Onbekendere vormen van psoriasis Beeld Getty Images/iStockphoto
Beeld Getty Images/iStockphoto

Dit zijn de onbekendere soorten psoriasis

Meer dan 300.000 Nederlanders hebben last van de chronische huidaandoening psoriasis. Dit is te herkennen aan rode plekken die bedekt zijn met schilfers die kunnen jeuken en soms ook pijnlijk zijn. De aandoening kent verschillende soorten, waarvan sommigen minder bekend zijn.

Psoriasis is een chronische huidaandoening die bij iedereen kan optreden. De huidafwijkingen ontstaan doordat het vervangingsproces van de huid verstoord is en daardoor veel te snel gaat. Normaalgesproken gaat dit langzaam en geleidelijk, waardoor je niet merkt dat huidcellen langzaam afsterven en afschilferen. Hoe de rode en schilferige plekken op de huid ontstaan, is niet bekend. Wel is duidelijk dat er bepaalde factoren zijn die de aandoening kunnen verergeren. Denk aan emotionele stress, een keelontsteking (met streptokokken), griep en bepaalde medicijnen (lithium en beta-blokkers).

Onbekendere soorten psoriasis

De meest voorkomende vorm van psoriasis is psoriasis vulgaris of plaque psoriasis. 85 procent van de mensen met de huidaandoening heeft deze vorm. Hierbij zie je dat de plekken, die kunnen variëren in grootte, overal op de huid voorkomen, maar wel duidelijk begrensd zijn. De kleur van deze plekken is vaak dieprood, bedekt met zilverachtige schilfers. Hoewel deze veelvoorkomende vorm op het hele lichaam kan voorkomen, zie je de plekken vaak op de strekzijden van de ellenbogen en knieën, de onderrug en de behaarde hoofdhuid.

Naast deze algemene psoriasis, zijn er ook onbekendere vormen van psoriasis die op andere plekken op het lichaam voorkomen en andere symptomen kennen.

Psoriasis guttata

Psoriasis guttata komt slechts bij twee procent van de patiënten voor en ontstaat meestal plotseling tussen het tiende en veertigste levensjaar. Soms is psoriasis guttata een beginstadium en verandert het na verloop van tijd in de algemene vorm van psoriasis, psoriasis vulgaris.

Je herkent psoriasis guttata aan de ronde of ovale schilferende bultjes of vlekjes die ontstaan op de romp en ledematen. Deze vlekjes hebben daarnaast vaak ook een rode kleur. In tegenstelling tot psoriasis vulgaris komt deze vorm over het hele lichaam voor en dus ook in het gezicht en op de hoofdhuid. Soms is er bij deze soort jeuk, maar er is over het algemeen geen sprake van pijn. Goed om te weten: bij de meeste patiënten gaat de aandoening vanzelf of na een goede behandeling weg. Bij sommigen verdwijnt de huidaandoening, om telkens weer terug te keren.

Psoriasis palmoplantaris

Psoriasis die voorkomt aan de handen en voeten wordt ook wel psoriasis palmoplantaris genoemd. Je herkent deze vorm aan de typische rode, verharde en schilferende plakkaten. Deze kunnen uitdrogen, waardoor kloven ontstaan. Dit maakt dat deze vorm van psoriasis ook erg pijnlijk kan zijn. In sommige gevallen zijn er ook gele en geelgroene puistjes te zien die gevuld zijn met pus. Psoriasis palmoplantaris gaat in soms ook gepaard met een sterke eeltvorming.

Erytodermie

Deze zeldzame vorm van psoriasis wordt gekenmerkt door heftige ontstekingsreacties die gepaard gaan met een verwijding van bloedvaten in de huid. In tegenstelling tot andere vormen van psoriasis, komt erytodermie op bijna het hele lichaam voor. Sterker nog: meer dan negentig procent van het lichaam kan ontstoken zijn. Andere klachten die erytodermie kenmerken zijn een huid die rood, strak gespannen, warm, gezwollen, schilferend en erg jeukend is. Patiënten met deze vorm van psoriasis voelen zich vaak erg ziek en kunnen last hebben van koude rillingen en veel jeuk.

