Goede voornemens? Zo houd je ze wél vol

Deel dit artikel:

Elk jaar nemen we ons weer voor om gezonder en relaxter te leven. Tevergeefs, zo blijkt vaak na een paar weken. Waarom is gezond leven toch zo’n opgave? En wat kunnen we doen om onze goede voornemens in 2017 wél vol te houden? Volgens gedragswetenschapper Nils Jostmann schuilt het succes in zelfonderzoek.

Hoe fit we er ons ook door voelen, na een paar weken van minder snoepen en meer bewegen, schiet vaak de klad erin. De schuldige? Onze genen. “Het probleem is dat ons lichaam nog steeds zo werkt als in de oertijd,” weet gedragswetenschapper Nils Jostmann van de Universiteit van Amsterdam. “Omdat het van nature is gebouwd om met schaarste om te gaan, hebben we geen ingebouwde rem die voorkomt dat we te veel eten.” Onze verre voorouders waren ook liever lui dan moe. “Als oermens ging je geen berg beklimmen als er boven niks te eten viel.”

Vooral jongeren hebben moeite met discipline

Vooral voor jongeren is het moeilijk om lekkernijen te weerstaan. Dat komt omdat de prefrontale cortex, het hersengebied dat heel belangrijk is voor controle, pas is volgroeid rond ons 21ste levensjaar. Maar ook mét een volgroeide prefrontale cortex is discipline ‘lastig’. “Wij disciplineren ons al zo veel op een dag; op een normale werkdag gaan we niet al om twee uur naar huis, al zouden we dat best willen. We houden de hand op de knip, ook al willen we die mooie laarzen heel graag. Hoe meer je dat controlesysteem per dag belast, hoe moeilijker het wordt om de verleiding van instant genot te weerstaan.”

Één voor één

Dus hoe zorgen we ervoor dat we dit keer wél volhouden? “Probeer je slechte gewoontes te identificeren en één voor één aan te pakken. Zeg dus niet: ik beweeg te weinig, maar ga na op welke momenten of in welke situaties je te weinig beweegt en wat je daaraan zou kunnen veranderen. Is er bijvoorbeeld een mogelijkheid om naar je werk te fietsen? We weten ook dat de meeste mensen de hele dag op een stoel werken, wat heel ongezond is. Je kunt nog beter de hele dag liggen dan zitten. Bij de meeste werkgevers kun je natuurlijk niet liggend werken, maar je kunt wel vaker opstaan. Ook is het slim om niet te veel verschillende producten in je koelkast te hebben, want na iets hartigs heeft ons lichaam altijd ruimte voor iets zoets.

Je leven onder de loep

Maar dit soort praktische maatregelen zijn gedoemd te mislukken als het in de basis morrelt. Het is daarom zinvol je leven eens goed onder de loep te nemen. Leid je (nog steeds) het leven dat bij je past? Ben je gelukkig in je relatie? Hoe beter jij je over jezelf en je leven voelt, hoe makkelijker je ongezonde verleidingen kunt weerstaan. “Probeer in het algemeen iets meer balans in je leven te vinden,” raadt Jostmann aan. “Bouw je leven zo op dat de meeste dingen die je doet, je energie geven in plaats van energie kosten.”

Vraag anderen om hulp

In je eentje het roer omgooien gaat niet lukken. Dus hoe lacherig sommige partners er in het begin misschien ook over zullen doen, maak verandering bespreekbaar. En: gun jezelf de tijd. “Je levensstijl veranderen is niet alleen een kwestie van minder eten en meer bewegen. Het vergt veel zelfonderzoek en dat heeft tijd nodig. Hoe leef je, wat kost je energie, hoe ziet je sociale omgeving eruit, snappen zij het en steunen ze je?”

Wat zijn jouw goede voornemens?