Gezondheid

Rusteloze benen: wat zijn de symptomen en wat kun je er tegen doen?

rusteloze-benen-wat-zijn-de-symptomen-en-wat-kun-je-er-tegen-doen.jpg

Lonneke (58): “Mijn benen trillen ’s nachts vaak. Kunnen dat rusteloze benen zijn? En wat doe ik daar dan tegen?”

“Wanneer je rusteloze benen hebt, heb je een heel irritant gevoel in je benen”, vertelt huisarts Mirella Buurman. “Meestal in je kuiten, maar het kan ook elders, zelfs in je armen. Het is een trekkend, jeukend, prikkend en trillend gevoel dat heel irritant is, en een onweerstaanbare drang geeft om te bewegen.”

In beweging blijven

“Wanneer je beweegt, verdwijnt of verlicht het gevoel. Maar het vervelende is dat je in beweging moet blijven, want als je stopt, komt het terug, soms urenlang. Het komt vaak ’s avonds of ’s nachts voor en het is zo sterk dat je er wakker van wordt, met slapeloze nachten en pittige vermoeidheid als gevolg. Het kan ook ontstaan nadat je lang hebt gezeten.

Neurologische aandoening

Het is onduidelijk waar het precies vandaan komt, maar we vermoeden dat het een neurologische aandoening is, die in de hersenen of in het ruggenmerg ontstaat. Dit vermoeden komt, omdat het te maken heeft met het aansturen van de spieren. Waarschijnlijk speelt een dopaminetekort een rol. Het komt voornamelijk bij ouderen en vaker bij vrouwen dan bij mannen voor.

Je ziet het ook vaker bij mensen met bepaalde ziektebeelden, zoals: diabetes, chronisch nierfalen, reuma, schildklieraandoeningen, polyneuropathie, ziekte van Parkinson, bij zwangere vrouwen en mensen met ijzer- of foliumzuurtekort. Het is niet erfelijk, maar het komt in sommige families wel vaker voor.

Wat kun je doen tegen rusteloze benen?

Je kunt er meestal niet veel tegen doen. Zijn er tekorten, dan kun je die aanvullen, en bovenstaande ziektes moet je zo goed mogelijk behandelen, zodat de kans op rusteloze benen daalt. Als je geen ziekte hebt, en toch rusteloze benen hebt, let dan goed op je leefstijl. Beweeg en sport voldoende overdag, maar sport niet ’s avonds laat.

Drink ’s avonds geen koffie, beperk alcohol tot niet meer dan een glas per dag en drink liever niet dagelijks. Rook niet en voorkom of verminder overgewicht. Het is niet bekend welke van deze tips het belangrijkste is, maar als je dit allemaal doet, worden de klachten bij de meeste mensen minder.

Medicijnen tegen rusteloze benen

Er bestaan wel wat medicijnen, maar die hebben veel bijwerkingen en soms verergeren ze de klachten. Alleen als de klachten eindeloos duren, iemand er erg onder lijdt en leefstijladviezen niet – genoeg – helpen, worden deze wel eens gegeven.

Ook last van PLMD

Tachtig procent van mensen met rusteloze benen heeft ook last van PLMD (Periodic Limb Movement Disorder). Hierbij schoppen of bewegen mensen ritmisch in hun slaap met hun benen en/of armen. Het grote verschil met rusteloze benen is dat je van PLMD niet wakker wordt. Het is ook niet pijnlijk, of irritant, het is meer een reflex waar de partner last van heeft. Je kunt ook alleen PLMD hebben, los van rusteloze benen. PLMD wordt op dezelfde manier behandeld als rusteloze benen, met dezelfde leefstijladviezen.”

Mirella Buurman is huisarts en huisartsopleider. Daarnaast is ze bestuurslid van de Huisartsenkring Amsterdam/Almere.

 

Tekst | Bianca Bartels
Beeld | iStock

Dit artikel verscheen eerder in Margriet 2019-41.
Je kunt deze editie nabestellen via magazine.nl.

Artikelen van Margriet ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief.

Ook interessant