soorten colitis  Beeld Getty Images/iStockphoto
Beeld Getty Images/iStockphoto

Dít moet je weten over verschillende soorten colitis

Waarschijnlijk heb je wel eens van de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa gehoord. Maar wist je ook al dat er meerdere colitis-varianten bestaan waar je last van kunt hebben dan alleen colitis ulcerosa? We leggen je uit wat je hierover moet weten.

Van de verschillende oorzaken tot symptomen: dít zijn de verschillen.

Verschillende soorten colitis

Bij colitis denk je misschien al meteen aan colitis ulcerosa, maar dat is slechts één van de varianten. Zo bestaat er ook een soort colitis in de vorm van een zeldzame allergische aandoening en is er een beperkte vorm die alleen in je endeldarm voorkomt. We hebben de verschillende soorten op een rijtje gezet.

1. Colitis ulcerosa

Allereerst de bekendste vorm van colitis: colitis ulcerosa. Hierbij is er sprake van een ontsteking van de dikke darm waarbij zweren ontstaan. In dit geval is de dikke darm aaneengesloten ontstoken, maar kunnen er ook ontstekingen en klachten buiten de darm ontstaan. De meest voorkomende klachten zijn buikpijn, diarree (meestal met slijm en bloed), een opgezette buik, moeite met ontlasting ophouden, vermoeidheid, gewichtsverlies, misselijkheid, verminderde eetlust en koorts.

Is er een behandeling?

Hoewel colitis ulcerosa niet te genezen is, is dit wel te behandelen. Een arts kan medicatie voorschrijven en in sommige gevallen is er ook en operatie nodig.

2. Microscopische colitis

Ongeveer 500 mensen krijgen jaarlijks de diagnose microscopische colitis. Dit wordt gediagnosticeerd door een biopt uit de darm onder een microscoop te onderzoeken. In de meeste gevallen is dé klacht bij deze vorm van colitis (nachtelijke) diarree. Vooral 60-plussers kunnen te maken krijgen met deze ziekte.

Als er sprake is van microscopische colitis, kan er onderscheid gemaakt worden tussen twee varianten: collagene en lymfocytaire colitis.

Collagene colitis

Bij collagene colitis gaat het om een zeldzame ontstekingsziekte van de dikke darm. In de bindweefsellaag, ook wel collageen genoemd, onder het slijmvlies van de dikke darm treden dan ontstekingen op. De ontstekingscellen tasten de darmwand dusdanig aan dat er langdurige en ernstige diarree ontstaat. Het verschil met colitis ulcerosa is dat daarbij ontstekingen in het slijmvlies van de dikke darm ontstaan, maar de bindweefsellaag niet wordt aangetast. Bij collagene colitis wordt het bindweefsel wel aangetast. Wanneer je rookt kan de collagene colitis erger worden.

Lymfocytaire colitis

Bij lymfocytaire colitis gaat het om een ophoping van je ontstekingscellen in het slijmvlies. Die ontstekingscellen worden ook wel lymfocyten genoemd. In dit geval zijn er meer ontstekinghoudende cellen in je darm aanwezig dan normaal.

Is er een behandeling?

Als je microscopische colitis hebt, werkt medicatie over het algemeen goed om de ontstekingen weer rustig te krijgen.

3. Proctitis

Bij proctitis (ulcerosa) is er sprake van een beperkte vorm van colitis. In dit geval is alleen het laatste deel van de dikke darm, ook wel de endeldarm genoemd, ontstoken. Indien de ontsteking zich verder door de hele dikke darm verspreidt, gaat het wel om colitis ulcerosa. Hoewel de symptomen bij proctitis per persoon kunnen verschillen, gaat het vaak om diarree gepaard met bloed en slijm en moeite met de ontlasting ophouden. Doordat de ontsteking zich aan het eind van de dikke darm, dus vlak bij de anus, bevindt, voel je constant aandrang.

Proctitis kan verschillende oorzaken hebben, namelijk:

  • Colitis ulcerosa
  • Ziekte van Crohn
  • Langdurig gebruik van laxeermiddelen
  • Door vreemde voorwerpen in de anus
  • Bestraling (in de buurt van de endeldarm, waardoor het slijmvlies beschadigd kan raken)
  • Een seksueel overdraagbare aandoening (SOA)

Is er een behandeling?

Meestal krijg je bij proctitis eerst een plaatselijk ontstekingsremmend medicijn. Afhankelijk van de ernst en duur van je klachten kan een arts verschillende medicatie voorschrijven. Daarnaast kan gezond, vezelrijk en gevarieerd eten de klachten ook verminderen.

4. Eosinofiele colitis

Bij eosinofiele colitis is er sprake van een zeldzame allergische aandoening. De oorzaak hiervoor is onbekend. Wel is het duidelijk dat er in dit geval een verhoogde aanwezigheid is van een specifiek soort witte bloedcellen in je dikke darm genaamd eosinofielen. Om eosinofiele colitis vast te stellen kunnen er onder ander bloedonderzoek en allergietesten worden gedaan. Vervolgens kan er een biopt worden genomen die onderzocht wordt op eosinofielen.

Is er een behandeling?

Eosinofiele colitis kan behandeld worden door middel van medicatie en het vermijden van voedingsmiddelen die de dikke darm irriteren of de allergie veroorzaken.

5. IBD-U

Als er sprake is van IBD, oftewel Inflammatory Bowel Disease, maar een arts geen onderscheid kan maken tussen de ziekte van Crohn of colitis, dan wordt dat IBD-U genoemd. Dit staat voor colitis-type unclassified. Ongeveer 10 procent van de mensen met IBD heeft hiermee te maken, maar bij de meeste mensen volgt uiteindelijk toch de diagnose Crohn of colitis.

Is er een behandeling?

Omdat de ontsteking zich wel beperkt tot de dikke darm, wordt deze op dezelfde manier behandeld als colitis.

6. UC-like Crohn’s disease

Bij UC-like Crohn’s disease heb je een vorm van de ziekte van Crohn. Toch gedraagt de ziekte zich in dit geval als colitis. Vaak hebben mensen aan de linkerkant van de dikke darm Crohnactivititeit.

Is er een behandeling?

Meestal krijgen mensen met UC-like Crohn’s disease medicatie die ook aan mensen met colitis wordt voorgeschreven.

Bron | Crohn & Colitis NL, Maag Lever Darm Stichting

Maryse De BruijneGetty Images/iStockphoto

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden