Gezondheid

Klein maar héél belangrijk: dít is de functie van je bijnieren

klein-maar-heel-belangrijk-dit-is-de-functie-van-je-bijnieren.jpg

De bijnieren zijn maar heel kleine organen: ze zijn slechts twee bij een centimeter groot. Maar dat betekent niet dat ze niet belangrijk zijn voor je lijf. Wat doen de bijnieren eigenlijk precies? We zochten het uit.

Die naam komt niet uit de lucht vallen. Ze liggen namelijk net boven je nieren. Verder hebben ze maar heel weinig te maken met de functie van je nieren.

Bijnieren

In principe hebben we allemaal twee bijnieren, een net boven je linkernier en een net boven je rechternier. Ze zijn maar klein en relatief onbekend, maar deze organen zijn wel enorm belangrijk voor je lijf. Je bijnieren zijn namelijk de hoofdverantwoordelijken voor de aanmaak van een aantal invloedrijke hormonen in je lichaam. We kunnen de bijnieren verdelen in twee aparte gebieden. De binnenkant, de zogenaamde bijniermerg, en de buitenkant: de bijnierschors.

Bijniermerg

Het bijniermerg zit aan de binnenkant van je bijnieren. Dit stukje van de bijnier produceert de hormonen adrenaline en noradrenaline. Je kent die namen vast wel: het zijn de stresshormonen die een grote rol spelen bij de vlucht-of-vechtmodus die we krijgen in een panieksituatie. Bij angst, schrik en spanning worden je bijnieren dus héél hard aan het werk gezet. Daarnaast hebben deze hormonen onder andere invloed op je bloeddrukregulatie en energiehuishouding.

Lees ook:
Bij deze aandoeningen stellen artsen vaak een verkeerde diagnose

Bijnierschors

De buitenkant van de bijnieren noemen we de bijnierschors. Deze schors maakt ook hormonen aan, namelijk cortisol, aldosteron en in kleinere mate de geslachtshormonen. Cortisol is een belangrijk hormoon; zonder kun je niet leven. Het wordt vaak een stresshormoon genoemd, maar heeft nog veel meer belangrijke functies in je lichaam. Het beïnvloedt onder andere je slaap-waakritme, je geheugen, je concentratievermogen en je stemming. Ook heeft het invloed op je stofwisseling en de werking van je hart- en bloedvaten. Bij belangrijke situaties neemt de hoeveelheid cortisol in je lijf snel toe, om je te beschermen tijdens een stressvolle situatie. Aldosteron heeft weer een heel andere functie: dit hormoon regelt de zout- en waterhuishouding in je lichaam en houdt zo je bloeddruk op peil. Het zorgt dat de balans tussen water, natrium en kalium in je lijf goed is.

Problemen met de bijnieren

Je bijnieren zorgen dus voor de aanmaak van al die hormonen die enorm belangrijk zijn voor het gezond functioneren van je lichaam. Wanneer de bijnieren niet goed functioneren, kan dit leiden tot vervelende aandoeningen en klachten.

Bijnierschorsinsufficiëntie

Wanneer de bijnieren niet genoeg van een bepaald hormoon maken en er tekorten ontstaan, is er sprake van bijnierschorsinsufficiëntie. Dit komt vaak door de auto-immuunziekte ‘de ziekte van Addison’, waarbij het eigen immuunsysteem de bijnieren aanvalt. Daardoor werken deze niet meer voldoende, en ontstaat er een tekort. Je krijgt dan last van klachten als moeheid, zwakte, gewichtsverlies, misselijkheid, somberheid, een verlaagde bloeddruk en spierpijn. Als dit niet op tijd behandeld wordt, kan het zorgen voor een bijniercrisis. Dit is levensbedreigend. De ziekte van Addison wordt behandeld met aanvullende hormonen.

Te veel bijnierhormonen

Andersom kunnen de bijnieren ook juist teveel hormonen produceren, wat weer andere vervelende klachten tot gevolg heeft. Zo kan een te hoog gehalte aldosteron, veroorzaakt door de aandoening primair hyperaldosteronisme, leiden tot een verhoogde bloeddruk en een te laag gehalte aan kaliumzout in het lichaam. Dit zorgt voor vervelende klachten als  spierzwakte, hoofdpijn, spierkramen, hartkloppingen en overmatig veel plassen.

Een teveel aan cortisol wijst meestal op het syndroom van Cushing, een verzmelnaam voor klachten en verschijnselen die aangeven dat er een te hoge hoeveelheid van het hormoon cortisol in het lichaam is. Dit kan vervelende en ernstige gevolgen hebben, zoals spierafbraak, vetophopingen, gewichtstoename, een hoge bloeddruk, diabetes, vermoeidheid, slaapproblemen en broze botten. Ook bij behandeling kunnen deze klachten blijven bestaan.

Yeah, Margriet is genomineerd voor Website van het Jaar 2020! 
Help jij ons winnen? Stem dan snel

Bron | Bijniernet, Kanker.nl, MUMC, Thuisarts
Beeld | iStock

Ook interessant