Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Gezondheid

Zó kun je volgens een diëtiste het best gezond afvallen na medicijngebruik

zo-kun-je-volgens-een-dietiste-gezond-afvallen-na-medicijngebruik.jpg

Soms kan het nodig zijn om medicijnen te slikken, maar helaas komen daar wel vaak bijwerkingen bij kijken. Een bijwerking waar veel mensen moeite mee hebben, is gewichtstoename door medicatie. Vooral omdat ze ook na de behandeling de kilo’s niet gemakkelijk weer verliezen.

We vroegen Desiré van der Kruk, diëtiste van jouwfoodplan.nl, hoe die gewichtstoename komt en hoe je gezond kunt afvallen na medicijngebruik.

Stop niet zelf

Natuurlijk is het belangrijkste van een medicijn is dat deze zijn werk goed doet. Het doel is natuurlijk dat de lichamelijk of psychische aandoening behandeld wordt. We raden dan ook altijd af om te stoppen met een medicijn om gewichtstoename te voorkomen, wanneer je het middel wel nodig hebt. Wil je dit wel, overleg dan altijd met de arts of specialist die het middel voorgeschreven heeft. Toch is het wel fijn om te weten waar die extra kilo’s vandaan komen en hoe je als je dat wilt kunt afvallen tijdens of na medicijngebruik.  

Drie verschillende oorzaken

“In grote lijnen zijn er drie verschillende redenen voor gewichtstoename wanneer je medicijnen gebruikt”, vertelt diëtiste Desiré van der Kruk. “De eerste reden is vocht. Door sommige medicijnen ga je extra vocht vasthouden, bijvoorbeeld door de anticonceptiepil of bètablokkers. Je komt dan niet echt aan in vet, maar ziet wel je gewicht omhoog gaan.”

Een tweede oorzaak van gewichtstoename door medicijnen, is dat je stofwisseling langzamer wordt. Daar is bijvoorbeeld sprake van bij bepaalde antipsychotica. “In dat geval kun je aankomen terwijl je dezelfde hoeveelheid blijft eten, omdat je lichaam minder energie verbrandt.” Ook medicijnen tegen diabetes hebben een invloed op je lichaam. Ze zorgen er bijvoorbeeld door dat suiker sneller opgeslagen wordt als vet, waardoor je kunt aankomen.

Als laatste kan het zo zijn dat de gewichtstoename ontstaat omdat je meer trek hebt door de geneesmiddelen. In principe is er een redelijk goede balans tussen de hoeveelheid eetlust die je hebt en de hoeveelheid energie die je verbrandt. Soms kunnen die levels door medicijngebruik uit balans raken, en heb je dus een sterkere eetlust. “En als je constant toegeeft aan die honger en dan ongezonde opties kiest, kan dat leiden tot gewichtstoename.” Denk bij medicijnen waarvan je kunt aankomen door een grotere eetlust bijvoorbeeld aan corticosteroïden, antidepressiva en medicinale cannabis.

Afvallen tijdens of na medicijngebruik

Omdat er verschillende oorzaken zijn voor gewichtstoename, ziet ook afvallen tijdens en na medicijngebruik er voor iedereen anders uit. In eerste instantie raadt Van der Kruk aan om over de bijwerkingen te praten met de arts die de medicatie voorgeschreven heeft. “Mogelijk is er een ander merk of een andere werkende stof die niet zo zeer gelinkt is aan gewichtstoename. Er zijn bijvoorbeeld een aantal antidepressiva met een bijna identieke werking, die er niet allemaal voor zorgen dat je aankomt.” Als het kan zou je dan over kunnen stappen op een ander middel, al is dat niet altijd voor iedereen mogelijk. In dat geval zul je waarschijnlijk je eetgewoonten aan moeten pakken.

Vocht vasthouden

Houd je door de medicatie extra veel vocht vast en ben je daarom zwaarder? Dan zul je merken dat afvallen na het medicijngebruik minder zwaar is. Vaak plas je het vocht vanzelf weer uit als je stopt of mindert met de medicatie. Mensen merken na een kuur met corticosteroïden bijvoorbeeld vaak dat het vocht uit de voeten en het gezicht redelijk snel wegtrekt. “Qua dieet kun je ervoor zorgen dat je de zoutinname wat beperkt, want dat zorgt ervoor dat je lichaam alleen maar meer vocht vast blijft houden. Ook kan genoeg bewegen vaak helpen. Zorg er ook wel voor dat je voldoende blijft drinken, want je moet ook als je vocht vasthoudt wel goed gehydrateerd blijven.”

Lees ook:
5x waarom je last kunt hebben van opgezwollen enkels

Afvallen ondanks langzamere stofwisseling

“Als je stofwisseling trager is door medicatie en dan wilt afvallen na of tijdens het medicijngebruik, kun je bijvoorbeeld bij een diëtist terecht. Ik raad dan naast gezond eten en voldoende bewegen, meestal een koolhydraatbeperkt dieet aan.” Hoeveel minder koolhydraten moet je dan eten? Dit verschilt per persoon. Je lengte, gewicht en hoe actief je bent hebben daar allemaal mee te maken. Van helemaal koolhydraatarm eten is ze overigens ook in dit geval geen voorstander. “Je zou koolhydraten niet helemaal weg moeten laten omdat je natuurlijk wel gewoon alle vitaminen, mineralen en vezels nodig hebt. Maar je inname op dat gebied beperken heeft vaak een positieve invloed op het gewicht.”

Meer trek door medicijnen

Slik je bijvoorbeeld prednison of antipsychotica? Dan zou het kunnen dat je aankomt omdat je meer trek krijgt door de medicijnen. Dit ontstaat omdat de medicatie invloed heeft op de hormonen die voor een hongergevoel en het verzadigde gevoel na het eten zorgen. Hoewel het lastig is om daar niet aan toe te geven, heeft Van der Kruk wel een aantal tips. Als eerste raadt ze aan om te zorgen voor meerdere eetmomenten, waarop je maaltijden eten. Kies in plaats van de drie grote maaltijden bijvoorbeeld voor vijf of zes kleinere eetmomenten. “En zorg dat je dan gezond eet en kiest voor volkorenproducten en veel eiwitten. Denk aan volkorenpasta, havermout en zilvervliesrijst. Dat soort vezelrijke producten zijn goed voor je én geven je langer een vol gevoel.” Heb je tussendoor nog trek? Ga dan voor een gezonde optie. “Kies een boterham, kwark of een appel en begin niet aan die hele zak chips – daar krijg je waarschijnlijk alleen maar meer trek van.”

Gezond en voldoende eten

Voor iedereen die wil afvallen na medicijngebruik raadt Van der Kruk aan om gezond te eten en voldoende te bewegen. “Probeer het op een gezonde manier te doen, geen crashdieet of shakes. Gewoon gezond maar wel voldoende eten en bewegen zorgen ervoor dat je langdurig en gezond kunt afvallen – ook na medicijngebruik.” Lukt dat niet, dan is het verstandig om een afspraak te maken met je dokter of een diëtist.

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief.

Beeld | Getty Images

Margriet 03

Margriet 03 ligt nu in de winkel! Een extra dik nummer in het teken van body positivity, zelfvertrouwen en zelfacceptatie. Ook lees je een openhartig interview met Tjitske Reidinga en 59x zo houd je je relatie leuk en spannend. Haal het nummer snel in huis of bestel ‘m online zonder verzendkosten.

Ook interessant