Dit is het verband tussen dementie en eenzaamheid Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Dit is het verband tussen dementie en eenzaamheid

Er wordt veel onderzoek gedaan naar dementie en het ontstaan hiervan. De oorzaak van dementie wordt vaak gevonden bij veranderingen in de hersenen, maar is afhankelijk van het soort dementie dat je hebt. Daarbij zijn er ook verschillende risicofactoren die de kans op dementie vergroten. Onderzoekers zoeken nu uit of eenzaamheid één van die risicofactoren is.

Ons hele leven hebben we tal van sociale contacten. Klasgenoten op school, collega’s op het werk en natuurlijk ook onze familie en vrienden. Volgens Alzheimer Nederland blijkt uit bevolkingsonderzoek dat mensen met veel sociale contacten minder risico hebben op dementie. En een nieuw onderzoek lijkt dit te onderschrijven. Hieruit blijkt dat ouderen die sociaal geïsoleerd leven 28 procent meer kans hebben om dementie te ontwikkelen gedurende een periode van negen jaar. Dit is in vergelijking met ouderen die niet sociaal geïsoleerd zijn.

Risicofactoren van dementie

Dementie ontstaat doordat hersencellen beschadigd worden. Hoe deze beschadiging eruitziet, verschilt per vorm van dementie. Daarnaast zijn er ook risicofactoren die te linken zijn aan dementie, waarvan ouderdom de grootste is. Maar ook een lage mentale activiteit, weinig bewegen, hoge bloeddruk, roken, sterk overgewicht, depressie en diabetes zijn belangrijke risicofactoren. Eenzaamheid lijken we nu te kunnen toevoegen aan dit rijtje.

Het nieuwe onderzoek heeft vooral gekeken naar sociale isolatie, een term die we nog wel kennen uit de coronapandemie. De onderzoekers hebben hier verschillende criteria voor: alleen wonen, geen of maar één persoon om belangrijke zaken mee te bespreken en het hebben van weinig of geen verbinding met sociale of religieuze groepen.

Eenzaamheid en dementie

Dr. Thomas K.M. Cudjoe werkt bij Johns Hopkins Medicine in Baltimore en is een van de auteurs van het onderzoek. Hij ziet drie manieren waarop sociale isolatie mogelijk kan leiden tot dementie. Allereerst ziet hij een sterk verband tussen sociale isolatie en fysieke en mentale risicofactoren van dementie. Denk hierbij aan een hoge bloeddruk, hartziekten en depressie. Deze factoren kunnen gestimuleerd worden door sociale isolatie en daarmee de kans op dementie vergroten.

Daarnaast ziet hij ook dat sociale isolatie ervoor zorgt dat de cognitieve activiteit vermindert, waardoor ook je mentale activiteit lager wordt. Tot slot ziet hij ook dat mensen die sociaal geïsoleerd zijn geen voordelen meer opdoen van sociale contacten. Hierbij kun je denken aan sociale ondersteuning en het delen van informatie.

Oorzaak of gevolg?

Of eenzaamheid en sociale isolatie inderdaad risicofactoren van dementie zijn, moet verder onderzocht worden. Alzheimer Nederland geeft daarbij ook aan dat het moeilijk is om met bevolkingsonderzoek te bepalen of eenzaamheid nou een gevolg of een oorzaak van dementie is. Dit omdat mensen met dementie zich vanzelf vaker terugtrekken uit sociale gebeurtenissen, ook al vroeg in de ziekte. De organisatie vraagt zich dan ook af of eenzaamheid niet gewoon een vroeg symptoom van de ziekte is.

Bron | Alzheimer Nederland, Medical News Today

Nynke KooyGetty Images

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden