5 hormonen die effect hebben op je gezondheid

Deel dit artikel:

We kunnen ze niet zien, maar hormonen spelen een constante rol in hoe ons lichaam functioneert. Ze beïnvloeden ons libido, de gezondheid van de hersenen en tal van andere vitale functies. En ze spelen een grote rol in het wel of niet hebben van bijvoorbeeld die platte buik in de zomer. Om meer grip te krijgen op je gezondheid hebben we de belangrijkste hormonen – én hoe je ze kunt beïnvloeden – op een rijtje gezet.

1. Testosteron

Testosteron is misschien wel een van de bekendste en meest gewenste hormonen in de sportschool, maar is niet alleen belangrijk voor mannen. Vrouwen hebben het ook, alleen op een lager niveau. Het hormoon wordt bij mannen afgescheiden door de testikels en bij vrouwen, in veel kleinere hoeveelheden, in de eierstokken. In de juiste hoeveelheden kan testosteron helpen om spiermassa en kracht te ontwikkelen en de hersenfuncties te verhogen.

Volgens Spencer Nadolsky, medisch directeur van Examine.com, kan een tekort aan testosteron schadelijk zijn. Uit studies blijkt dat mensen die ongezond leven over het algemeen een laag testosterongehalte hebben. Hiervan ervaren ze op latere leeftijd hinder, zoals een verhoogde vetopslag, een verminderd libido en een verhoogd risico op hart- en vaatziektes.

Hoe houd je je testosteron onder controle?
Om je testosterongehalte op peil te houden, is het belangrijk dat je voldoende nachtrust krijgt en een gezond gewicht handhaaft door middel van een evenwichtig voedingspatroon en regelmatige lichaamsbeweging. Wil je een extra boost in de juiste richting? Vetinname en intense oefeningen zijn de truc. Uit onderzoek blijkt dat verzadigde en enkelvoudige onverzadigde vetten goed zijn voor het testosteronniveai. Als het gaat om beweging, is vooral intervaltraining aan te raden.

2. Groeihormoon

Als je je ooit hebt verdiept in het verkrijgen van meer spiermassa of kracht, heb je vast ook gehoord van de term ‘groeihormoon’. Dit hormoon gaat hand in hand met testosteron. In de juiste hoeveelheid helpt het groeihormoon de spiermassa te vergroten en de hoeveelheid lichaamsvet te verminderen. Omdat dit bij mannen die ouder worden vaak het tegenovergestelde effect heeft, wordt dit hormoon ook wel het anti-aging hormoon genoemd.

Hoe houd je je groeihormonen onder controle?
De meeste mensen hebben een normaal niveau aan groeihormonen, maar volgens dokter Nadolsky blijft de juiste voeding en een stabiel slaappatroon belangrijk. Ook intervaltrainingen kunnen het niveau van groeihormonen verhogen en de mogelijke effecten van veroudering verminderen.

3. Oestrogeen

Oestrogeen wordt vaak gezien als het vrouwelijke hormoon, maar komt ook bij mannen voor, alleen in minderen hoeveelheden. Een gemiddeld niveau aan oestrogeen helpt vrouwen om de maandelijkse cyclus te reguleren. Bij mannen is dit hormoon van invloed op de seksdrive. Daarnaast heeft de oestrogeenspiegel invloed op hoe vet wordt opgeslagen in het lichaam. En overtollig vetweefsel kan weer een schadelijk neveneffect hebben bij zowel mannen als vrouwen.

Hoe houd je je oestrogeen onder controle?
Goed eten en regelmatige lichaamsbeweging zijn van belang om de oestrogeenspiegel op peil te houden. Vrouwen zullen een natuurlijke verandering van het oestrogeengehalte ervaren na de overgang, maar dat wil niet zeggen dat ze er  in de tussentijd geen controle over kunnen hebben. “Het consumeren van fyto-oestrogenen, zoals soja, kan helpen om het niveau in balans te houden,” aldus Nadolsky.

4. Insuline

Insuline is vooral bekend door zijn rol bij diabetes en zal daardoor geen positieve associaties oproepen. Toch speelt insuline een grote rol bij onze stofwisseling. Het zorgt ervoor dat glucose wordt vervoerd door ons lichaam en vervolgens wordt omgezet in energie. Bij een tekort aan insuline, of als blijkt dat onze cellen ongevoelig zijn voor insuline, kan glucose niet goed worden verwerkt, waardoor de bloedglucose stijgt. Zo ontstaat diabetes.

Hoe houd je je insuline onder controle?
Om ervoor te zorgen dat je lichaam insuline blijft aanmaken, is het belangrijk dat je voldoende beweegt. Anders slaat het lichaam de overtollige glucose op als vet. Dit gebeurt ook als je te vaak en te veel suikers eet.

5. Cortisol

Cortisol staat bekend als het stresshormoon. Dit hormoon wordt door het lichaam geproduceerd in stressvolle situaties. Dit is een natuurlijke reactie en heeft als doel ons reactievermogen te versnellen. Ook wordt dankzij cortisol onze pijngrens verhoogd en wordt het lichaam in staat gesteld de strijd aan te gaan. Toch heeft cortisol ook een negatieve kant. De hersenen zien namelijk geen verschil tussen een acute en een chronische situatie. Vooral in laatstgenoemde situatie heeft cortisol juist schadelijke gevolgen voor onze gezondheid. Als de cortisolwaarden langdurig verhoogd zijn, lijdt dit tot verstoring van de bloedglucose, een hoge bloeddruk, verminderde intellectuele prestaties en een grotere kans op overgewicht of obesitas.

Hoe houd je je cortisol onder controle?
Het goede nieuws is dat je niet machteloos staat tegenover stress. Hardlopen, krachttrainen en andere vormen van lichaamsbeweging kunnen helpen stress te verminderen en dus de cortisolwaarden te verlagen. De belangrijkste factor hierbij is: alles met mate. Te veel of te intensief bewegen, kan leiden tot overtraining en een chronisch te hoog niveau aan cortisol. Buiten de sportschool is ook meditatie een krachtig gif voor het bestrijden van stress.