Een EpiPen gebruiken: zo doe je dat Beeld Getty Images/iStockphoto
Beeld Getty Images/iStockphoto

Een epipen gebruiken: zo doe je dat

Een allergische reactie is natuurlijk vervelend, maar voor sommigen is het meer dan dat. Zij krijgen last van een acute en levensbedreigende reactie als ze gestoken of gebeten worden door insecten, zoals wespen, door pinda’s of noten te eten of door bepaalde geneesmiddelen. Dit wordt ook wel een anafylactische reactie genoemd. In dat geval kunnen zij een epipen gebruiken. Maar op dit moment is er een tekort aan deze spuiten met adrenaline, terwijl deze voor zoveel mensen van levensbelang is.

We zochten uit hoe de epipen werkt, zodat je bij een eventuele anafylactische reactie te hulp kunt schieten en weet hoe je een epipen moet gebruiken.

Een anafylactische reactie

Anafylactische shock, ook wel anafylaxie genoemd, ontstaat als je ergens allergisch voor bent. Je lichaam wordt getriggerd als je hiermee in aanraking komt. Je immuunsysteem komt dan in actie, net zoals wanneer je ziek bent. Maar bij anafylaxie slaat je immuunsysteem als het ware op hol. Het reageert heftig, wat resulteert in een eveneens heftige allergische reactie. En dat is niet zonder gevolgen. Die overreactie van het immuunsysteem kan leiden tot een ontsteking en verwijding van de bloedvaten. En dat heeft weer invloed op je bloeddruk en ademhaling. Het is dus eigenlijk allemaal een soort kettingreactie.

Een anafylactische reactie herkennen

Je kunt niet zomaar een epipen gebruiken als iemand een allergische reactie heeft. Niet elke reactie is namelijk de ernstige reactie die hierom vraagt. Een anafylactische reactie kun je aan verschillende symptomen herkennen:

  • Zwelling van de lippen, tong en ogen
  • Benauwdheid die acuut optreed
  • Hoestklachten
  • Braken
  • Verliezen van het bewustzijn
  • Duizeligheid of verwardheid
  • Ernstige netelroos of uitslag

Als je een van deze klachten herkent moet je snel zijn en meteen de epipen toedienen. Is er sprake van geringe jeuk en roodheid van de huid of zijn de klachten niet heel erg? Dan kun je beter afwachten of eventueel antihistaminicum gebruiken (als deze is voorgeschreven door een arts). Twijfel je? Gebruik dan de epipen.

Een epipen gebruiken

Nu je weet in welke situaties een epipen gebruikt wordt, is het ook fijn om te weten hoe. Gelukkig is deze automatische injectiespuit zo ontworpen dat jij de adrenaline makkelijk kunt toedienen, of dit nou bij jezelf of een ander is. Houd deze stappen aan en je weet zeker dat het goed gaat:

  1. Houd de epipen stevig vast met de hand waarmee je de injectie gaat geven. Zorg ervoor dat je duim aan de kant van de blauwe veiligheidsdop zit. (Ezelsbruggetje: blauw is de lucht en moet dus altijd boven zijn, en oranje onder, bij het dijbeen)
  2. Als je de epipen goed en stevig vast hebt, verwijder je de blauwe veiligheidsdop.
  3. Stoot vervolgens de epipen in één beweging loodrecht in het dijbeen. Als iemand kleding aan heeft hoeft dit niet eerst uit de weg, de epipen kan hier gewoon doorheen. Als je stoot, hoor en voel je een klik.
  4. Houd de epipen 5 seconden lang op zijn plaats. Als die voorbij zijn kun je de epipen weer loodrecht uit het been halen. De naaldkap sluit automatisch weer over de naald.
  5. Masseer als de naald eruit is de injectieplaats 10 seconden.
  6. Bel meteen 112 en zeg dat het gaat om een geval van anafylaxie. De adrenaline werkt namelijk twintig tot dertig minuten, waarna je misschien nog meer nodig hebt. Dit kan het ambulancepersoneel dan besluiten.

Waar moet je op letten?

Als je een epipen hebt, is het belangrijk om op een aantal zaken te letten. Zeker als je hem meeneemt en niet zeker weet of je hem zelf toedient. Zo heeft een epipen een houdbaarheidsdatum. Het is altijd belangrijk om daarvoor een nieuwe in huis te hebben. Als deze over datum is werkt niet of minder goed. Ook is het belangrijk om ’m altijd bij je te hebben en de helderheid van de vloeistof te controleren. Na gebruik kleurt het kijkvenster donker. Let er ook op dat je de goede hebt, er zijn namelijk twee varianten. De dosering van de epipen junior is lager. Heb je de epipen gebruikt? Dan kun je hem niet nogmaals gebruiken en moet je deze vervangen.

Bron | LUMC, Healthline, Cleveland Clinic

Nynke KooyGetty Images/iStockphoto

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden