Zo herken je schildklierkanker Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Deze symptomen kunnen wijzen op schildklierkanker

Jaarlijks krijgen ongeveer 700 mensen te horen dat ze zeldzame schildklierkanker hebben. Opvallend is dat twee keer zoveel vrouwen als mannen deze diagnose krijgen. Dit wil je weten over deze ziekte.

De schildklier is een belangrijk orgaan in ons lichaam dat hormonen produceert. Deze hormonen zijn belangrijk voor onder andere de stofwisseling. Net als bij alle andere organen kan ook hier een kwaadaardig gezwel, een tumor, ontstaan. Er zijn verschillende vormen van schildklierkanker, waarbij de één agressiever is dan de ander. Het grootste gedeelte van de patiënten heeft papillaire of folliculaire schildklierkanker. Deze vormen groeien langzaam en de kans op uitzaaiingen is klein. Zeldzamere vormen zijn medullaire en anaplastische schildklierkanker. Vooral anaplastische schildklierkanker is een agressieve vorm die snel groeit. Bij deze vorm groeit de tumor door in het omliggende weefsel in de hals en is er sprake van uitzaaiingen.

De symptomen van schildklierkanker

Wat het ontdekken van schildklierkanker lastig maakt, is het feit dat de aandoening over het algemeen geen klachten geeft. De symptomen die wel ontstaan, kunnen ook veroorzaakt worden door andere aandoeningen. Dit maakt het dus lastig om schildklierkanker te herkennen. Symptomen die op schildklierkanker kunnen wijzen zijn:

  • Een knobbel of gezwel in de hals, die plotseling ontstaat en pijnlijk kan zijn
  • Een schildklier die (plotseling) groter wordt
  • Een hese stem zonder dat hier een duidelijke verklaring voor is
  • De schildklier voelt hard aan
  • Moeite met slikken
  • Vergrote lymfeklieren in de hals

Het kan even schrikken zijn als je een knobbel bij de schildklier voelt, maar het is geen reden voor paniek. Knobbeltjes komen hier namelijk relatief vaak voor, terwijl schildklierkanker zeldzaam is. De kans dat het gaat om een onschuldig gezwel, is groot. Om uit te sluiten dat het schildklierkanker is, kun je het best een bezoek brengen aan de huisarts, zeker als de klachten lang blijven aanhouden.

Risicofactoren voor schildklierkanker

Hoewel de oorzaak van schildklierkanker niet duidelijk is, zijn er wel risicofactoren die op deze aandoening kunnen wijzen. Patiënten die op jonge leeftijd bestraling van het hoofd, de hals of de borst gehad hebben, lopen bijvoorbeeld meer risico op het ontwikkelen van schildklierkanker. Ook kan er sprake zijn van erfelijke aanleg.

De diagnose

Om te achterhalen of er sprake is van schildklierkanker, kun je dus het best naar een huisarts gaan. De arts zal je hals onderzoeken, om te voelen of er inderdaad sprake is van afwijkingen in de schildklier en lymfeklieren. Daarnaast kan ervoor gekozen worden om bloed te laten onderzoeken, waarbij onder andere gekeken wordt naar de hoeveelheid schildklierhormoon. Geeft dit allemaal geen uitsluitsel? Dan kun je doorgestuurd worden naar het ziekenhuis, waar artsen een uitgebreider onderzoek kunnen doen. Hier kun je een schildklierscan, biopsie, echografie, PET-CT-scan of MRI-scan verwachten.

Behandeling van schildklierkanker

Er zijn verschillende soorten van schildklierkanker, die elk op een andere manier behandeld moeten worden. Welke behandeling in jouw situatie nodig is, is dus afhankelijk van de vorm die je hebt, hoe agressief de tumor is en of er uitzaaiingen zijn. Bij de meest voorkomende vormen wordt vaak gekozen voor een operatie, waarbij de hele schildklier en eventuele uitzaaiingen verwijderd worden. Als je folliculaire of papillaire schildklierkanker hebt, is er vaak ook nog een nabehandeling nodig. Hoe deze eruitziet kan ook weer verschillen per geval, maar meestal gaat het om een behandeling met radioactief jodium. Andere behandelvormen, die ook bij de zeldzamere vormen gebruikt kunnen worden, zijn bestraling, chemotherapie en doelgerichte therapie.

Kans op overleving van schildklierkanker

De overlevingskans van schildklierkanker is sinds 1990 iets verbeterd, maar het verschilt per type schildklierkanker. Patiënten die in de periode 2011 tot 2019 de diagnose kregen, hadden een 5-jaarsoverleving van 85 procent. Volgens Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) is de overleving voor patiënten relatief hoog, zeker bij papillaire en folliculaire schildklierkanker. De overlevingskans voor het zeldzame anaplastische schildklierkanker is daarentegen laag. Hoe hoog de overlevingskans is, is afhankelijk van verschillende factoren. Denk bijvoorbeeld aan het stadium waarin de diagnose gesteld wordt.

Leven met schildklierkanker

Voor patiënten met schildklierkanker stoppen de problemen niet als de behandeling achter de rug is. Ook na de behandeling kan er sprake zijn van gezondheidsproblemen, denk bijvoorbeeld aan vermoeidheid, heesheid en geheugen- en concentratieproblemen. Als de schildklier volledig verwijderd wordt, moeten patiënten ook de rest van hun leven schildklierhormoon gebruiken. Ook is er bij patiënten met een tekort aan bijschildklierhormoon (als de bijschildkliertjes beschadigd of verwijderd zijn) kans op tintelingen in de vingertoppen of zelfs spierkrampen.

Bron | IKNL, Kanker.nl, UMC Utrecht, LUMC

Nynke KooyGetty Images

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden