Nog nooit verteld: ‘Nu ze is overleden, geniet ik van de vrijheid’

Deel dit artikel:

Adriaan (68) is bijna veertig jaar getrouwd geweest met Irma, van wie hij veel hield. Toch is het nu niet meer het verdriet dat overheerst, maar een heel ander gevoel.

“Ze zou naar onze jongste dochter gaan, die maandagmiddag. ’s Ochtends hadden we samen het huishouden gedaan en een boterham gegeten. Daarna ging ik alvast naar de bibliotheek. Ik verheugde mij op een middag ongestoord kranten en bladen doornemen. Opeens schalde het geluid van mijn mobiel door de leeszaal. Ik werd rood omdat ik was vergeten hem op trilstand te zetten. En ik was er te laat bij, zoals zo vaak. Ik verwachtte op mijn kop te krijgen van mijn vrouw; mijn traagheid was een grote ergernis voor haar. Maar ik zag een gemiste oproep van mijn dochter. ‘Mama is er nog niet en ze neemt ook niet op,’ zei ze, toen ik terugbelde.
Ik wist meteen dat het mis was. Irma zou nooit zomaar te laat komen; niemand was zo punctueel als zij. Ik vond haar op het kleed. Haar ogen stonden open. Ik zag haar er niet meer in terug. Ik belde 112, die waren er snel. Een hartstilstand. Ze zeiden dat zelfs als ik erbij was geweest, ik waarschijnlijk niets had kunnen doen.
Mijn kinderen kwamen, het geregel rondom de uitvaart werd in gang gezet. Ik zat er wezenloos bij. Ik dacht alleen maar: hoe moet ik verder zonder haar?”

Motor van het gezin
“39 jaar waren we samen, waarvan 33 getrouwd. We kregen vier kinderen. Dat was druk en zwaar, maar Irma was een ontzettend sterke vrouw. Anderen hadden veel bewondering voor haar, en ik ook. Zij hield alles draaiende, op alle vlakken. Als onze kinderen ’s nachts huilden of ziek waren, ging zij naar ze toe. ‘Blijf jij maar liggen,’ zei ze tegen mij. ‘Jij moet morgen weer werken.’ Dat ook zij vroeg opstond, het ontbijt klaarmaakte, mijn brood voor op kantoor smeerde, vond ze normaal. Zij regelde ook onze sociale contacten, plande etentjes met vrienden of familie. En ze deed de financiën, was daar soms erg streng in. Maar daarom was er altijd geld voor een nieuwe wasmachine als de oude onverwacht stuk ging en konden we in de zomer op vakantie. En dat zij, toen we wilden verhuizen, de knoop doorhakte over ons nieuwe huis en de inrichting op zich nam, vond ik een luxe. Ik prees me gelukkig met haar. Er was veel liefde tussen ons. Ik weet zeker dat zij ook van mij hield en het beste met mij, met ons, voor had.
En eerlijk is eerlijk, ook ík vond de cruises die we maakten toen onze kinderen het huis uit waren leuk. Dat ik haar zag genieten van het all-inclusiveconcept en alle shows aan boord was genoeg.
Dat het mijn eigen smaak niet was, had ik helemaal niet meer in de gaten. Ik denk dat ik dat ook nooit had ontdekt, als Irma niet was overleden. De eerste maanden na haar dood was ik lamgeslagen. Ik logeerde veel bij mijn kinderen, die zich zorgen maakten om mij. Mijn band met hen was best goed, maar wat afstandelijk. Irma was degene die het meeste contact met hen had onderhouden. Die de telefoon opnam als ze belden en die het woord deed als we op bezoek gingen. Natuurlijk zat ik er dan niet helemaal zwijgend bij, maar toch: eerst was het nog ‘wij’ en nu was het opeens ‘ik’. En na het eerste, diepe verdriet, merkte ik dat mij dat wel nader tot mijn kinderen bracht. Ik had opeens heel andere gesprekken met hen. Veel persoonlijker. Ook de band met mijn kleinkinderen veranderde. Ze waren dol op hun oma geweest, nu hadden ze alleen opa nog. Opa die ‘zielig’ was zonder oma; daarom waren ze heel lief voor mij. Ik ging met hen wandelen, voetballen, las ze voor en ik genoot daar enorm van.

‘Het begon door te dringen hoe dominant ze was geweest’

De momenten dat ik thuis was, waren in het begin heel eenzaam. Maar als ik er was, zocht ik afleiding in televisie kijken. Veel sport, waar Irma niets aan had gevonden. Nu kon ik hele avonden naar de Tour de France kijken en de Formule 1. Overdag zat ik in de bibliotheek te lezen. Bijna elke dag, in plaats van eens per week, omdat Irma het ongezellig had gevonden als ik vaak weg was.
Met een nijpend schuldgevoel ontdekte ik dat ik genoot van die vrijheden. Dat ik het fijn vond dat onze kinderen nu voor míj belden en ik lange gesprekken met ze voerde. Zij zagen dat ik opleefde. Net als vrienden en ook met hen veranderde het contact, ten goede. Het begon tot mij door te dringen hoe dominant Irma altijd was geweest. Hoe ik mij had laten overvleugelen. Ik had dat nooit erg gevonden, sterker nog, het was zo langzaam en onopvallend gegaan dat ik het helemaal niet in de gaten had gehad. Nu was het alsof ik mezelf opnieuw uitvond. Ik pikte oude hobby’s op, zoals karper vissen. Irma had dat onzin gevonden ‘Wie vangt nu een vis om hem daarna weer terug te gooien?’ Nou, ik. Ik vind het rustgevend om te doen. Ik kocht een tentje en ging soms een paar dagen op pad. Eenvoudig in plaats van luxe. Ik bleek het heerlijk te vinden. Toen mijn oudste zoon me voorstelde om samen op cruise te gaan, omdat hij me een vakantie gunde, zei ik meteen nee. Liever vloog ik met hem naar Noorwegen, om daar een campertocht te maken langs de fjorden. Het werd de mooiste vakantie van mijn leven. Tot nog toe: ik droom ervan het Noorderlicht te zien en heb mij aangemeld voor een actieve groepsreis naar IJsland. Met Irma zou ik daar nooit gekomen zijn, ik had het zelf ook niet verzonnen. Maar er is een wereld aan mogelijkheden voor mij opengegaan. En hoewel ik er nog altijd verdriet van heb dat Irma er niet meer is en ik haar vertrouwde lichaam mis als ik alleen in bed lig, voel ik me tegelijkertijd levendiger dan ooit. Ik besef dat ik erg bij haar onder de plak zat en als ik heel eerlijk ben, ben ik blij dat ik deze kans nog krijg om mijn eigen leven in te vullen. Ik zal het nooit hardop zeggen, maar de dood van mijn vrouw is naast een groot verdriet, ergens ook een bevrijding.”

De namen in dit interview zijn vanwege 
privacyredenen gefingeerd. Ook (anoniem) een geheim delen? 
Er wordt integer en vertrouwelijk met je 
bericht omgegaan. Mail naar Lydia van 
der Weide: redactie@margriet.nl.

Interview | Lydia van der Weide
Beeld| iStock

Dit interview stond in Margriet 2018-03. Deze editie kun je nabestellen via Magazine.nl

Lees ook eens

Artikelen van Margriet.nl gratis in je mailbox ontvangen? Schrijf je in voor de nieuwsbrief via margriet.nl/nieuwsbrief.