Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Gezondheid

Zo herken je controledrang (en zó ga je daar het beste mee om)

zo-herken-je-controledrang-en-zo-ga-je-daar-het-beste-mee-om.jpg

Raak je gestrest wanneer iets niet helemaal gaat op jouw manier en ben je een ster in piekeren? Dan zou het maar zo kunnen zijn dat je last hebt van (lichte) controledrang. Heel vervelend, maar gelukkig kun je daar wel iets aan veranderen.

Als jij een echte control freak bent, herken je je vast wel in deze stellingen.

Controledrang is angst

Misschien zou je het niet direct verwachten, maar controledrang komt vaak voort uit angst. Veel mensen met een verhoogde drang naar controle hebben geen hoge dunk van zichzelf, zegt angstexpert, antropoloog en schrijver Roanne van Voorst in Psychologie Magazine. Ze zijn enorm streng voor zichzelf en altijd bang dat iemand anders denkt dat ze het niet goed genoeg hebben gedaan. Daarom leggen ze de lat voor zichzelf éxtra hoog. Hiermee proberen ze controle te krijgen over hun eigen onzekerheid.

Ben je benieuwd of jij last hebt van controledrang? Als je je herkent in meerdere van deze stellingen, zou het kunnen dat ook jij een flinke control freak bent.

Je piekert heel wat af

Lig jij regelmatig ’s nachts wakker omdat je hoofd maar door blijft malen? Vraag jij jezelf in je hoofd vaak dingen als ‘stel nou dat dit gebeurt?’ of ‘hoe had ik dat beter kunnen doen?’. Dan ben je duidelijk een ster in piekeren, net als de meeste control freaks zijn. Als je dat erkent, heb je volgens Van Voorst de eerste stap al gezet. Die stap is namelijk om het probleem te (h)erkennen.

Je hebt plan B (en C, D, en E) al achter de hand

Denk jij vaak in doemscenario’s en heb je áltijd wel een noodplan achter de hand? Heb jij altijd al tot in de puntjes bedacht hoe je gaat handelen als er iets verkeerd gaat? Ook dat hoort bij controledrang. Dan heb je namelijk geen rust, voordat je álle mentale nooduitgangen kent. Van Voorst zegt dat het hierbij vooral belangrijk is dat je accepteert dat ook jij niet perfect bent: “Iedereen maakt fouten. Jij, wij en zelfs de mensen van wie je liever niet hebt dat ze fouten maken.”

Je doet het liefst alles zelf

Breekt bij alleen van het denken aan teamwerk jou het zweet al uit? En moet je er niet aan denken dat je voor een goed resultaat afhankelijk bent van je teamgenoten? Ben jij zo iemand die liever alle touwtjes in handen houdt? Ook dan heb je waarschijnlijk last van controledrang. In je hoofd ben je volgens Van Voorst dan ook al láng begonnen met het voorbereiden van de discussie over het teleurstellende resultaat voor jullie begonnen zijn. Toch moet je leren vertrouwen in anderen te hebben, zegt ze. “Hoe meer vertrouwen je hebt in jezelf en anderen, hoe meer je gelooft dat het leven loopt zoals het hoort te lopen.” Mooi toch?

Lees ook: Ben jij een perfectionist? Zó kun je daar het best mee omgaan

Je weet het altijd beter (tenminste: dat denk je)

Ben jij zo iemand die gewoon átijd alles beter weet, en lopen jouw stresslevels hoog op als anderen niet doen wat je zegt? Je raadt het al: typisch voor een control freak. Dat hoeft trouwens niet alleen om grote dingen te gaan: verkeerd inruimen van de vaatwasser kan al een probleem zijn. En dat is heel vermoeiend, voor zowel jou als voor de mensen om je heen. Daarom zegt Van Voorst dat je moet leren focussen op de juiste dingen die echt belangrijk zijn. “Verkijk je niet op de kleine dingen, maar zoom uit en zie het grote plaatje met zaken die er écht toe doen.”

Je hebt moeite met het onderhouden van relaties

Helaas: ook betweterigheid hoort bij controledrang, en dat kan er soms ook voor zorgen dat je relaties onder druk komen te staan. Dat je áltijd overal controle over wilt houden, kan niet echt plezierig zijn voor je omgeving. Zij begrijpen niet altijd dat dit gedrag ontstaat uit onzekerheid of angst. Juist door je kwetsbaar op te stellen, voelen anderen zich eerder geneigd een band met je op te bouwen. Dat is dan ook het advies van Van Voorst. “Controle is maar een illusie. De meeste dingen in het leven heb je gewoonweg niet in de hand. En dat is oké.”

Je hebt een hekel aan fouten

Dat je altijd naar perfectie streeft hebben we al besproken, maar heb jij ook zo’n hekel aan fouten van een ander? Voor sommige mensen met controledrang zijn fouten bijna onvergeeflijk. Daarom wil jij ze ook nooit maken, en stel je alleen om die reden dingen vaak uit tot het perfecte moment. Ja, zélfs wanneer dat moment eigenlijk nooit komt. De meeste control freaks zijn namelijk ook echte perfectionisten. En dat heeft goede, maar ook minder goede kanten. Het vreet energie en kan er soms voor zorgen dat je dingen níet doet terwijl je dat wel zou willen. “Laat het los”, zegt Van Voorst in Psychologie Magazine. “Zo simpel is het. Althans, zo lijkt het. Begin door elke dag iets kleins los te laten. Zo kom je steeds een stapje verder.”

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief

Bron | Psychologie Magazine
Beeld | iStock

M19

Margriet 19 ligt in de winkels, en dit extra dikke nummer staat volledig in het teken van Moederdag én alle gezonde trends van deze zomer. Haal het nummer snel in huis of bestel ‘m veilig online zonder extra verzendkosten.

Ook interessant