Déze symptomen kunnen wijzen op lymfoedeem Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Déze symptomen kunnen wijzen op lymfoedeem

Heb je vaak last van een vermoeid en zwaar gevoel in je armen en benen? Dat zou kunnen wijzen op lymfoedeem, een vervelende aandoening waarbij lymfevocht zich ophoopt in het lichaam, omdat het niet goed kan worden afgevoerd.

We hebben alles wat je wil weten over lymfoedeem op een rij gezet.

Wat is lymfoedeem?

Het lymfestelsel in je lichaam bestaat uit lymfeklieren en -vaten waardoor lymfevocht stroomt. Dit is een vloeistof met eiwitten, afvalstoffen en witte bloedcellen. Kort uitgelegd is je lymfestelsel belangrijk om je lichaam te beschermen tegen ziekten en infecties en ruimt het de afvalstoffen uit weefsels op. Wanneer het lymfesysteem niet goed werkt, lymfevaten of -klieren beschadigd of verwijderd zijn of er te veel vocht wordt aangemaakt, kan lymfoedeem ontstaan. Hierbij hoopt het lymfevocht zich op in het lichaam, omdat het niet meer goed kan worden afgevoerd. Deze ophopingen komen meestal voor in de armen en benen, maar soms ook in andere delen van het lichaam. Lymfoedeem is een chronische aandoening; helaas kom je er dus niet meer van af. Maar met de juiste diagnose en een goed behandelplan kun je veel worden geholpen.

Symptomen van lymfoedeem

Er zijn verschillende symptomen waaraan je lymfoedeem kunt herkennen. In het begin heb je vaak last van een vermoeid en zwaar gevoel in je armen en/of benen. Daarnaast kun je ook last krijgen van tintelingen, of het gevoel van afknelling in je lichaamsdeken ervaren. Bij sommige mensen ontstaat er een acute zwelling in de arm of het been, waarbij ook de hand en de voet opzwelt.

Dit zijn de symptomen van lymfoedeem op een rijtje:

  • Een vermoeid gevoel
  • Een zwelling van (vaak) de armen en benen
  • Een zwaar gevoel in de armen en benen
  • Het is lastig om een kuiltje te drukken in het oedeem, het is niet zoals tijdelijk vocht vasthouden
  • Het oedeem wordt ’s nachts niet minder
  • Er zijn diepe plooien te zien tussen de tenen en voorvoet(en)
  • Je huid laat veranderingen zien

Om te kijken of je lymfoedeem hebt, wordt er vaak gekeken naar de huidplooi onder de tweede teen, bovenop je voet. Is deze moeilijk op te pakken, dan is de kans groot dat dit het probleem is. Dit wordt ook wel de Proef van Stemmer genoemd.

Lees ook:
Lipoedeem: dit wil je weten over deze vervelende aandoening

Wondroos en lymfoedeem

Lymfoedeem kan worden opgedeeld in verschillende stadia. Het ontstaat namelijk geleidelijk en de klachten kunnen in het begin nog mild zijn. Door lymfoedeem verandert je huid en dan wordt het risico om wondroos te krijgen groter. Wondroos belast het lymfevaatstelsel weer extra. Wanneer je lymfoedeem hebt moet je daarom wondjes proberen te voorkomen. Wondjes zijn namelijk een ingang voor bacteriën die wondroos kunnen veroorzaken, waardoor je in een soort vicieuze cirkel terecht kunt komen

Twee soorten lymfoedeem

Er zijn twee soorten lymfoedeem: primair en secundair lymfoedeem. Primair lymfoedeem is een aangeboren afwijking. Vanaf de geboorte werken de lymfebanen niet goed of zijn het er minder. Hierdoor kunnen meteen na de geboorte of in de puberteit zwellingen ontstaan. Vaak ontstaan de klachten tussen het 15e en 35e levensjaar. De aandoening komt het vaakst voor bij vrouwen.

Secundair lymfoedeem ontstaat doordat het lymfestelsel beschadigd is. Dit kan komen doordat de lymfeklieren verwijderd zijn en het lymfevocht niet meer goed kan worden afgevoerd door de lymfevaten. Deze beschadiging kan ontstaan door kanker of wanneer de lymfeklieren moeten worden verwijderd om kanker te behandelen. Daarnaast kunnen trombose, spataderen en infecties als wondroos en cellulitis lymfoedeem veroorzaken.

De behandeling

Het is belangrijk om zo vroeg mogelijk een diagnose te krijgen, zodat er zo snel mogelijk behandeld kan worden. De behandeling bestaat uit twee fasen. In de eerste (initiele) fase gaat het om het verminderen van het oedeem, het vocht dus. Dat gebeurt bijvoorbeeld door manuele lymfedrainage, zwachtelen, oefentherapie en hulp bij het verzorgen van de huid. Aan het einde van deze fase krijg je Therapeutische Elastische Kousen, ook wel steunkousen genoemd, die je je hele leven zal moeten dragen.

De tweede behandelfase is de onderhoudsfase. Tijdens deze fase gaat het niet meer om het verminderen van het oedeem, maar om het onder controle te houden. Er zijn een aantal dingen die je zelf kunt doen. Zo is het balangrijk om de therapeutische kous(en) te dragen, kun je jezelf masseren, moet de huid goed worden verzorgt en doe je oefeningen. Hoe vaak je behandeld moet worden door een huid- of oedeemtherapeut hangt af van hoe stabiel het lymfoedeem blijft. Deze tweede behandelfase duurt zolang je leeft, omdat lymfoedeem een chronische aandoening is.

Bron | oedeemwijzer.nl, lymfoedeemnl
Beeld | Getty Images

Lisa MancheGetty Images
Meer over

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden