Gezondheid

Last van fobieën? Dit is hoe ze ontstaan (en zó kom je er vanaf)

last-van-fobieen-dit-is-hoe-ze-ontstaan-en-zo-kom-je-er-vanaf.jpg

Veel mensen zijn wel ergens bang voor. Maar begin jij te bibberen als een puppy bij donder en bliksem tijdens onweer, schreeuw je het uit als je een spin in huis ziet lopen of is overgeven voor jou écht een groot probleem? Dan kan het zijn dat je last hebt van een fobie. Hoe ontstaan fobieën eigenlijk?

Als je een fobie hebt, ben je zeker niet alleen. Volgens het RIVM hebben maar liefst 523.400 mensen in Nederland last van een specifieke fobie. 

Angsten

Bijna iedereen is wel een beetje bang voor iets. Of je nu de nacht voor een belangrijke presentatie niet zo lekker slaapt of dat er bepaalde dieren zijn die je liever niet in de tuin tegenkomt; iedereen heeft zijn of haar eigen angst. Het is heel normaal om zenuwen voor iets te hebben. Maar het komt ook regelmatig voor dat zenuwen en angst zo hoog oplopen, dat er sprake is van een fobie. En dan is het niet meer ‘een beetje bang’. Een fobie kan zo intens zijn, dat het je hele leven beïnvloedt. Je kunt de oorzaak van een fobie vaak niet direct noemen, maar meestal zijn er wel duidelijke punten aan te wijzen die hebben bijgedragen aan het ontstaan van deze extreme angst. 

Het ontstaan van een fobie

Angst voor iets ontstaat vaak al op jonge leeftijd. Waar bij de één zo’n angst langzaam weer verdwijnt, slaat deze bij een ander om in een ernstige fobie. Maar het kan ook dat je fobieën op latere leeftijd ontwikkelt. Zo kan het zijn dat iemand met de angst voor naalden altijd al zenuwachtig werd bij de gedachte om bloed te laten prikken, maar pas écht last van een fobie kreeg toen er op latere leeftijd meer doktersbezoeken in de agenda stonden. Iedere fobie is anders en heeft vaak een eigen oorsprong.

Ernstige gebeurtenis

Een fobie kan ontstaan door een gebeurtenis die veel impact op een persoon heeft gehad. Als iemand bijvoorbeeld op jonge leeftijd betrokken is geweest bij een verkeersongeluk, staat dat echt in het geheugen gegrift. De geluiden, de klap, de omgeving en de gebeurtenis hebben zo veel invloed gehad dat ze iemand voor de rest van hun leven kunnen blijven achtervolgen. Als daar geen hulp bij gezocht wordt, kan dit omslaan in een fobie; een ernstige angst dat zo’n ongeluk de persoon in kwestie ook overkomt. 

Lees ook
Bang voor onweer? Misschien heb je wel astrafobie (en zo kom je er vanaf)

Een fobie imiteren

Naast een ernstige gebeurtenis kan het ook zo zijn dat je een fobie van je familieleden overneemt. Neem bijvoorbeeld ouders die kampen met claustrofobie of vliegangst en daardoor al hun hele leven met het gezin met de auto op vakantie gaan. De kinderen krijgen deze angsten in de opvoeding mee en kunnen dit gedrag en de angst van hun ouders overnemen. Zélfs als je zelf nog nooit een spin gezien hebt, kun je door de verhalen van anderen bijvoorbeeld bang worden voor spinnen. 

Meest voorkomende kenmerken bij een fobie

Benieuwd of je zelf met een fobie kampt? Een fobie kun je aan de volgende kenmerken herkennen:

  • Vermijding
  • Hogere hartslag
  • Meer zweten
  • Snelle ademhaling
  • Duizelingen in het hoofd
  • Misselijk gevoel tot aan braken
  • Rillingen over het lichaam

De oplossing

Vermijding werkt bij een fobie als een vicieuze cirkel. Iemand met claustrofobie vermijdt nauwe ruimtes en iemand met vliegangst pakt liever altijd de auto in plaats van het vliegtuig. Vermijden voelt op dat moment prettig en zorgt voor een tijdelijke afname van angst. Maar dit is niet dé oplossing. Zodra je door blijft gaan met vermijden, begint de vicieuze cirkel telkens weer opnieuw. Wil je echt afkomen van je fobieën? Maak dan een afspraak met een huisarts. De huisarts zal je doorverwijzen naar een psycholoog die je verder met je in gesprek gaat.

Yeah, Margriet.nl is genomineerd voor Website van het Jaar 2020! 
Help jij ons winnen? Stem dan snel

Bron | Dokterdokter Lentis
Beeld | iStock

Ook interessant