Shot of a young businesswoman looking overly stressed in her office Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Déze symptomen kunnen wijzen op het syndroom van Sjögren

Op 23 juli is het jaarlijks Wereld Sjögrendag. De dag staat in het teken van deze reumatische aandoening. We leggen je uit wat het syndroom van Sjögren is en welke symptomen er bij de ziekte voorkomen.

Ongeveer veertig tot zestig op de 100.000 mensen hebben het syndroom van Sjögren: een vervelende reumatische aandoening waarbij mensen onder andere een extreem droge mond en droge ogen hebben. Deze auto-immuunziekte komt maar liefst tien keer vaker voor bij vrouwen dan bij mannen.

Het syndroom van Sjögren

Het syndroom van Sjögren is een chronische auto-immuunziekte; wat betekent dat het eigen afweersysteem zich deels tegen het lichaam richt. In plaats van dat het alleen bacteriën en virussen in het lichaam opruimt, valt het ook de eigen cellen aan. Dat zorgt voor ontstekingen in het lichaam, in het geval van het syndroom van Sjögren, vooral in de traan- en speekselklieren. Omdat de speeksel- en traanklieren aangedaan zijn bij deze aandoening, maken ze minder slijm en vocht aan. Dat zorgt voor vervelende symptomen die vooral te maken hebben met de slijmvliezen, maar ook de rest van

Hoe het syndroom van Sjögren ontstaat is (nog) niet helemaal duidelijk, net als bij veel andere auto-immuunziekten. Wel denken experts dat bepaalde factoren de ziekte kunnen uitlokken. Denk bijvoorbeeld aan hormonale schommelingen, virussen en hevige stressfactoren, in combinatie met genetische aanleg voor deze auto-immuunziekte. Het syndroom van Sjögren komt vaak voor als een op zichzelf staande aandoening. Maar ook wordt het regelmatig gezien in combinatie met andere reumatische aandoeningen. Denk bijvoorbeeld aan reumatoïde artritis of systemische lupus.

Symptomen van syndroom van Sjögren

We schreven het hierboven al: de meeste personen met het syndroom van Sjögren hebben last van droge slijmvliezen, overal op het lichaam. Daarbij kun je denken aan de volgende klachten, die zich in verschillende maten kunnen voordoen:

  • Een droge mond, wat vervolgens door een tekort aan speeksel voor tandproblemen en smaakstoornissen kan zorgen.
  • Droge, rode en branderige ogen, die jeuken en soms voelen alsof er zand in zit.
  • Een droge keel, die geïrriteerd raakt.
  • Droge huid overal op het lichaam, wat kan zorgen voor jeuk en irritatie.
  • Pijn en een branderig gevoel in en rondom de vagina, door de droogheid.
  • Grieperig gevoel en temperatuurschommelingen.
  • Moeite met slikken (door te weinig aanmaak van speeksel)

Naast deze klachten die ontstaan door droogte, ervaren veel patiënten met het syndroom van Sjögren ook vermoeidheid en (soms ernstige) pijn in spieren en gewrichten. Bij sommige mensen met het syndroom van Sjögren raken andere weefsels ontstoken. Bijvoorbeeld de huid of zenuwen. Ook komen ontstekingen van organen zoals longen of nieren voor. Sommige mensen krijgen ook last van zwellingen van de speeksel- en traanklieren of ontstekingen op andere plekken in het lichaam. Daarnaast komt het fenomeen van Raynaud opvallend vaak voor bij mensen met deze aandoening, net als klachten aan het zenuwstelsel en de inwendige organen. Vaak zijn de klachten niet constant, maar worden ze in perioden erger, die dan gevolgd worden door een tijd waarin de symptomen minder aanwezig zijn.

Lees ook:

Pijn op je borst? Dan kan mogelijk wijzen op het syndroom van Tietze

Diagnose en behandeling

Als je bovenstaande symptomen hebt, zou het zo kunnen zijn dat je het syndroom van Sjögren hebt. Om die diagnose te stellen, moet een arts diverse onderzoeken doen. Meestal kom je als eerste terecht bij een reumatoloog of internist voor de behandeling. Er is lichamelijk onderzoek en bloedonderzoek nodig, én er wordt gekeken naar je mond en ogen. Er wordt bij die laatste twee gekeken naar de functie en kwaliteit van je traan- en speekselklieren, die aangedaan zijn bij deze aandoening.

Krijg je de diagnose syndroom van Sjögren, dan kun je hier helaas niet meer van genezen. Het is een chronische auto-immuunziekte, maar er zijn wel een aantal opties voor de behandeling – afhankelijk van de klachten die je hebt. Droge ogen worden bijvoorbeeld verminderd met speciale oogdruppels en sprays. Bij een droge mond krijg je vaak een mondspray en een mondspoelmiddel voorgeschreven om de symptomen te verminderen. Vaginale droogte kan verminderd worden met glijmiddel en andere bevochtigingsmiddelen. In sommige gevallen zal de arts medicatie voorschrijven in de vorm van tabletten, bijvoorbeeld reumamedicatie of middelen die het immuunsysteem beïnvloeden. Dit is vooral bij ernstige klachten, waarbij deze verdeeld zijn in het gehele lichaam. Omdat deze vaak veel bijwerkingen hebben, krijgt niet iedereen dit middel. Hoe jouw behandelplan eruit ziet, bespreek je met een arts.

Bron | Reuma Nederland, Expertisecentrum Sjögren, Thuisarts

Beeld | Getty Images

Ilse van RoekelGetty Images

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden