MT48 Dossier griep Beeld Ellen Gözel.
Beeld Ellen Gözel.

PREMIUM

Alles wat je wilt weten over griep

Het griepseizoen staat voor de deur. Maar wat ís griep eigenlijk? Wat is het verschil met corona? Hoe kunnen we het voorkomen? En wat kun je doen om je immuunsysteem een oppepper te geven?

  • Dr. Ted van Essen is voormalig huisarts, grieponderzoeker en voorzitter van de Nederlandse Influenza Stichting.
  • Dr. ir. Carla Peeters is immunoloog, nutrition- en leefstijlexpert en directeur/eigenaar van COBALA Good Care Feels Better.

VERKOUDHEID IS GEEN GRIEP

Veel mensen zeggen dat ze griep hebben zodra ze beginnen te niezen, snotteren en hoesten. Maar van griep kun je je behoorlijk ziek voelen. Drie vragen aan oud-huisarts en griepexpert Ted van Essen.

MT22 M22 leeg kort Beeld

1. Wat is griep? En wat is het verschil met corona?

“Griep is een luchtweginfectie die wordt veroorzaakt door het influenzavirus. Daarvan zijn er verschillende soorten. Corona wordt veroorzaakt door het coronavirus: SARS-CoV-2. De klachten kunnen stukken heftiger zijn dan die van griep, maar ook van griep kun je je flink ziek voelen. Veel mensen zeggen dat ze ‘een griepje’ hebben als ze beginnen te hoesten en te proesten. Meestal is er dan sprake van wat de huisarts een ‘gewone verkoudheid’ noemt. En dat is echt iets heel anders dan griep. Van een echte influenza-besmetting kun je je behoorlijk ziek voelen.”

2. Wat is het verschil?

“Verkoudheid wordt door een ander virus veroorzaakt. Het geeft veel minder heftige klachten dan griep. Influenza valt nog het best te omschrijven als algehele malaise: koorts, koude rillingen, hoofdpijn, spierpijn, zere keel, loopneus, hoesten, geen zin in eten, slecht slapen en vermoeidheid.”

3. Hoe lopen we griep op?

“Het griepvirus gaat meestal vanaf december rond. Het zit in minuscule druppeltjes snot, slijm en speeksel, ook wel aerosolen genoemd. Door praten, hoesten of niezen verspreiden de virussen zich. Ze worden ook overgedragen via de handen en voorwerpen zoals een deur- of kraanknop. Mensen met griep zijn besmettelijk op de dag voordat de klachten beginnen tot en met vijf dagen nadien. Het advies om thuis te blijven om besmetting te voorkomen bij corona zou bij griep eigenlijk ook moeten.”

Check of je griep hebt via thuisarts.nl.

MT48 Dossier griep Beeld

Stressfactor

Als je veel stress hebt en helemaal niet meer kunt ontspannen, blijft het stresshormoon cortisol pieken. Dat zorgt ervoor dat je vatbaarder wordt voor chronische ziekten en griep. Het is heel belangrijk om stress tegen te gaan, zegt dr. Carla Peeters. “Maak tijd voor dingen die je leuk vindt en waarbij je kunt ontspannen. Doe ook ademhalings- en yoga-oefeningen, leer mediteren, luister naar muziek, haal planten in huis en ga de natuur in. Ook dat brengt het cortisolniveau omlaag.”

MT22 M22 leeg kort Beeld
MT48 Dossier griep Beeld

Wel of geen griepprik?

Omdat griep voor sommige groepen een gezondheidsrisico vormt, krijgen ouderen en andere risicogroepen zoals mensen met diabetes, longaandoeningen, patiënten met een lage weerstand door ziekte en zwangere vrouwen een uitnodiging voor de griepprik. Van Essen: “Influenzavirussen passen zich elk jaar aan. Vandaar dat elk jaar een nieuw vaccin wordt ontwikkeld.”

MT22 M22 leeg kort Beeld
MT48 Dossier griep Beeld

Maar waarom zou je een griepprik halen? Je wordt er toch juist ziek van?

“Nee,” zegt van Essen. “Het griepvaccin is geen levend, maar een dood virus. Het kan je dus niet ziek maken. In november gaan vaak andere virussen rond, zoals verkoudheidsvirussen. Wie zo’n virus te pakken heeft en óók net een griepprik heeft gehaald, kan denken dat het aan de prik ligt.” Ook bijwerkingen zijn er niet of nauwelijks. “Soms voelen mensen zich een dagje minder lekker. Maar uit vergelijkend onderzoek met een nepprik blijkt dat dat bij een placeboprik net zo vaak voorkomt.” Een veelgehoord tegenargument dat wél klopt: de vaccinatie werkt niet altijd. Het vaccin voorkomt slechts in zo’n dertig procent van de gevallen dat je griep krijgt. Van Essen: “Er wordt hard gewerkt aan betere effectiviteit. In de toekomst zal de griepprik waarschijnlijk betere bescherming geven.”

MT22 M22 leeg kort Beeld
MT48 Dossier griep Beeld

Even uitzieken

Uitzieken is de enige remedie tegen griep. Sommige mensen vragen bij de huisarts om anti­biotica, maar die helpen niet bij virussen. Van Essen: “Pijnstillers kunnen er soms voor zorgen dat je je iets minder ellendig voelt. Kies niet voor ibuprofen of een andere NSAID (ontstekingsremmende geneesmiddelen die ook pijnstillend en koortswerend werken, red.), maar voor paracetamol. Net zo effectief, maar met minder bijwerkingen.” Influenza duurt minstens een week. Ga niet te snel weer aan de slag. Doe je dat wel, dan kun je nog lang vermoeidheidsklachten houden. Houdt de griep langer aan dan twee weken? Neem contact op met de huisarts als je langer dan vijf dagen koorts hebt of als de koorts terugkeert nadat die was verdwenen.

MT22 M22 leeg kort Beeld
MT48 Dossier griep Beeld

BOOST JE AFWEER

In de afgelopen drie jaar is het immuunsysteem bij bijna iedereen verzwakt geraakt, ziet immunoloog en nutrition en leefstijl-expert dr. Carla Peeters. Door de coronacrisis zijn veel mensen ongezonder gaan leven. Gelukkig kunnen we zelf veel doen om weerstand te bieden aan een nieuwe griep- of coronagolf.

MT22 M22 leeg kort Beeld

Hoe werkt het immuun­systeem?

“Het immuunsysteem beschermt ons tegen vijanden van buitenaf. In al onze organen en weefsels patrouilleren afweercellen die gespecialiseerd zijn in het opsporen van ziekteverwekkers zoals virussen. Komen ze een ziektekiem tegen, dan vernietigen ze die. Daarnaast ‘onthouden’ ze hoe die indringer eruitzag, zodat die bij een tweede aanval sneller wordt herkend. Een slim mechanisme dat deel uitmaakt van onze eigen natuurlijke immuniteit, die robuust en langdurig is.”

Hoe kan het dat het immuunsysteem verzwakt raakt?

“Door ouder worden en onze leefstijl. Het immuunsysteem raakt uit balans als we te weinig bewegen, te weinig buiten komen, te weinig goede voedingsstoffen binnenkrijgen, gifstoffen binnenkrijgen door bijvoorbeeld te roken, niet kunnen ontspannen en eenzaamheid. Ook over- en ondergewicht ondermijnen de werking van het immuunsysteem. Dat is trouwens slecht nieuws voor de griepprik en coronavaccins; die werken alleen als je eigen immuunsysteem goed werkt.”

Wat kunnen we zelf doen om het afweersysteem te boosten?

“Eet twee- tot driehonderd gram groenten per dag, één à twee stuks fruit en áls je drinkt, beperk dat dan tot maximaal vijf glazen alcohol verdeeld over de week. Vermijd slechte vetten, suiker en zout. Beweeg dagelijks minstens een halfuur buiten. Niet alleen voor de spijsvertering en conditie, ook voor vitamine D die in de huid wordt aangemaakt uit zonlicht. De oudere huid en de donkere huid lukt dat minder goed. Daarom adviseer ik ouderen, mensen met een donkere huidskleur én iedereen die te weinig buiten komt 2.000 eenheden vitamine D3 per dag te nemen. Het hele jaar door.”

MT22 M22 leeg kort Beeld
MT48 Dossier griep Beeld

Slim lichaam

Zodra het lichaam doorheeft dat er een ziekteverwekker is binnengedrongen, stelt het alles in het werk om de indringer eruit te werken: je wordt snotterig omdat het virus via de neus en mond binnenkomt en zich daar vermenigvuldigt. Door hoesten en niezen probeert het lichaam het virus uit de luchtwegen te jagen. “Ook koorts is een afweermechanisme,” zegt Ted van Essen. “Door de temperatuur te verhogen kan het virus zich niet meer vermenigvuldigen en gaat het dood. Dat is ook de reden dat je spierpijn krijgt. Doordat je spieren gaan trillen en samentrekken wordt de temperatuur namelijk opgejaagd.”

Dorien DijkhuisEllen Gözel.

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden