Osteoporose: zo test je of je botten aan het ontkalken zijn

Deel dit artikel:

Osteoporose sluipt erin. Je voelt het niet, totdat je iets breekt. Terwijl het wel belangrijk is om er zo vroeg mogelijk bij te zijn. Want met voeding, beweging en medicatie kun je botontkalking afremmen en erger voorkomen. Zo test je hoeveel risico jij loopt.

Osteoporose is een aandoening waarbij er relatief meer bot wordt afgebroken dan aangemaakt. Hoewel op hogere leeftijd uiteindelijk iedereen botontkalking krijgt, gaat dit sluipende proces bij sommige mensen sneller dan bij anderen. Zo lopen vooral vrouwen in en na de overgang een beduidend groter risico op botbreuken. Tijdens de overgang maakt het lichaam minder oestrogeen aan, een belangrijk hormoon voor de opbouw van nieuw botweefsel. Maar liefst tachtig procent van alle osteoporotische botbreuken komt bij vrouwen voor.

Botbreuk na je vijftigste? Laat je testen!

Ziekenhuizen horen daarom iedereen van boven de vijftig jaar met een botbreuk – ongeacht de oorzaak – een aanvullend onderzoek aan te bieden. Dat onderzoek is erop gericht om vast te stellen of osteoporose de onderliggende oorzaak van de breuk is geweest. Helaas gebeurt dit vaak niet, stelt de Osteoporose Vereniging. Vraag er dus zelf naar als je iets gebroken hebt! De kans dat je opnieuw iets breekt, is na een eerste botbreuk door osteoporose erg groot.

Zelftest

Wanneer en in hoeverre iemand osteoporose krijgt, is lastig te voorspellen. Wel is bekend dat bepaalde factoren, zoals erfelijkheid, de kans op botontkalking vergroten. Van deze factoren is door deskundigen een lijstje gemaakt. ‘Scoor’ je 4 of meer punten? Ga dan naar je huisarts. Die kan je doorverwijzen om je botdichtheid te laten meten.

Risicofactor Risicoscore
Je weegt minder dan 60 kilo of hebt een BMI lager dan 20 1
Je bent ouder dan 60  jaar 1
Je bent ouder dan 70 jaar (dan score van 60 niet meetellen) 2
Je hebt na je 50ste een botbreuk gehad 2
Je vader of moeder heeft een heupfractuur gehad 1
Je hebt een verminderde mobiliteit (4 weken of langer niet kunnen lopen) 1
Je hebt reumatoïde artritis 1
Je bent meer dan 1 keer gevallen in de afgelopen 12 maanden 1
Je hebt een van deze aandoeningen: diabetes, COPD, inflammatoire darmziekte (ontsteking aan de darm),verhoogde schildklierwerking of epilepsie 1
Je gebruikt glucocortioïden (prednison) 4

 

Wat als je osteoporose hebt?

Wanneer de botdichtheidsmeting, de zogeheten DEXA-scan, osteoporose aangeeft, wordt een behandeling met medicijnen, calcium en vitamine D gestart. Deze medicijnen moet je vijf jaar slikken, daarna wordt de botdichtheid weer gemeten. Als deze goed is, kan worden gestopt met de medicijnen. Wel moet je calcium en vitamine D blijven slikken.

Hoe voorkom je osteoporose?

Je kunt zelf veel doen om osteoporose te voorkomen en te vertragen. Zo stimuleert regelmatige lichaamsbeweging de aanmaak van botweefsel. Elke vorm van lichaamsbeweging waarbij je lichaam met z’n eigen gewicht wordt belast, is zinvol. Denk aan wandelen, tuinieren, joggen, tennissen, traplopen en touwtjespringen. Fietsen en zwemmen zijn minder geschikt om je botten te versterken.

Vitamines

Verder is het belangrijk dat je genoeg vitaminen en mineralen binnenkrijgt, met name calcium en vitamine D. Volgens dr. Cees Vermeer van de Universiteit Maastricht is daarnaast ook vitamine K erg belangrijk voor een goede botopbouw en sterke botten. Vitamine K zit in groene groenten, vooral in broccoli, spruitjes, spinazie en boerenkool. Twee tot drie keer per week een stevige portie van deze groenten eten is dus belangrijk, aldus Vermeer in de Volkskrant. Ook in kwark en harde kazen, zoals oude kaas, zit veel vitamine K.

Stop met roken

Roken versnelt de botafbraak en vertraagt de botaanmaak. Stoppen met roken helpt daarom enorm om verder botverlies te voorkomen. Ook kun je beter geen alcohol drinken, in elk geval niet meer dan één glas per dag. Thee lijkt daarentegen weer wél goed te zijn voor je botten.

Bron | Osteoporose Stichting, Vitamine Informatie Bureau, Osteoporose Verenigingbotinbalans.nl

Lees ook

Bekijk ook

Dokter Rutger over het belang van vitamine D.

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox? Abonneer je op margriet.nl/nieuwsbrief.

Rianne Marijs