aspirines slikken tegen hartproblemen Beeld Getty Images/iStockphoto
Beeld Getty Images/iStockphoto

PREMIUM

Cardioloog legt uit: helpt aspirines slikken tegen hartproblemen?

Je hebt misschien wel eens gehoord dat aspirines slikken helpt tegen hartproblemen. Maar klopt dat wel? En zo ja, is het dan een verstandig idee om dagelijks een aspirine te nemen? Cardioloog Janneke Wittekoek legt het uit.

Preventief asprine om een hartinfarct te voorkomen? Zó zit het. We hebben het hier overigens over de échte asprine met als werkende stof acetylsalicylzuur - niet paracetamol, wat in de volksmond ook vaak ‘een aspirientje’ genoemd wordt.

Helpt aspirines slikken tegen hartproblemen?

“In de cardiologie worden aspirines inderdaad gebruikt om bepaalde hartproblemen te voorkomen”, vertelt cardioloog Janneke Wittekoek. “Maar dat heeft vooral duidelijk een positief effect bij mensen die al eerder een hartinfarct hebben gehad, waarbij er sprake is van een stolsel en een bloedvat gedotterd moet worden. In de jaren negentig zijn er studies gedaan om te onderzoeken of het nuttig is om ook preventief aspirines te slikken om een hartinfarct in de eerste plaats al te voorkomen. Het ging om een studie met mannen en een studie met vrouwen. Bij de studie met de mannelijke deelnemers bleek inderdaad een vermindering van het aantal hartinfarcten. Daarbij ging het om het type hartinfarct waaraan je niet direct doodgaat, maar die je kunt overleven. Bij vrouwen was er echter geen invloed te zien op het optreden van hartinfarcten, maar wel een vermindering in het optreden van een beroerte.”

Waarom helpt een aspirientje?

“Als jij een grote cholesterolplaque in je slagader hebt zitten, dan is het gebied rondom zo’n plaque vaak heel onrustig”, legt Wittekoek uit. “Dat komt doordat het bloedvat vernauwd is, waardoor de druk op zo’n plaque heel hoog wordt. Daardoor ontstaan er allerlei kleine microbeschadigingen aan de zijkanten van de ontsteking in je bloedvat. Als reactie komen daar bloedplaatjes op af om de boel daar een beetje te dichten. Hierdoor wordt het oppervlak van zo’n plaque in je slagader heel ruw en groeit deze verder. Een aspirientje kan dit voorkomen doordat het zorgt dat de bloedplaatjes niet aan elkaar blijven kleven. Zo’n plaque kan dan niet verder aangroeien.”

Het risico van aspirines slikken

Het klinkt positief dat een simpel aspirientje een hartinfarct kan voorkomen, maar er kleven ook nadelen aan. Wittekoek: “De keerzijde en het risico van aspirines slikken tegen hartproblemen is dat je hierdoor ook last kunt krijgen van bloedingen, zoals bloedingen in het maag-darmkanaal, maar ook hersenbloedingen. We zetten het hier in Nederland daarom ook niet preventief in voor mensen die helemaal gezond zijn, maar het werd bijvoorbeeld eerder wel bij patiënten met een verhoogd risico op een hartinfarct ingezet, zoals bij mensen met een hoog cholesterol of met diabetes. Maar door verschillende studies te vergelijken werd duidelijk dat het voorkomen van een eerste hartinfarct met aspirines versus het risico op een bloeding zo dicht bij elkaar ligt, dat er is gekozen om dit niet meer preventief bij risicogroepen voor het schrijven. Het wordt nog wel voorgeschreven bij patiënten die al eerder een hartinfarct of een stentbehandeling hebben gehad.”

Wittekoek vervolgt: “We zitten nu eigenlijk in een soort overgangsfase, waardoor het voor artsen extra belangrijk is om hun eigen gezonde verstand te gebruiken. Als je een patiënt hebt die veel aderverkalking heeft, dan is het mogelijk om toch effectief aspirines als preventiemiddel in te zetten. Een arts moet dan zelf het risico van de aderverkalking versus het risico op een bloeding tegen elkaar afwegen.”

Verschil tussen mannen en vrouwen

“Vrouwen ontwikkelen vaak tien jaar later dan mannen serieuze hartproblemen. Daarnaast weten we ook dat de manier waarop vrouwen plaque vormen in de slagaders anders is dan bij mannen. Bij mannen gaat dat op een meer blokkerende manier, waardoor je sneller een afsluiting ziet in een groot bloedvat. Bij vrouwen zit de aderverkalking overal een klein beetje in de grote en de kleine bloedvaten. De blokkerende vorm bij mannen brengt een groter risico met zich mee omdat de plaque kan scheuren en een infarct veroorzaakt. Bij vrouwen kan het kleine beetje aderverkalking weer aanleiding zijn voor stolselvorming, maar dat moet nog verder onderzocht worden en is vooralsnog geen reden om een aspirine te geven.

Pillen ter preventie versus leefstijl

Wittekoek: “Waar ik blij mee ben, is dat we in plaats van te denken in pillen ter preventie meer aandacht hebben voor het verkleinen van de risicofactoren. Als je het met pillen oplost, dan ben je niet bezig met het onderliggende probleem. Je zou juist de risicofactoren, zoals een hoge bloeddruk, hoog glucose en hoog cholesterol moeten aanpakken, om het risico op hartproblemen te verkleinen. Dat kan in het begin heel vaak door leefstijlinterventies. Het is daarbij belangrijk om op het goede gewicht te blijven, voldoende te bewegen, onbewerkte en verse voeding te eten, voldoende te ontspannen en je slaapkwaliteit te verbeteren. De kracht van leefstijl wordt nog steeds enorm onderschat.”

“En”, voegt Wittekoek toe, “daarnaast is het ook echt belangrijk dat er een bepaalde voorzichtigheid geboden is bij het voorschrijven van medicatie. Zeker bij vrouwen, omdat vrouwen in studies nog altijd ondervertegenwoordigd zijn en zij meer kans hebben op bijwerkingen bij medicijngebruik.”

Maryse De BruijneGetty Images/iStockphoto
Meer over

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden