Attention deficit hyperactivity disorder (ADHD), conceptual image. Beeld Getty Images/Science Photo Libra
Beeld Getty Images/Science Photo Libra

PREMIUM

Deze invloed heeft ADHD op je slaap

Zo’n twintig procent van de Nederlanders heeft last van een slaapprobleem. Vervelend, want na een korte nacht voel je je overdag als een dweil en kruip je het liefst weg onder een dekentje. Om lekker te kunnen slapen moet je goed in je ritme zitten en heb je rust in je hoofd nodig. Bij de een gaat dat wat makkelijker dan bij de ander. Van mensen met ADHD bijvoorbeeld, is bekend dat ze chaotischer zijn dan de gemiddelde mens zonder ADHD. Betekent dit dat ADHD ook invloed heeft op hoe je slaapt? Slaapexpert Alies Coster zoekt het voor je uit.

Slaap, hoe werkt dat? Er zijn verschillende factoren die bijdragen aan een goede nachtrust. De twee belangrijkste zijn het biologische ritme en mentale rust. Laten we beginnen bij de eerste. Je biologische ritme speelt een belangrijke rol bij de hormoonhuishouding in je lichaam. Het regelt onder andere de afgifte van het hormoon dat ervoor zorgt dat je actief wordt in de ochtend. Maar het zorgt er ook voor dat de afgifte van melatonine (het slaapstofje) op tijd gebeurt. Uit recent onderzoek blijkt dat de afgifte van het slaapstofje bij mensen met ADHD is verlaat. In plaats van dat het stofje om 9 of 10 uur wordt afgegeven, kan dit maar zo 11 of 12 uur worden. Hierdoor word je later slaperig dan de gemiddelde mens zonder ADHD. Vooral voor kinderen of mensen die voor hun werk vroeg op moeten staan kan dit een probleem veroorzaken in het dagelijks leven.

Rust in je hoofd

Om goed te kunnen slapen is het verder belangrijk dat er rust in je hoofd is gecreëerd. Voel je je veilig in bed? Is je systeem afgeschakeld en je brein ontprikkeld? Voor mensen met ADHD is het lastiger om te ontspannen omdat ze sterker reageren op prikkels en onrustiger zijn in hun hoofd. Ze worden dus niet alleen later moe, maar hebben ook meer moeite om de slaap te pakken te krijgen.

Melatonine en ontspanning spelen een rol in het slaappatroon van mensen met ADHD. Dit zorgt ervoor dat ongeveer 75 procent van de kinderen en volwassenen moeilijk in slaap komen, waardoor ze op school of op het werk minder goed presteren. Het is ook zo dat de slaapproblemen de ADHD-symptomen kunnen verergeren. Dit versterkt op zijn beurt weer het slaaptekort. Zo ontstaat een cirkel van chronische slapeloosheid en problemen met het functioneren overdag. Gelukkig zijn er wel dingen die helpen om meer rust in de dag en nacht te creëren.

Oplossingen voor slaapproblemen

Als het gaat om slaapproblemen oplossen kan het handig zijn om in het geval van ADHD naar medicatie te kijken. Slaapmedicatie is één van de laatste stappen waar je naar wil kijken. Het lost de onderliggende problemen niet op en ondermijnt bovendien een goede slaapkwaliteit. Melatonine daarentegen, kan het probleem van het verlate biologische ritme onderscheppen. Let er wel goed op dat melatonine niet zo onschuldig is als je denkt. Het is belangrijk om dit hormoon elke dag op een vast tijdstip in te nemen. Je kunt het vrij verkrijgen bij de drogist, maar het wordt vaak verkeerd gebruikt. Hierdoor kunnen slaapproblemen soms juist verergeren. Een persoonlijk advies is dus belangrijk. Tenslotte: als je ADHD hebt en Ritalin slikt, is het verstandig om de laatste hiervan maximaal vier uur voor het naar bed gaan in te nemen. Hiermee voorkom je het ‘rebound’ effect vlak voordat je wil gaan slapen.

De invloed van melatonine

Melatoninepilletjes kunnen een oplossing zijn, maar zijn geen wondermiddel. Als je ADHD hebt en slaapproblemen ervaart, wees je er dan bewust van dat de afgifte van melatonine bij jou later begint. Je kunt hiervoor melatoninepilletjes eerder op de avond te slikken, maar dit heeft minder effect wanneer je op je telefoon of tablet zit. Blauw licht remt de aanmaak van melatonine namelijk. Donkerte stimuleert de aanmaak van melatonine, dus met of zonder melatoninepilletjes doe je er goed aan om het op tijd donker te maken in huis. Hiermee maak je je brein moe en sorteer je als het ware al voor op een goede nachtrust.

Als je ADHD hebt en slaapproblemen ervaart, is het goed om je er bewust van te zijn dat rust in je hoofd bij jou niet vanzelfsprekend is. Hoewel je het probleem niet helemaal weg kan nemen, kan je wel zo veel mogelijk doen om de rust op te zoeken. Dit doe je door na 9 uur geen spanning meer op te zoeken, door in bad te gaan of door een verzwaringsdeken te gebruiken. Ook als je ADHD hebt is goed slapen mogelijk!

Over psycholoog en slaapexpert Alies Coster

alies coster header paspoortje Beeld redactie
Beeld redactie

Uitgerust, productief en energiek je dag door? Psycholoog en slaapexpert Alies Coster schrijft voor Margriet en is eigenaar van Sucsleep. Ze helpt anderen aan een fijne nachtrust, door middel van workshops en online trainingen. Via haar Instagrampagina inspireert zij je over slaap, rust en je mindset hierin. Plan een gratis kennismakingsgesprek in met slaapexpert Alies Coster, om te kijken of coaching iets is dat jou zou helpen.

Alies CosterGetty Images/Science Photo Libra
Meer over

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden