Wat helpt tegen die kleine adertjes op je benen? Dit zegt de fleboloog

Deel dit artikel:

‘Berkentwijgjes’ worden ze wel genoemd: de ontsierende, kleine vaatjes die we steeds vaker op onze benen aantreffen naarmate we ouder worden. Zijn ze te voorkomen en hoe kom je ervanaf? Fleboloog Michael Mooij geeft antwoord.

In de volksmond worden ze vaak gesprongen adertjes genoemd. Maar dat is eigenlijk een verkeerde term, weet Michael Mooij, fleboloog en ‘spataderspecialist’ bij Centrum Oosterwal in Alkmaar, Haarlem en Heerhugowaard. “Als een ader is gesprongen, is hij echt kapot en krijg je een blauwe plek,” vertelt hij aan de telefoon. “De kleine vaatjes die je op je benen ziet, zijn in feite niks anders dan spataderen. Maar dan de kleinste soort die dicht onder de huid liggen.”

Wat zijn spataderen?

Een spatader(tje) is een ader waarvan de vaatwand is uitgerekt en dus gaat uitzetten. Hierdoor kun je ‘m (ineens) zien zitten en soms ook voelen. Mensen die flink veel zijn afgevallen, kunnen zo tot hun schrik ontdekken dat ze fikse spataderen hebben: voorheen lagen de uitgedijde vaten nog verscholen in een dikker vetlaagje. Hoe spataderen precies ontstaan, is onduidelijk. Een mogelijke oorzaak is dat de klepjes in de aderen niet meer goed sluiten, waardoor het bloed niet goed kan terugstromen naar het hart. Hierdoor blijft het als het ware in je aderen staan, komt er meer druk op de vaatwand en zet die vervolgens uit. “Maar het kan ook zijn dat die kleppen niet meer goed sluiten omdat de aderwand slapper is geworden,” vertelt Mooij.

Pechfactoren

Wat wél duidelijk is, is dat bepaalde pechfactoren de kans op grote en kleine spataderen vergroten. Genetische aanleg is de belangrijkste (je krijgt ze als je er aanleg voor hebt), vrouwen blijken er gevoeliger voor te zijn dan mannen en ook leeftijd speelt een rol. Hoe ouder we worden, hoe vaker we ‘berkentwijgjes’ op de binnenkant van onze benen, op onze dijen en – nou ja – zo’n beetje overal op onze benen aantreffen. Tijdens een zwangerschap kun je trouwens ook meer spataderen ontwikkelen, met dank aan de zwangerschapshormonen.

Niks aan te doen

Grotere spataderen kun je nog wel een beetje voorkomen door veel te bewegen en desnoods therapeutische elastische kousen te dragen. Maar tegen de allerkleinste is volgens de fleboloog eigenlijk niks opgewassen. Sommige vrouwen smeren ze in met appelazijn – het zuur zou zorgen dat ze samentrekken en verdwijnen. “Als het zo zou werken, zou je goud in handen hebben,” reageert Mooij. “Maar je huid houdt dat zuur gewoon tegen. Het lijkt me ook geen lolletje als het door de huid heen zou komen. Voor je huid zelf is het ook niet fijn: de azijn kan ‘m uitdrogen en irriteren.” De smeerseltjes in de drogist werken volgens Mooij evenmin (die dringen ook niet dóór de huid). En hoe gezond ook, er is geen bewijs dat geregeld bewegen kleine spatadertjes kan voorkomen.

Laten wegspuiten

De enige manier om van berkentwijgjes af te komen, is door ze te laten ‘wegspuiten’. Deze behandelmethode wordt sclero-compressietherapie genoemd. Je kunt ze ook laten weglaseren, maar dat is volgens de fleboloog duurder en werkt minder goed. Bij het spuiten wordt er een irriterende stof rechtstreeks in het vaatje geïnjecteerd, waardoor die dichtplakt, verschrompelt en verdwijnt. De behandeling wordt veelal uitgevoerd in zelfstandige behandelcentra (ZBC). Dit zijn centra waar artsen zoals flebologen en dermatologen met elkaar samenwerken, bijvoorbeeld op het gebied van spataderen.   

Veel kleine adertjes bij je enkel? Wees op je hoede

Het wegspuiten van spataderen wordt alleen vergoed als er een medische noodzaak is. Meestal is dit bij berkentwijgjes niet het geval. Maar soms is er wél meer aan de hand. “Veel kleine spatadertjes bij je enkel kunnen wijzen op een lekkende, grote ader elders in je benen. Vanwege de zwaartekracht staan de laagstgelegen vaatjes onder de grootste druk, dus aders op je enkels waarschuwen als eerste dat er meer aan de hand kan zijn. Als je daarnaast ook klachten hebt zoals vermoeide of pijnlijke benen, opgezette enkels, donkere vlekken of eczeem, is het verstandig om je huisarts te raadplegen.”

Foto | iStock

Lees ook

Lage rugpijn? Pijnstillers helpen nauwelijks, dít wel!
Carpaal tunnel syndroom: wat helpt tegen die tintelende, zere handen?
Waar gaat een wind naartoe als je hem inhoudt?

Bekijk ook

Beauty-expert Carmen Zomers laat zien hoe je zelf een optische ooglift kunt toepassen met alleen oogschaduw en mascara.

Artikelen van Margriet ontvangen in je mailbox? Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief.