Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Gezondheid

Deze symptomen wijzen erop dat je (milde) claustrofobie hebt

deze-symptomen-wijzen-erop-dat-je-milde-claustrofobie-hebt.jpg

Als je claustrofobie hebt, is opgesloten raken in een wc één van je grootste nachtmerries. En met jou vele anderen, want duizenden Nederlanders lijden eraan. Wanneer je snel in paniek raakt op plekken waar je niet gemakkelijk weg kan, zou het kunnen dat je claustrofobie hebt.

Hoe ontstaat claustrofobie? Hoe weet je dat je het hebt, en wat kun je ertegen doen?

Doodsbang voor kleine ruimten

Claustrofobie is één van de meest voorkomende fobieën ter wereld. In Nederland lijdt zo’n tien procent van de inwoners aan een lichte vorm van claustrofobie. Vier procent van de Nederlanders kampt met een ernstige vorm van deze angst. We hebben het over ‘lijden aan’ en ‘kampen met’ inderdaad: claustrofobie kan je leven namelijk flink bemoeilijken.

Opgesloten raken in kleine, krappe en smalle ruimten is je grootste angst als je claustrofobie hebt. En helaas, daar kom je in een mensenleven nogal vaak in. Bij kleine ruimten moet je niet alleen denken aan die creepy kruipruimte onder je huis, maar juist aan een lift, auto, trein of vliegtuig. Of specifieker: in een file terechtkomen en dus geen kant op kunnen. Of opgesloten raken in een wc. Het is dus niet per se de kleine ruimte an sich, maar het idee dat je er niet meteen uit kunt wat voor angst zorgt. Zelfs als je weet dat er eigenlijk geen reden is voor paniek, kan die tóch ontstaan wanneer je claustrofobie hebt.

Oorzaak claustrofobie

Heb je ooit een traumatische gebeurtenis in een kleine ruimte ervaren? Dat kan een oorzaak zijn van claustrofobie. Je bevond je toen in een situatie waarin je in paniek raakte en linkt dit aan de ruimte waarin je toen was. Elke keer als je dan weer in zo’n ruimte bent, kun je herinnerd worden aan die gebeurtenis. En omdat je lichaam je wil beschermen tegen angst of pijn, raak je in paniek of ga je dat soort ruimten mijden. Soms is er een duidelijke oorzaak van de claustrofobie, maar dat is lang niet altijd het geval. Ook een opstapeling van verschillende ervaringen kan deze angst veroorzaken.

Lees ook:
15 dingen die mensen met een spinnenfobie herkennen

Heftige en milde claustrofobie

Claustrofobie uit zich in verschillende symptomen, sommige heftiger dan de andere. Zo kun je overvallen worden door een paniekaanval, spontaan gaan zweten, hyperventileren, het gevoel hebben flauw te vallen of hartkloppingen krijgen. Ook trillen, duizeligheid, misselijkheid en benauwdheid kunnen een indicatie van claustrofobie zijn als je je in zo’n kleine, volle ruimte bevindt.

Ervaar je (een van) deze symptomen in grote mate? Dan kun je last hebben van heftige claustrofobie, waarbij je bijvoorbeeld zelfs de wc-deur niet op slot durft te doen. In dit geval heeft de angst vaak zó veel invloed, dat je er in het dagelijks leven regelmatig door tegengehouden wordt. Voel je je een beetje onprettig en word je wat duizelig en kortademig in een kleine ruimte, dan kan dit op een milde vorm van claustrofobie wijzen.

Therapie en medicatie tegen claustrofobie

Heftig of mild, claustrofobie is vervelend en je wilt er natuurlijk het liefst iets aan doen. Nu kun je een lift mijden door bijvoorbeeld de trap te pakken. Maar zodra je niet meer in je auto durft te stappen of afspraken erom afzegt, wordt het echt problematisch. Gedragstherapie, angsttherapie of een traumabehandeling kan je van claustrofobie af helpen. Een kleine online rondgang op het aanbod daarvan leert ons dat je er binnen twee tot drie dagen al van genezen kunt zijn – afhankelijk van hoe heftig jouw claustrofobie is. Dit zijn de vier bekendste behandelmethoden van claustrofobie:

Exposure 

In zo’n groepscoaching of één-op-éénbehandeling word je meestal blootgesteld aan je angst; exposure wordt dat onderdeel genoemd. In het geval van claustrofobie word je dus geconfronteerd met een kleine ruimte, net zo lang tot je lichaam leert dat er niets is om bang voor te zijn.

Cognitieve therapie

Bij deze behandelmethode wordt er ingezoomd op je denkpatronen. Waaróm ben je bang voor kleine ruimten en om opgesloten te raken? En hoe reëel is die kans nu eigenlijk? De therapeut zal samen met jou in voorbeelden en statistieken duiken die uitwijzen dat er weinig tot niets is om echt bang voor te zijn. Zo kun je dus met feiten, je eigen brein ‘genezen’ van de claustrofobie.

Medicijnen 

Sommige artsen en psychologen schrijven mensen die kampen met claustrofobie angstremmers en kalmeringsmiddelen voor. Een kanttekening daarbij is dat dit symptoombestrijding is; je pakt het probleem zelf niet aan. Maar, tot rust komen kan je misschien al helpen in het proces. Meestal kan medicatie in combinatie met andere behandelmethoden wel effecties zijn, vooral bij een ernstige vorm van claustrofobie.

Traumabehandeling EMDR

Als je angst voor kleine ruimten is ontstaan door een traumatische ervaring, kan een gespecialiseerde psycholoog de EMDR-techniek toepassen. EMDR staat voor eye movement desensitization and reprocessing. Hierbij vraagt de psycholoog je aan het moment van het trauma terug te denken, terwijl er tegelijkertijd een afleidende impuls wordt ingezet. Een lampje dat je moet volgen bijvoorbeeld, of een geluidje dat je hoort op een koptelefoon. Op deze manier zou de herinnering emotionele lading moeten verliezen. Volgens EMDR.nl is er veel wetenschappelijk onderzoek naar EMDR gedaan, met positieve resultaten – en dat al binnen een korte tijd. Maar weet je niet zeker of jouw claustrofobie is ontstaan door een traumatische gebeurtenis? Dan kaart DePsycholoog.nl aan dat het niet zeker is of EMDR voor jou zal werken.

Claustrofobie en agorafobie

Tot slot, voordat je je overgeeft aan een van bovenstaande behandelmethoden, is het goed om na te gaan of je misschien agorafobie in plaats van claustrofobie hebt. Agorafobie, beter bekend als pleinvrees, is de angst om op een plek te zijn waar je niet makkelijk wegkomt. Die angst kan op elke plek plaatsvinden, terwijl het bij claustrofobie vooral in kleine, afgesloten ruimten is. Het is belangrijk dat je arts of psycholoog precies weet welke fobie je hebt, om een zo goed mogelijke behandeling te kunnen geven. Kom je er zelf niet uit? Gelukkig is je arts, psychiater of psycholoog er ook om je dat helpen uit te vogelen.

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief.

Bron | Solvo, MIND, DePsycholoog.nl, EMDR.nl
Beeld | iStock

Ook interessant