Zo herken je een epileptische aanval (die ook jij zomaar kunt krijgen)

Deel dit artikel:

Zo’n een op de twintig mensen krijgt een keer een epileptische aanval. Maar één aanval betekent nog niet gelijk dat je epilepsie hebt. Hoe herken je zo’n ‘gelegenheidsaanval’? En wanneer is er wél echt sprake van epilepsie?

Per jaar krijgen ongeveer veertienduizend mensen in Nederland de diagnose epilepsie, een ongeneeslijke hersenaandoening die zich uit in de vorm van aanvallen. Die aanvallen worden veroorzaakt door een plotselinge, tijdelijke verstoring van het elektrische evenwicht in de hersenen: alsof er even een soort kortsluiting in de hersenen optreedt.

Verschijnselen epileptische aanval

Wat er gebeurt bij een aanval, verschilt per persoon en hoeft er niet zo heftig aan toe te gaan als je weleens in films ziet. Je kunt inderdaad bewusteloos raken en met je armen en benen gaan schokken. Daarbij kun je ook urine verliezen en je tong stukbijten. Maar je kunt ook een aanval krijgen waarbij je ineens even niet aanspreekbaar bent, voor je uit staart of iets uit je handen laat vallen. Tijdens zo’n epileptische aanval kun je zelf hooguit vreemde tintelingen voelen of vreemde geluiden horen.

Gelegenheidsaanval

Je hebt pas epilepsie als je twee of meer van die soort aanvallen in een jaar hebt gehad. Want wat je misschien niet weet, is dat je ook eenmalig een epileptische, of epilepsie-achtige, aanval kunt krijgen. Zo’n eenmalige aanval wordt een ‘gelegenheidsaanval’ genoemd en wordt niet altijd door iets in je hersenen veroorzaakt. Het kan al gebeuren als je veel stress en spanning hebt, een slaaptekort hebt of zelfs een avondje te veel hebt gedronken. Ook plotselinge veranderingen van het hartritme of een infectie in je hersenen kunnen een aanval uitlokken. Maar liefst een op de twintig mensen maakt een keer in zijn of haar leven een gelegenheidsaanval mee, meestal zonder duidelijke aanleiding.

Belangrijk: vraag je omgeving hoe de aanval eruit ziet!

Heb je voor het eerst een aanval gehad? Ga dan naar je huisarts en bespreek samen wat er is gebeurd. Neem, als het kan, iemand mee die je aanval heeft gezien om het verhaal te vertellen. Om de diagnose goed te kunnen stellen, wil je huisarts of neuroloog namelijk graag weten hoe je aanval eruit zag, en zelf weet je vaak niet meer goed wat er tijdens een aanval is gebeurd. Vraag of de mensen om je heen op de volgende verschijnselen willen letten als je weer een aanval krijgt:

  • Voel je de aanval aankomen?
  • Hoe begint de aanval?
  • Hoe ziet de aanval eruit?
  • Staan je ogen naar een bepaalde kant?
  • Zijn er bewegingen aan beide kanten, of aan één kant?
  • Hoe lang duurt de aanval?
  • Ging de aanval vanzelf over (ben je er zelf uit gekomen)?
  • Zijn er nog verschijnselen na de aanval?

Behandeling epilepsie

Bij twijfel zal je huisarts je verwijzen naar een neuroloog voor verder onderzoek. Als er uit onderzoeken niets afwijkends blijkt, dan besluit de neuroloog vaak om af te wachten. Soms blijft het namelijk bij die ene gelegenheidsaanval en hoef je niet behandeld te worden. Als je wel epilepsie blijkt te hebben, krijg je medicijnen (anti-epileptica) om meer aanvallen te voorkomen. Deze medicijnen onderdrukken de aanvallen bij ongeveer zeventig procent van de mensen.

Wat doen bij een epileptische aanval?

Krijgt iemand in je omgeving een epileptische aanval? Bij de meeste soorten aanvallen hoef je volgens het Epilepsiefonds geen ambulance te bellen. De aanval houdt immers vanzelf weer op binnen enkele minuten. Het is wel belangrijk om gevaarlijke situaties die tijdens een aanval kunnen ontstaan, te vermijden en iemand niet alleen te laten. Het heeft geen zin om iets tussen iemands kaken te klemmen, zoals je nogal eens in films ziet. Als iemands kaken zich inderdaad aanspannen, dan zijn die zo stijf op elkaar geklemd, dat het echt niet lukt om er iets tussen te krijgen. Gelukkig genezen wonden aan de tong meestal snel.

Vrijdag 26 oktober: Epilepsie Night Walk

De laatste jaren stijgt het aantal oudere mensen met epilepsie snel. Dat komt doordat we steeds ouder worden en we op hogere leeftijd vaker hersenaandoeningen krijgen die epilepsie kunnen veroorzaken, zoals een beroerte. Ongeveer een kwart van alle Nederlanders met epilepsie is 55 jaar of ouder. Om geld in te zamelen voor meer onderzoek naar deze ongeneeslijke aandoening, organiseert het Epilepsiefonds vrijdag 26 oktober voor het eerst de Epilepsie Night Walk: een avondwandeling door de oude bossen van Brabant. Aanmelden of doneren kan hier.

Bron | Thuisarts.nl, epilepsie.nl, neurologie-zeeland.nl
Foto | iStock