Gezondheid

Fietsen is goed voor je: alle gezondheidsvoordelen op een rijtje

fietsen-is-goed-voor-je-alle-gezondheidsvoordelen-op-een-rij.jpg

Het kan (bijna) altijd en overal, het is goed voor de gezondheid, het helpt ziektes voorkomen én zorgt voor een betere weerstand en conditie. En dat zijn nog niet eens alle gezondheidsvoordelen van fietsen.

Lekker fietsen: we doen het vaak, we doen het graag en wij Nederlanders zijn volgens schattingen dan ook de trotse bezitters van in totaal zo’n 22,8 miljoen fietsen. Dat is 1,3 fiets per Nederlander en daarmee hebben wij de hoogste ‘fietsdichtheid’ ter wereld. Prachtig, maar dat wil niet zeggen dat we ook allemaal op die fiets zitten, want de auto is een verleidelijk alternatief. En dat is zonde, zeker als we naar de enorme gezondheidsvoordelen kijken die een dagelijks rondje fietsen ons al kan opleveren.

De gezondheidsvoordelen van fietsen

Nu we in deze anderhalvemetersamenleving dus weer wat meer bewegingsvrijheid hebben, is fietsen – op gepaste afstand – dan ook dé ideale vorm van lichaamsbeweging om (weer) conditie op te bouwen. Maar er zijn eindeloos meer redenen waarom fietsen zo goed voor ons is. We zetten ze voor je op een rij:

Een opgeruimde geest (en minder stress)

De fluitende vogels buiten, even de tijd om de dagelijkse beslommeringen los te laten en meer ruimte in je hoofd te krijgen: fietsen werkt als een vorm van meditatie en kan helpen om de boel te relativeren. Dat langdurig bewegen stressverlagend werkt, geldt daarbij ook voor fietsen en dan met name in de buitenlucht: het vermindert de ontstekingsreacties in de hersenen die (chronische) stress veroorzaakt en het kan verlichting brengen bij depressie. De Nederlandse professor Mark Nieuwenhuijsen, werkzaam bij het Barcelona Institute for Global Health, toonde in een internationaal onderzoek zelfs aan dat mensen die vier keer per week op de fiets stappen het risico op stress met maximaal 52 procent verlagen. De reden: voldoende lichaamsbeweging verlaagt de aanmaak van stresshormonen cortisol en adrenaline en, niet onbelangrijk, het verhoogt het zelfvertrouwen. Dat geldt overigens ook voor wie op een elektrische fiets rijdt; zo veel mogelijk beweging is het belangrijkste doel.

Minste blessuregevaar

Na fitness en zwemmen geeft recreatief fietsen aangetoond de minste kans op blessures. Wie fietst belast de spieren en gewrichten minder dan bij hardlopen, terwijl de positieve effecten even groot zijn. Toch bestaan er ook fietsblessures, zoals zadelpijn, achillespeesklachten, knieschijfklachten of zelfs breuken na een val. Een goede warming-up is dan ook essentieel, net als – bij wielrennen en mountainbiken – het dragen van een helm, fietskleding en de juiste (fiets)schoenen. Let er daarnaast op dat de fiets goed staat afgesteld; het kan irritaties en verkramping voorkomen. Neem dus de tijd om de juiste instelling van zadel en stuur te vinden en vraag anders even raad bij de fietswinkel.

Lees ook:
Lange fietstocht op de planning? Vijf tips om zadelpijn te voorkomen

Goed voor gewichtsverlies

Fietsen is goed voor de lijn: gemiddeld verbranden we er tussen de 350 en 1.100 calorieën per uur mee. Keihard aan één stuk lange routes fietsen hoeft daarvoor helemaal niet: opgetelde ritjes zoals dagelijks heen en weer naar het werk tellen ook mee. Elke fietsbeurt, hoe groot of klein ook, zorgt dat onze spiermassa toeneemt en daardoor wordt vet verbrand, ook als we alweer van het zadel zijn gestapt. Let wel op: een gemiddeld tempo aanhouden levert de meeste vetverbranding op. Een hoger (race)tempo gaat vooral over afbreuk van koolhydraten, een (te) laag tempo levert weinig op. Tip: combineer dagelijkse zaken met een fietstochtje, maar verleng de route. Fiets dus naar een supermarkt in het dorp verderop of neem een omweg naar het werk. Alle beetjes helpen en ongemerkt bouw je er conditie en weerstand mee op.

Goed voor hart en bloedvaten

Fietsen is een zogeheten ‘aerobe activiteit’; een vorm van beweging waardoor het hart sneller en meer bloed gaat pompen en de longen meer lucht in- en uitademen. Door regelmatig te fietsen kan het functioneren van het hart en de bloedvaten worden verbeterd en kunnen aandoeningen worden voorkomen. Dertig minuten per dag is daarvoor al voldoende. Na verloop van tijd wordt de hartslag in rust lager, daalt de bloeddruk en is de ademhaling dieper en rustiger. Het gevolg: meer energie, minder vermoeidheid en letterlijk meer lucht hebben. Ook de Hartstichting raadt hartpatiënten die (weer) conditie willen opbouwen aan om te gaan fietsen (naast wandelen en zwemmen), maar waarschuwt wel om dat rustig op te bouwen. En bij aandoeningen als sommige ritmestoornissen, vooral bij stoornissen in de hartkamers, hypertrofische cardiomyopathie (HCM), ontstekingen, zoals endocarditis of myocarditis en/of instabiele angina pectoris wordt bewegen helemaal afgeraden.

Diabetes type 2

Dagelijks matig tot intensief bewegen is over het algemeen goed voor wie diabetes type 2 heeft, omdat het de bloedglucosewaarden verlaagt. Diabetes Vereniging Nederland raadt dan ook regelmatig fietsen aan voor wie dat kan en wijst daarbij op de verschillende mogelijkheden, zoals de hometrainer, de tourfiets, handbikes, driewielerfietsen of speciaal gemotoriseerde fietsen bij de fysio- of ergotherapeut die het mogelijk maken om met relatief weinig spierkracht (onder begeleiding) toch nog tot fietsen te komen.

Lees ook:
In 7 makkelijke stappen zelf je fietsband plakken

Fijn bij lage rugpijn

Niet het belasten zorgt voor pijn in de rug, vaak is stilzitten de boosdoener. “Hoe meer je beweegt, hoe minder last”, zegt manueel geneeskundige Leo van Deursen dan ook in tijdschrift Vogelvrije fietser. Van Deursen promoveerde ooit op pijn bij rugpatiënten en kwam tot de conclusie dat fietsen een uitstekend middel is voor mensen met lage rugklachten. Zittend was de pijn bij 85 procent van de respondenten aanwezig, liggend bij 47 procent, maar fietsend was dat ineens 15 procent. De reden: de beweging die de tussenwervel in de rug maakt komt tijdens het fietsen het best tot zijn recht en zorgt ervoor dat afvalstoffen worden afgevoerd en voedingsstoffen worden aangevoerd. Bovendien voorkomt fietsen zwaardere aandoeningen zoals hernia, zegt hij. En dat terwijl de onderzoeker ooit best een hekel had aan fietsen – maar die tijden zijn allang voorbij.

Aanmaak van vitamine D

In de buitenlucht maken we meer vitamine D aan en dat is weer goed voor onze weerstand, humeur en slaap. Fietsen is daarom een uitstekende manier om het immuunsysteem te versterken, al is het maar omdat je er tegelijkertijd (virusgevoelige) gesloten ruimtes als volle trams, treinen en bussen mee ontwijkt. Bovendien is een sterk immuunsysteem een wapen tegen ongewenste virussen, parasieten en bacteriën, zodat we weerbaarder zijn tegen ziekteverwekkers. Los daarvan is de buitenlucht goed voor onze longen en algehele doorbloeding, waardoor ook de huid er blij mee is.

Betere hersenactiviteit

Fietsen vermindert niet alleen stress, maar is ook goed voor ons geheugen en redeneringsvermogen. Dat ontdekte de Canadese neurowetenschapper Brian Christie onlangs. Christie, zelf een fervent fietser, brengt dan ook elke ochtend eerst 45 minuten door op een fiets in de sportschool en fietst daarna naar zijn werk. Zijn hersenen zijn dan op hun piek en hij kan zich beter concentreren. Hoe dat kan? Fietsen bevordert de bloedtoevoer naar de hersenen waardoor er meer zuurstof in het brein terechtkomt. Ook zorgt het voor een hogere hartcontractie, waardoor er 15 procent meer hersenactiviteit is. Tegelijkertijd maak je twee tot drie keer zo veel proteïnen aan als in stilstand, wat weer goed is voor de aanmaak van nieuwe hersencellen. En niet te vergeten: alle beweging zorgt voor de aanmaak van hormonen serotonine en endorfine, wat een prettig gevoel geeft. Voor de beroemde ‘runners high’ (een bekend gelukzalig gevoel dat ontstaat tijdens het hardlopen) kun je dus net zo goed twintig minuten op de fiets springen.

Het is lekker goedkoop (en vergt weinig voorbereidingstijd)

Een fiets kan een dure aanschaf zijn, maar dat hoeft niet: talloze fietsenwinkels hebben goede (tweedehands) fietsen in de aanbieding en anders is er altijd nog Marktplaats.nl. Daarnaast is fietsen verreweg de goedkoopste manier van reizen: je maakt geen kosten voor openbaar vervoer, hoeft geen wegenbelasting en benzine te betalen en hoeft ook niet op zoek naar een (betaalbare) parkeerplek. Bovendien kan fietsen altijd en overal, ook voor mensen die al een tijd niet meer op de fiets hebben gezeten, al wordt een beetje stretchen van tevoren wel aangeraden. Voor wie met de trein reist is de ov-fiets een goed initiatief. Daarmee kan via het NS-abonnement voor € 3,85 per 24 uur een fiets worden gehuurd op meer dan driehonderd NS-stations in Nederland (let op: deze gratis service geldt alleen voor mensen met een NS-abonnement en moet wel eerst worden aangevraagd op ns.nl). Voeg daarbij dat de fiets ook nog eens een milieuvriendelijk alternatief is voor de auto en wij zeggen: waar wacht je nog op? Spring vandaag nog op die fiets.

Dit artikel verscheen eerder in Margriet 28 – 2020. Deze editie nabestellen? Dan kan via magazine.nl.

Tekst | Liesbeth Smit
Beeld | iStock

Yeah, Margriet is genomineerd voor Website van het Jaar 2020!
Help jij ons winnen? Stem dan snel

Ook interessant