De oorzaak van erytodermie is in de helft van de gevallen een opvlamming van een al bestaande huidaandoening, zoals psoriasis of eczeem. De andere helft van de gevallen ontstaan ineens. Patiënten zitten dan ineens onder. Dit kan komen door een geneesmiddel, zoals sommige antibiotica of medicijnen tegen een hoge bloeddruk, epilepsie of hartklachten. Erytodermie is een ernstige vorm van psoriasis en als deze optreedt, moet een patiënt naar het ziekenhuis. Dit omdat je veel vocht, eiwitten en mineralen kunt verliezen en het risico loopt op acute nierfalen.

Psoriasis van de nagels

Nagelpsoriasis wordt gekenmerkt door een verdikking van de nagel, een loslating aan de top, verkleuringen (bruin), nagelomloop, splinterbloedinkjes en putjes en puskoppen in de nagelplaat. Dit kan bij zowel de nagels op de vingers als tenen voorkomen. Psoriasis van de nagels komt bij minimaal de helft van alle psoriasispatiënten voor, bij psoriasis met gewrichtsklachten gaat het zelfs om 85 procent van de gevallen. Als nagelpsoriasis niet behandeld wordt, kun je klachten ervaren als pijn, zwellingen en ontstekingsreacties aan de vingers en tenen. Dat laatste kan zelfs zo erg zijn dat ze misvormd raken. Het is daarom belangrijk om op tijd een arts te raadplegen als je vermoed dat je nagelpsoriasis hebt, zodat een behandeling snel gestart kan worden.

Psoriasis reuma

Psoriasispatiënten kunnen ook last krijgen van chronische ontstekingen in de gewrichten en huidklachten. In dit geval hebben zij een combinatie van twee aandoeningen: psoriasis en reuma. Deze aandoening wordt ook wel artritis psoriatica (AP) genoemd. Vaak krijgen patiënten eerst symptomen van psoriasis, waarna de gewrichtsontstekingen ontstaan. Maar dit kan ook andersom gebeuren. In sommige gevallen volgen de huidklachten pas jaren later, waardoor het moeilijk is om een diagnose te stellen. De intensiteit verschilt bij iedereen. Waar de een meer last heeft van huidklachten, zijn het bij de ander de gewrichten die voor veel ongemak zorgen. De ziekte is moeilijk te ontdekken en ook symptomen zijn niet altijd even duidelijk aan te wijzen. Wel zijn er een aantal kenmerkende symptomen:

  • Ochtendstijfheid die meerdere weken aanhoudt
  • Een pijnlijke nek en rug
  • Gewrichten die pijnlijk en ontstoken zijn
  • Overmatige vermoeidheid
  • Zwellingen aan de laatste vinger- en teengewrichtjes die pijnlijk zijn
  • Schilfering, jeuk en roodheid

In 25 procent van de gevallen zijn de gewrichtsklachten het opvallendst. In de andere 75 procent komen eerst de huidklachten naar voren.

Psoriasis pustulosa von Zombusch

Dit is een acute vorm van psoriasis die te herkennen is aan rode licht schilferende plakkaten die zich snel uitbreiden op de huid. In die plakkaten zitten ook veel kleine puskopjes. Net als bij erytrodermie kan deze vorm zorgen voor een ernstig ziektebeeld. Het gaat vaak gepaard met koorts, pijn en een algemeen gevoel van ziekte, maar kan verslechterd worden door uitdroging, een eiwittekort, een longonsteking, nierfalen of een secundaire bacteriële infectie.

Deze vorm wordt vaak gezien bij patiënten die abrupt stoppen met een inwendige behandeling, patiënten die zwanger zijn, bij (keel-)infecties en het gebruik van antibiotica en andere medicijnen. Hoe de vorm precies ontstaat is niet duidelijk. In dertig procent van de gevallen heeft een patiënt nog geen psoriasis.

Bron | Huidarts, Psoriasis Patiënten Nederland

Nynke KooyGetty Images/iStockphoto

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden