50% van de mannen en 75% van de vrouwen lijdt aan deze aandoening (en dit kun je er tegen doen)

Deel dit artikel:

Ben je ook weleens bang dat je collega’s er op een gegeven moment achter komen dat je niet zo slim of bekwaam bent als ze dachten? En word je ook voortdurend gestoord door dat kritische stemmetje dat ‘Je kunt het niet!’ roept? Grote kans dat je dan lijdt aan het oplichterssyndroom. Een psychologisch fenomeen waar maar liefst 75 procent van de vrouwen en 50 procent van de mannen last van heeft.

Schrik niet, dit betekent niet meteen dat je in therapie moet. Hoewel er al jarenlang onderzoek wordt gedaan naar dit fenomeen, is het geen officiële diagnose die je van een psycholoog of psychiater kunt krijgen.

Geen duidelijke oorzaak

De aandoening kwam aan het licht in 1978, dankzij onderzoek van de Amerikaanse psychologen Pauline Clance en Suzanne Imes. Zij onderzochten honderdvijftig succesvolle vrouwen die zich niet succesvol voelden, maar angstig, somber, onzeker en gefrustreerd door hun eigen perfectionisme. Het viel Clance en Imes op dat deze vrouwen vroeger thuis vaak óf juist wel óf juist niet werden geprezen om hun intelligentie en talent. Sindsdien blijft de oorzaak van het oplichterssyndroom vaag. Alle losse onderzoeken die sindsdien hebben plaatsgevonden, hebben nog geen duidelijk patroon opgeleverd.

Verschil tussen mannen en vrouwen

Hoewel er ook veel mannen aan het syndroom lijden, wordt het vaak beschouwd als vrouwenziekte. Coach en bedrijfskundige Vreneli Stadelmaier deed in Nederland onderzoek naar het syndroom en zegt erover: “Mannen wordt geleerd dat ze niet onzeker moeten zijn maar juist doortastend en daadkrachtig. Ook al kun je iets niet, doe toch maar. Vrouwen aan de andere kant wordt juist geleerd wat bescheidener te zijn. Daarbij hebben mannen meer testosteron in hun bloedspiegel, waardoor zij meer geneigd zijn risico’s te nemen.”

Vechten of vluchten

Volgens de Amerikaanse psychologen zijn er bij vrouwen die last hebben van het syndroom twee reacties merkbaar zijn: vechten of vluchten. Bij de eerste reactie verschuilen de vrouwen zich, bij de de tweede leggen ze de lat juist uitermate hoog. Beide reacties leiden uiteindelijk tot meer onzekerheid.

De oplossing

Wat is dan wel de ideale reactie? Volgens Stadelmaier is het makkelijk: “Ga simpelweg in gesprek met dat stemmetje in je hoofd. Waar komt-ie vandaan? Waarom zegt hij wat hij zegt en klopt dat wel? Op het moment dat je bewijs aanvoert dat bewijst dat hij ongelijk heeft, maak je de zwaarte die je aan die stem geeft, kleiner.”

Bron| HLN.be, NRC, Intermediair
Beeld| iStock

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox? Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief.