Cardioloog legt uit: dit verband is er echt tussen verzadigd vet en risico op hart- en vaatziekten Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

PREMIUM

Cardioloog legt uit: dit verband is er echt tussen verzadigd vet en risico op hart- en vaatziekten

Onderzoek naar hart- en vaatziekten wordt al jaren gedaan. Waar eerst een te hoog cholesterol vooral de boosdoener leek te zijn, wordt later vaak gedacht aan verzadigd vet als veroorzaker van hart- en vaatziekten. Uit onderzoek blijkt dat er geen duidelijk verband is tussen het consumeren van verzadigd vet en het risico op hart- en vaatziekten. Hoe zit het dan wel? Cardioloog Janneke Wittekoek legt het uit.

Lange tijd werd er gedacht dat het eten van verzadigde vetten de bloedvaten laat dichtslibben, het risico op hart- en vaatziekten vergroot en kan leiden tot hartaanvallen. Reden genoeg voor aanvullend wetenschappelijk onderzoek. Onderzoekers analyseerden 32 studies, reviews en meta-analyses om te ontdekken of er een verband is tussen het consumeren van verzadigd vet en het risico op hart- en vaatziekten. De conclusie: er is geen wetenschappelijke basis om verzadigd vet als oorzaak van hart- en vaatziekten te zien.

Cholesterol als risicofactor

Er zijn verschillende risicofactoren voor hart- en vaatziekten. Eén daarvan is een hoog cholesterol. “Toen dit in de jaren 30 ontdekt werd, raadden artsen aan om helemaal geen cholesterol meer te eten en producten als eieren en mayonaise te vermijden,” vertelt Wittekoek. “Later werd verzadigd vet als boosdoener gezien, doordat het eten hiervan van invloed is op de hoogte van het slechte LDL-cholesterol in je bloed.”

Uit het onderzoek blijkt dat verzadigde vetten niet van invloed zijn op het risico op hart- en vaatziekten. “Maar het verband tussen verzadigd vet en een hoog LDL-cholesterol is er wel. Daarom kan het wel verstandig zijn om op te letten bij de consumptie van verzadigde vetten, want een grote hoeveelheid hiervan kan het risico op een hoog LDL-cholesterol vergroten.”

Kanttekening bij het onderzoek

Wittekoek stelt een belangrijke kanttekening bij het onderzoek. “Het proces van aderverkalking, een oorzaak van hart- en vaatziekten, is het gevolg van een combinatie van risicofactoren en ontstaat dus niet alleen doordat je verzadigde vetten eet. Als je één van de risicofactoren, bijvoorbeeld een hoog cholesterol, hebt, streef je ernaar om dat op orde te hebben, maar de alarmbellen gaan nog niet af. Je bloedvaten gaan nog niet dicht zitten. Dat gebeurt vaak pas als er sprake is van een combinatie van risicofactoren. Daarom zie ik dat het soms ook misgaat bij het vrouwenhart. Vrouwen hebben een beetje overgewicht, een beetje verhoogd cholesterol en een beetje hoge bloeddruk. Maar al die kleine beetjes bij elkaar zorgen uiteindelijk voor schade aan bloedvaten.”

Er bestaat dus wel degelijk een relatie tussen verzadigd vet en verhoogd cholesterol. Maar Wittekoek vindt ook dat we onze kijk op vet moeten aanpassen en verzadigd vet niet als de boosdoener moeten zien. “Wanneer je aanpassingen gaat doen, ga je de inname van verzadigd vet waarschijnlijk vervangen door een ander nutriënt. En dat is waar het vaak misgaat. Zeker als je het vervangt door slechte koolhydraten, de geraffineerde suikers, zoals witte pasta en witbrood. Als je de verzadigde vetten die je normaal gesproken binnenkreeg vervangt door deze slechte koolhydraten, wordt het risico op hart- en vaatziekten alleen maar erger.”

Hart- en vaatziekten voorkomen

Het belangrijkst is volgens Wittekoek een gebalanceerd eetpatroon, waarin er veel aandacht is voor verse en onbewerkte voeding. “Ik vind het mediterrane dieet altijd een goed voorbeeld. Daarin is een goede balans tussen de nutriënten. Groenten en vloeibare, onverzadigde vetten spelen in dat dieet een grote rol. Maar niet alleen het eetpatroon is van invloed op het wel of niet krijgen van hart- en vaatziekten. Er spelen veel meer dingen mee. Denk bijvoorbeeld aan de omgeving waarin je leeft en hoeveel geld je ter beschikking hebt. Al die dingen bepalen samen hoe jij leeft. Je moet dus niet kijken of je wel of geen roomboter op je brood mag smeren, maar breder. Misschien kun je meer bewegen of zijn er andere pijlers waaraan je kunt werken.”

Bron | European Journal of Preventive Cardiology

Margriet is genomineerd in de categorie Lifestyle en die prijs willen we dolgraag winnen. Stemmen doe je hier (vergeet niet om de stem te activeren via de mail die je binnenkrijgt).

Banner Margriet website van het jaar Beeld Margriet
Beeld Margriet
Nynke KooyGetty Images

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden