wordt op steeds meer plekken bestreden, maar nog geen enkel gif kan er voor zorgen dat we helemaal geen last hebben van de rups. De volgende tips kunnen helpen om klachten te voorkomen:

  • Voorkom elk contact met de rupsen en hun nest, ook in een oud nest kunnen nog miljarden brandharen zitten.
  • Wanneer je in een gebied komt waar de eikenprocessierups voorkomt, zorg dan dat je lichaam goed is bedekt en draag een zonnebril.
  • Ga in een gebied waar de eikenprocessierups voorkomt niet op de grond zitten.
  • Waarschuw eventueel je kinderen voor het gevaar van de rups.
  • Wanneer eikenprocessierupsen in je woonomgeving zijn gesignaleerd, voorkom dan dat de haartjes je woning binnenvliegen. Maak gebruik van een fijne hor of laat ramen en deuren niet wagenwijd openstaan. Heb je kinderen? Probeer zandbakken zo veel mogelijk gesloten te houden en speelgoed niet buiten te laten liggen wanneer er niet mee gespeeld wordt.

‘Strippen’ met plakband

Mocht je toch in aanraking zijn gekomen met de processierups, krab of wrijf dan niet bij jeuk. Hoe moeilijk het ook is om er af te blijven; het is écht beter om de plek zo veel mogelijk met rust te laten voor je het kan afspoelen. Dat doe je zo: probeer de huid eerst te ‘strippen’ met plakband, zodat je de weerhaakjes van de haren uit je huis trekt. Spoel de aangedane huid vervolgens goed af met lauw water. Een zachte, verkoelende crème met menthol, aloë vera of calendula kan verlichting geven bij irritatie of jeuk. Heb je last van een ernstige huidontsteking of aanhoudende klachten? Dan kan je huisarts eventueel een ontstekingsremmende zalf voorschrijven. Besmette kleding vormt een bron van verspreiding van brandharen. Was daarom de kleding meteen, het liefst op zestig graden.

Klachten verdwijnen over het algemeen binnen twee weken. Neem bij ernstige klachten, zoals benauwdheid of oogklachten die niet verdwijnen na spoelen, zo snel mogelijk contact op met je huisarts.

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief.

Bronnen | RIVM, Thuisarts, Kennisplatform Processierups
Foto | iStock

Ook interessant