Gezondheid

Rusteloze benen: wat zijn de symptomen en wat kun je ertegen doen?

rusteloze-benen-wat-zijn-de-symptomen-en-wat-kun-je-ertegen-doen.jpg

Heb je ’s avonds en ’s nachts last van tintelingen, kriebels of simpelweg een vervelend gevoel in je onderbenen, waardoor je ze écht niet stil kunt houden? Dan zou het kunnen dat je last hebt van rusteloze benen. We zochten uit hoe dat ontstaat en wat je eraan kunt doen.

“Het is een trekkend, jeukend, prikkend en trillend gevoel dat heel irritant is en een onweerstaanbare drang geeft om te bewegen”, vertelt huisarts Mirella Buurman aan Margriet. Er wordt dan ook wel gesproken over het Restless Legs Syndrome (RLS).

In beweging blijven

Wanneer je beweegt, verdwijnt of verlicht het gevoel van de rusteloze benen. “Maar het vervelende is dat je in beweging moet blijven, want als je stopt, komt het terug, soms urenlang”, vertelt Buurman. Rusteloze benen komen vaak ’s avonds of ’s nachts voor en het gevoel is zo sterk dat je er wakker van wordt, met slapeloze nachten en pittige vermoeidheid als gevolg. Het kan ook ontstaan nadat je lang hebt gezeten.

Neurologische aandoening

“Het is nog onduidelijk waar het precies vandaan komt, maar we vermoeden dat het een neurologische aandoening is, die in de hersenen of in het ruggenmerg ontstaat”, zegt de huisarts. “De aandoening heeft namelijk te maken met het aansturen van de spieren. Waarschijnlijk speelt dopamine tekort hierbij een rol.” Dopamine is een neurotransmitter dat ervoor zorgt dat zenuwen met elkaar kunnen communiceren. Een tekort hieraan komt voornamelijk bij ouderen en vaker bij vrouwen dan bij mannen voor.

Ook komen rusteloze benen vaker voor bij mensen met bepaalde ziektebeelden, zoals diabetes, chronisch nierfalen, reuma, schildklieraandoeningen, polyneuropathie en de ziekte van Parkinson. Zwangere vrouwen en mensen met ijzer– of foliumzuurtekort hebben er vaker last van, net als mensen die bepaalde medicatie slikken. Hoewel RLS niet erfelijk is, komt het in sommige families wel vaker voor.

Lees ook:
Heb jij last van etalagebenen? Dít wil je weten over deze vaataandoening

Wat kun je doen tegen rusteloze benen?

Je kunt helaas meestal niet veel doen tegen rusteloze benen. “Zijn er tekorten, dan kun je die aanvullen. Als je een van bovenstaande ziektes hebt, moeten deze zo goed mogelijk behandeld worden, zodat de kans op klachten daalt.” Als je geen ziekte of tekort hebt, maar wel last hebt van rusteloze benen, raadt de huisarts aan om goed op je leefstijl te letten.

“Beweeg en sport voldoende overdag, maar sport niet ’s avonds laat. Drink ’s avonds geen koffie, beperk alcohol tot niet meer dan een glas per dag en drink liever niet dagelijks. Rook niet en voorkom of verminder overgewicht. Het is niet bekend welke van deze tips het belangrijkste is, maar als je dit allemaal doet, worden de klachten bij de meeste mensen minder.”

Medicijnen tegen rusteloze benen

Er bestaan wel wat medicijnen, maar die hebben veel bijwerkingen en soms verergeren ze de klachten langere tijd voor ze verbeteren. “Alleen als de klachten eindeloos duren, iemand er erg onder lijdt en leefstijladviezen niet – genoeg – helpen, worden deze wel eens gegeven”, vertelt Buurman. Medicijnen die voorgeschreven worden tegen rusteloze benen zijn bijvoorbeeld pramipexol, clonazepam en levodopa.

Ook last van PLMD

Tachtig procent van mensen met rusteloze benen heeft ook last van Periodic Limb Movement Disorder (PLMD). Hierbij schoppen of bewegen mensen ritmisch in hun slaap met hun benen en/of armen. Er is wel een groot verschil tussen rusteloze benen en PLMD: van die laatste word je ’s nachts niet wakker. “Het is ook niet pijnlijk of irritant, het is meer een reflex waar een eventuele partner last van heeft”, vertelt de huisarts. “Je kunt ook alleen PLMD hebben, los van rusteloze benen. PLMD wordt op dezelfde manier behandeld als rusteloze benen, met dezelfde leefstijladviezen.”

Artikelen van Margriet ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief.

Tekst | Bianca Bartels
Beeld | iStock

Het interview met huisarts Mirella Buurman verscheen eerder in Margriet 2019-41. Je kunt deze editie nabestellen via magazine.nl.

Ook interessant