Gezondheid

Vraag van de week: ‘Hoe help je iemand die een epileptische aanval krijgt?’

vraag-van-de-week-hoe-kan-ik-iemand-helpen-die-een-epileptische-aanval-heeft.jpg

Dianne (61): “Mijn man had laatst uit het niets een epileptische aanval. Hoe kan dit ineens optreden? En wat kan ik het beste doen als dit nog eens gebeurt?”

Dr. de Jong:Epilepsie is een soort kortsluiting in de hersenen, waardoor een deel van de hersenen niet meer goed functioneert. Factoren die een epileptische aanval kunnen uitlokken zijn: slaaptekort, alcoholgebruik en veel stress. In principe kan iedereen een epileptische aanval krijgen, maar het wordt pas als diagnose vastgesteld wanneer je twee of meer aanvallen hebt gehad die niet worden veroorzaakt door de uitlokkingsfactoren. In Nederland hebben ongeveer 120.000 mensen epilepsie.

Epileptische aanval

Er zijn veel verschillende soorten epileptische aanvallen. De duidelijkste en heftigste vorm is gegeneraliseerde epilepsie, waarbij de kortsluiting over de hersenen wordt verspreid. In dit geval kun je buiten westen raken, trekkingen krijgen in je armen en benen, urine laten lopen, kwijlen of op je tong bijten. Een andere veelvoorkomende vorm is focale epilepsie. Dit komt voor in een klein gedeelte van de hersenen. De klachten die dit met zich meebrengt zijn bijvoorbeeld trekkingen in je arm of been, het zien van vreemde dingen, verward raken en minder goed aanspreekbaar zijn.

Stabiele zijligging

Wanneer je merkt dat iemand een aanval krijgt, is het van belang om ervoor te zorgen dat deze persoon veilig ligt, zodat hij of zij zich niet kan bezeren. Leg de patiënt, zodra het mogelijk is, in de stabiele zijligging om te voorkomen dat het speeksel achterin de keel loopt. Je kunt niet voorkomen dat de patiënt op zijn of haar tong bijt, stop daarom niets tussen de tanden.

Over het algemeen stoppen epileptische aanvallen binnen een paar minuten. Zo niet, dan kan de patiënt medicijnen krijgen om de aanval te doorbreken. Na de aanval zijn patiënten vaak erg verward of blijven nog een tijdje buiten bewustzijn, omdat de hersenen uitgeput zijn. In principe hebben epileptische aanvallen geen blijvende lichamelijke gevolgen, maar de omgeving waarin de aanval plaatsvindt, kan wel verwondingen veroorzaken.

Lees ook: Vraag van de week: ‘Wat doe je aan winderigheid?’

Oorzaken

Veel vormen van epilepsie zijn genetisch bepaald. Daarnaast kunnen hersenbeschadigingen, zoals een hersentumor, beroerte of zware hersenschudding, leiden tot epilepsie. Toch kan in de meeste gevallen geen oorzaak achterhaald worden.

Medicatie

Mensen met epilepsie kunnen medicatie krijgen om een nieuwe aanval te voorkomen. Ongeveer 70 procenten van de patiënten wordt hierdoor aanvalsvrij. Wanneer de epilepsie moeilijk behandelbaar is en in één stukje van de hersenen voorkomt, kan dit mogelijk operatief worden verwijderd. 3 procent van alle epilepsiepatiënten ondergaat deze operatie, dit is voor twee op de drie mensen succesvol.

Als aanvulling op de medicatie zijn er verschillende behandelingen mogelijk. Een voorbeeld is het ketogeen dieet, wat kan zorgen voor minder epileptische activiteit in de hersenen. Een andere optie is de Nervus Vagus Stimulatie, een soort pacemaker voor de hersenen. Voor zware vormen van focale epilepsie kan de Deep Brain Stimulation worden toegepast. Raadpleeg voor de mogelijkheden een arts.

Dr. Daniëlle de Jong is neuroloog van het Academisch Centrum voor Epileptologie Kempenhaeghe. Dit is het expertisecentrum voor iedereen met een (zorg)vraag over complexe epilepsie, slaapstoornissen en neurologische leer- en ontwikkelingsstoornissen.

Tekst | Ellen Smits
Beeld | iStock

Dit artikel verscheen eerder in Margriet 2019-40. Bestel deze editie na via Magazine.nl. Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox? Schrijf je in via margriet.nl/nieuwsbrief.

Ook interessant