Vraag van de week: ‘Helpt mindfulness bij depressie?’

Deel dit artikel:

Caro (59): “Omdat ik al twee keer een depressie heb gehad, ben ik bang dat dat nog een keer gebeurt. Nu raadde een vriendin me onlangs mindfulness aan. Kan dat helpen om een nieuwe depressie te voorkomen?”

Anne Speckens: “Onbewust hebben we allerlei overtuigingen en oordelen over onszelf en de wereld. Dat je nooit zwak mag zijn bijvoorbeeld of dat anderen je dom vinden. Die zijn heel bepalend voor hoe je je voelt of gedraagt. En niet altijd op een positieve manier. Meestal nemen we dit soort ideeën automatisch voor waar aan en gaan we ons er ook naar gedragen. Of soms hebben we de neiging
om onplezierige gedachten of gevoelens te onderdrukken of te vermijden om ze op die manier onder controle te houden. Helaas werkt dat vaak averechts. Pogingen om je te verzetten tegen nare gedachten en gevoelens leiden er namelijk meestal juist toe dat je ze méér hebt in plaats van minder. Met dat in het achterhoofd heeft een aantal collega’s begin deze eeuw een nieuwe vorm van therapie ontwikkeld, gebaseerd op mindfulness. Deze aandachtsgerichte cognitieve therapie – met de Engelse afkorting MBCT – leert je om op een andere manier naar je gevoelens en gedachten te kijken. Veel mensen vinden mindfulness een vaag begrip. Het gemakkelijkst is om het te zien als het tegenovergestelde van handelen op de automatische piloot. In plaats van dat je gedachteloos doorrent, geef je heel bewust en zonder oordeel aandacht aan wat er op dit moment in je lichaam en hoofd gebeurt. Mindfulness is heel nuttig voor mensen die blijven piekeren over het verleden of steeds tobben over de toekomst. Zij kunnen zó door hun zorgen in beslag worden genomen, dat ze vergeten om in het hier en nu te leven. Daar probeert MBCT verandering in te brengen. Je leert gedachten en gevoelens te herkennen en er zonder oordeel van een afstandje naar te kijken. Daardoor worden ze minder overheersend en kun je ze beter relativeren. Dat helpt om op een andere manier op situaties te reageren. Daadkrachtig en positief in plaats van negatief en wantrouwend. Zo krijg je weer grip op je leven. Inmiddels weten we dat MBCT bij mensen die al vaker een depressie hebben gehad heel goed werkt om een nieuwe depressie te voorkomen. Ook bij patiënten met een acute depressie, angstklachten en ADHD is de aanpak bewezen effectief. Mensen met kanker en onbegrepen lichamelijke klachten kunnen er trouwens eveneens baat bij hebben. Zij leren anders met hun ziekte omgaan, waardoor ze bijvoorbeeld minder somber of angstig zijn. Op de website van de Vereniging Mindfulness Based Trainers Nederland en Vlaanderen, vmbn.nl, kun je een trainer bij jou in de buurt vinden.”

Anne Speckens is hoogleraar psychiatrie en oprichter van het Radboud Centrum voor Mindfulness in Nijmegen.

Foto | Sanoma Media Assets Delivery

Dit is afkomstig uit Margriet 2017-20. Je kunt deze editie nabestellen via Magazine.nl.

Iets heel anders, maar niet minder interessant is onderstaande video waarin wordt uitgelegd hoe je een eenvoudige mouw aanzet.

Ook interessant om te lezen

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox? Schrijf je in op Margriet.nl/nieuwsbrief