Dit is wat je moet doen bij een kwallenbeet Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Dít is wat je moet doen bij een kwallenbeet

In de zomer komen ze vaak voor en zie je ze ook veel aan de kust: kwallen. Momenteel bijvoorbeeld aan de kust van Israël, waar duizenden kwallen zwemmen. En ook in het Nederlandse Veerse Meer werden de afgelopen weken al een heleboel kwallen gespot. Maar wat nou als je de kwallen niet ziet, de zee ingaat voor een verfrissende duik en gestoken wordt? We vertellen je wat je moet weten over kwallenbeten.

Want wat moet je doen als je geprikt wordt en hoe kom je zo snel mogelijk van dat vervelende, branderige gevoel af?

Kwallenbeet

Kwallen zijn prachtig om naar te kijken. De doorzichtige kop en lange, sierlijke tentakels. Maar de werkelijkheid? Die is natuurlijk anders. Want met die lange tentakels kunnen de beestjes vervelend steken. We spreken vaak van een kwallenbeet, maar het is niet zo dat je met de tanden van de kwal gebeten wordt. In plaats daarvan word je gestoken. Dat werkt als volgt: in de tentakels van kwallen zitten netelcellen, die je kunt vergelijken met gifpijltjes. Raakt jouw lichaam die tentakels aan? Dan worden die gifpijltjes afgeschoten naar je huid, waar ze zich een weg naar binnen banen. Zo krijg je dus het gif uit die netelcellen in je lichaam.

Symptomen van een kwallensteek

Ben je gestoken? Dan kun je last krijgen van zwelling, jeuk en een rode huid. En natuurlijk die vervelende, stekende pijn. Deze reactie kan één tot drie dagen aanhouden. Heb je last van een van de klachten uit het lijstje hieronder of ben je meerdere keren gestoken? Dan is het belangrijk om meteen contact op te nemen met je arts:

  • Hoofdpijn
  • Duizeligheid
  • Verwardheid
  • Koorts
  • Spierkrampen
  • Ademhalingsproblemen
  • Verlamming
  • Flauwvallen
  • Misselijkheid en overgeven
  • Hartritmestoornissen

Is er sprake van een allergische reactie of vermoed je dat je allergische reageert op het gif van de kwal? Dan is dat een levensbedreigende situatie en moet je onmiddellijk 112 bellen.

Wat moet je wel en niet doen bij een kwallenbeet?

Als je gestoken wordt door een kwal, wil je natuurlijk het liefst zo snel mogelijk van de pijn af zijn. Maar van de jeuk ga je als vanzelf waarschijnlijk krabben, maar dat is niet verstandig. Het is belangrijk om niet over de gestoken plek te wrijven, want dat maakt de pijn en jeuk erger. Probeer in plaats daarvan de netelcellen weg te schrapen of weg te spoelen met zout water, bijvoorbeeld in de zee. Lijkt misschien tegenstrijdig, maar het kan dus zeker een goed idee zijn om de zee weer in te gaan na een kwallenbeet. Blijf alleen wel alert op eventuele andere kwallen.

Spoel de plek niet af met koud kraanwater. Hiervan worden de klachten alleen maar erger. Heb je de wond schoongemaakt? Dan kun je het onderdompelen in heet water. Dit neutraliseert het gif. Belangrijk is dan om geen kokend water te gebruiken, maar water dat zo heet is dat het slachtoffer het kan verdragen. Heb je geen heet water? Gebruik dan een hot- of coldpack.

Extra maatregelen

Afhankelijk van de plek waar je gestoken bent, kan het ook nodig zijn om extra schoon te maken. Ben je in je mond gestoken? Dan kun je het beste spoelen met azijn en water door even te gorgelen en het uit te spugen. Bij een steek in je oog moet je het uitspoelen met een zoutoplossing. Vervolgens kun je de huid rond je ogen deppen met een handdoek met azijn. Pas hierbij op dat je de azijn niet in je ogen krijgt. Ga bij ernstige klachten of als je je zorgen maakt altijd naar de huisarts.

Plassen over een kwallenbeet

Een veelgehoorde oplossing is plassen over een kwallenbeet. Maar is dit een feit of een leuk bedacht fabeltje? Volgens het Rode Kruis is urine op een kwallenbeet uiteindelijk alleen afleiding van de pijn. Enrico Hazenoot, voorzitter van Reddingsbrigade Noordwijk, beaamt dat. Tegen Radar zegt hij: “De zuur of de warmte uit je urine zou de netelcellen neutraliseren. Het is helaas niet warm en niet zuur genoeg, het werkt waarschijnlijk juist averechts.”

Bron | Etos, Rode Kruis, Radar

Nynke KooyGetty Images

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden