Déze symptomen kunnen wijzen op hartkramp (en dit moet je dan doen) Beeld Getty Images/iStockphoto
Beeld Getty Images/iStockphoto

Déze symptomen kunnen wijzen op hartkramp (en dit moet je dan doen)

Een pijnlijke steek in de hartstreek of een drukkend gevoel op je borst kan zorgwekkend zijn, maar hoeft niet altijd direct heel ernstig te zijn. Toch kan het verstandig zijn om bij deze klachten een bezoekje aan de huisarts te brengen. Een mogelijk oorzaak van een drukkend, benauwd gevoel op de borst is hartkramp.

Hartkramp wordt ook wel angina pectoris genoemd. Bij deze aandoening heb je aanvallen van een drukkend, benauwd gevoel in de borst. Hoewel het niet meteen heel schadelijk is, is het wél belangrijk om professionele medische hulp te zoeken.

Onvoldoende zuurstof bij hartkramp

De hartspier heeft zuurstof nodig om goed te werken. Deze zuurstof komt daat via de bloedvaten aan de buitenkant van je hart: de kransslagaderen. Als je hartkramp hebt, krijgt de hartspier tijdelijk niet voldoende zuurtstof, omdat (één van de) kransslagaderen vernauwd is. Van zo'n vernauwing merk je vaak lange tijd niets: klachten ontstaan in de meeste gevallen namelijk pas wanneer één van de kransslagaders meer dan vijftig procent vernauwd is.

Dat je hartspier niet voldoende zuurstof krijgt, zul je waarschijnlijk ook niet altijd doorhebben. Alleen op momenten dat je hart net even wat harder moet werken, zorgt het voor ernstige klachen. Bijvoorbeeld wanneer je aan het sporten bent of de trap op loopt. Maar ook als je het koud hebt of sterke emoties voelt. Om harder te werken heeft je hartspier extra zuurstof nodig, maar deze krijgt dat niet. Dat zorgt voor de symptomen die passen bij hartkramp.

Soorten hartkramp

Hartkramp wordt ook wel angina pectoris genoemd. Er bestaan verschillende vormen van deze aandoening, maar stabiele en instabiele hartkramp komen het vaakst voor.

Stabiele hartkramp

Als je last hebt van stabiele hartkramp, dan komen de klachten steeds op dezelfde momenten weer voor: het is een voorspelbare variant. De klachten ontstaan wanneer het hart om meer zuurstof vraagt, bijvoorbeeld tijdens het sporten, bij stress, extreme kou of na een zware maaltijd. Ga je even liggen of doe je het rustiger aan, dan neemt de hartkramp weer af. Het hart krijgt dan weer genoeg zuurstof, waardoor het stekende gevoel verdwijnt.

Vaak wordt er medicatie voorgeschreven die de zuurstofbehoefte van het hart laat afnemen, waardoor de pijn minder wordt. Tijdens een aanval van hartkramp, kunnen mensen deze zogenoemde nitraten innemen. Vaak is dat in de vorm van een spray of een pilletje onder de tong. Ook is er medicatie die ervoor kan zorgen dat de vernauwingen in de kransslagaders niet erger worden, bijvoorbeeld cholesterolverlagers of bloedverdunners. Deze nemen mensen met angina pectoris vaak dagelijks in.

Instabiele hartkramp

Wanneer je last hebt van instabiele hartkramp, treden de klachten ook op tijdens momenten van rust. He t komt dus voor op onverwachte momenten, bijvoorbeeld als je televisie kijkt of in bed ligt De pijn is bovendien heviger dan bij de stabiele variant. Dit komt doordat de kransslagaders vaak meer vernauwd zijn dan bij stabiele hartkramp, waardoor er op alle momenten onvoldoende toevoer van zuurstof is.

Mensen met deze vorm van hartkramp hebben vaak meer aanvallen en soms kunnen deze langer duren, ook wanneer medicatie ingenomen wordt. Als de klachten niet in rust verdwijnen bestaat er een risico op een hartinfarct binnen enkele uren tot dagen. Daarom is het belangrijk om, wanneer de klachten herhaalderlijk terugkomen of langer dan vijf minuten aanhouden met spoed medische hulp in te schakelen. Ook wanneer de klachten ernstiger zijn dan anders of je last hebt van misselijkheid, is het belangrijk om 112 te bellen.

Hartkramp bij vrouwen

Naast deze twee soorten van hartkramp, zijn er nog twee meer zeldzame vormen van angina pectoris. Beide komen deze minder vaak voor dan de eerder genoemde varianten, maar worden ze wel vaker gezien bij vrouwen dan bij mannen.

Zo kun je ook last hebben van Prinzmetal angina pectoris, ook wel vaatspasmen genoemd. De symptomen lijken op die van hartkramp, maar de oorzaak is anders. Prinzmetal angina pectoris wordt namelijk veroorzaakt door plotselinge verkramping - een spasme - van één van de kransslagaderen. Ook hebben vrouwen aanzienlijk vaker dan mannen problemen in de kleine vertakkingen van de kransslagaders. Dat heet microvasculaire coronaire disfunctie (MCD), een aandoening waarbij de kleine bloedvaatjes niet goed functioneren. Wanneer deze minder goed verwijden wanneer dat nodig is, geeft dit ook klachten van hartkramp.

Verschillende symptomen van hartkramp

De symptomen van hartkramp zijn bij iedereen iets anders en kunnen ook verschillen van soort tot soort. Wat de meeste mensen beschrijven, is een drukkend, pijnlijk of benauwd gevoel in of op de borst. Het lijkt alsof er een knellende band om de borst zit. De symptomen zijn niet constant aanwezig, maar komen zoals hierboven beschreven in aanvallen. Tijdens een aanval is het nare gevoel op de borst dus aanwezig, waarbij de pijn ook kan uitstralen naar de armen, schouders, hals, schouderbladen en maagstreek. Ouderen, vrouwen en mensen met diabetes ervaren de pijn bij hartkamp vaak minder duidelijk als een probleem met de hartspier, maar hebben last van een benauwd gevoel, gecombineerd met vermoeidheid en een onrustig gevoel.

Omdat deze symptomen ook op een andere hartaandoeing, bijvoorbeeld een hartinfarct, kunnen wijzen, is het belangrijk dat je bij twijfel altijd medische hulp zoekt. Zeker als de symptomen veel erger zijn dan anders, een aanval langer dan vijf minuten duurt, niet vermindert bij medicatie en rust óf als het gepaard gaat met misselijkheid en zweten. Bel dan direct 112.

Verhoogd risico op hartkramp

Patiënten met een hoge bloeddruk, hoog cholesterol, overgewicht en diabetes type 2 lopen meer risico op het krijgen van hartkramp, omdat zij vaker last hebben van kransslagadervernauwing. Ook ongezonde leefstijlgewoonten, bijvoorbeeld roken, stress en weinig lichaamsbeweging, kunnen de kans op hartkramp vergroten.

Hoewel de aanvallen vaak niet direct kwaad kunnen, is het wel een waarschuwing van het hart dat het te weinig zuurstof krijgt. Het is een teken dat je vaten vernauwd zijn. Daarom krijg je ook altijd adviezen voor een gezondere leefstijl, bijvoorbeeld stoppen met roken, mer bewegen en een gezond dieet volgen met weinig zout en minder verzadigd vet.

Bron| Dokter, Thuisarts, Hartstichting

Ilse van RoekelGetty Images/iStockphoto
Meer over

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden