1000 dagen corona: zo veranderde de pandemie ons gedrag  Beeld Getty Images/iStockphoto
Beeld Getty Images/iStockphoto

PREMIUM

1000 dagen corona: dit is hoe de pandemie ons gedrag heeft veranderd

We zijn de duizendste dag van de coronapandemie gepasseerd. Een periode waarin handen schudden en het geven van drie zoenen uit den boze waren en waarin we mondkapjes moesten dragen en afstand van elkaar hielden. Langzamerhand komen we weer in het ritme zoals voor de pandemie. Hoe zit het met ons gedrag? Wat houden we over aan de pandemie? We vroegen het aan gedragsdeskundige Inge Merkelbach van de Erasmus Universiteit.

In de coronatijd werd er veel van ons gevraagd. Ineens stond ons hele leven op z’n kop en moesten we ons gedrag flink aanpassen. Dat is niet zo makkelijk voor ons als gewoontedieren, vertelt Inge: “We vinden het heel moeilijk om ons gedrag aan te passen. Het kost veel energie en je moet constant nadenken of je het wel goed doet. Ze zeggen weleens dat het gemiddeld 66 dagen kost om een gewoonte aan te leren, maar we hebben tijdens de pandemie wel gezien, dat het soms veel langer kan duren of zelfs helemaal niet lukt.”

Gewoontedieren

Dat we het moeilijk vinden om nieuw gedrag aan te leren, komt door gewoontes die soms diepgeworteld in ons zitten. “Denk bijvoorbeeld aan het afstand houden. Voor veel mensen was dit heel moeilijk. Je bent constant bezig met inschatten wat anderhalve meter is, of je te dicht bij iemand bent en je bent je bewust van het feit dat je afstand moet houden. Je kunt dus niet meer gewoon even naar de supermarkt om spullen in je mandje te gooien. Je bent met zo veel meer bezig. Dat vreet energie.” Niet zo gek dus dat dagen in de coronatijd en lockdowns ondanks de weinige sociale activiteiten, toch heel vermoeiend kunnen zijn.

Hier komt bij dat mensen sociale wezens zijn. We houden niet van afstand, maar zoeken juist graag de drukte op. Daarvan gaf Inge eerder al een voorbeeld tegenover Margriet: “Als je moet kiezen op welk terras je gaat zitten, dan kies je voor het volste terras in plaats van het rustige terras. We willen namelijk graag bij anderen in de buurt zijn.” Dit voorbeeld laat zien dat we dus helemaal niet van afstand tot onze medemens houden. “Het verbaast me daarom ook niet dat we dit meteen laten vallen, zodra de afstandsregel geschrapt wordt.”

Terugvallen in oude gewoontes

Hoe kan het dat we zo makkelijk weer terugvallen in het gedrag dat we voor de pandemie hadden? Ook dat heeft volgens Inge te maken met gewoontes. “Het kost gemiddeld inderdaad zo’n 66 dagen voordat je een gewoonte aanleert, maar dat betekent niet dat je van alles een gewoonte kunt maken. Als je honderd dagen op handen en voeten moet lopen, ga je een dag later ook weer gewoon lopen. Kortom: niet alle gedrag leent zich ervoor om zich te ontwikkelen tot een gewoonte. Simpelweg omdat het onnatuurlijk is. Het is onnatuurlijk om op handen en voeten te lopen, maar ook om constant anderhalve meter afstand te bewaren en een mondkapje te dragen.” Daarom worden deze dingen, zelfs nadat we ze een aanzienlijk deel van de duizend dagen moesten doen, geen gewoonte.

Iets wat wel een gewoonte zou kunnen worden, is het niezen in onze elleboog. “Ik kan het niet met zekerheid zeggen, omdat we niet elke dag niezen, maar dit is wel gedrag wat je kunt aanleren. Als je kleine kinderen nu bijvoorbeeld vertelt dat ze in hun elleboog moeten niezen en niet in hun hand, dan kunnen ze dat aanleren. Ook omdat het geen onnatuurlijke houding is.”

Thuiswerken

Toch is er één gewoonte die we wel meenemen uit de coronatijd: het thuiswerken. “We hebben gemerkt hoe fijn het kan zijn om thuis of hybride te werken. Ik denk dat dit dan ook echt een gewoonte is die we erin houden. Het werkt misschien niet voor iedereen, maar ik denk wel dat veel werkgevers de mogelijkheid gaan aanbieden om te kunnen thuiswerken.”

Nynke KooyGetty Images/iStockphoto

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden