Als je deze alarmsignalen herkent kun je elk moment diabetes krijgen

Deel dit artikel:

Diabetes type 2 is een sluipziekte: tegen de tijd dat je echt klachten krijgt, is het te laat. Toch zijn er wel een paar signalen waar je alert op kunt zijn, weet internist en hoogleraar Diabetologie Hanno Pijl. Het goede nieuws: als je er op tijd bij bent, kun je het tij nog keren!

Voordat je diabetes krijgt, heb je al last van een aantal problemen in het lichaam. Je lijdt dan aan het zogeheten metabool syndroom, ook wel pre-diabetes genoemd. Volgens het RIVM heeft maar liefst een kwart van de Nederlandse vrouwen tussen de dertig en zeventig jaar last van het metabool syndroom. Een kwart! En hoe ouder je wordt, hoe groter de kans dat je het hebt: na de veertig begint het risico op diabetes type 2 al flink te stijgen en na de 65 zijn we nóg gevoeliger om de ziekte te ontwikkelen. “Na de overgang gaan vrouwen wat meer vet stapelen in de buikholte, wat het risico groter maakt,” weet Hanno Pijl, internist en hoogleraar Diabetologie aan het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC).

De meeste problemen vóel je niet

Als je het metabool syndroom of pre-diabetes hebt, ben je officieel nog niet ziek, maar je kunt er bijna donder op zeggen dat je dit wel wordt als je geen actie onderneemt. Veel van de symptomen van het metabool syndroom, zoals een hoge bloeddruk of een tekort aan goede cholesterolstofjes, vóel je echter niet. “Dat is het gemene ervan,” weet internist. “Deze sluipt erin zonder dat je het in de gaten hebt. Er zijn zelfs mensen die al jaren diabetes type 2 hebben, zonder ook maar iets te merken.”

‘Vaak vermoeider’

Daarbij komt: alles went. “De meeste mensen met pre-diabetes zijn vermoeider dan anderen,” ziet Pijl in de praktijk. “Maar vermoeidheid is zo’n vage klacht. Veel mensen wijten het aan de leeftijd, de overgang of hun drukke baan. Het is ook niet zo dat je je van de een op de andere dag ineens moe voelt, zoiets gaat heel geleidelijk.”

De vijf alarmsignalen

Toch zijn er wel een aantal signalen waar je alert op kunt zijn. Je hebt het metabool syndroom als je drie of meer van de onderstaande problemen hebt. De eerste kun je zelf checken, de andere symptomen moet je laten controleren door je huisarts.

1 – een dikke buik, oftewel: een buikomtrek van meer dan 88 cm (mannen > 102 cm)
2 – een hoge bloeddruk (130-85 mm Hg of hoger)
3 – een laag HDL-cholesterolgehalte (lager dan 1,29 mmol/l, mannen < 1,04 mmol/l). Je cholesterol bestaat uit goede en slechte deeltjes: HDL en LDL. Het HDL-cholesterol is het gezonde cholesterol: hoe meer je hiervan hebt, hoe beter! LDL-cholesterol is het slechte cholesterol.
4 – een hoge bloedglucosewaarde, oftewel een te hoge bloedsuikerspiegel (hoger dan 6,1 mmol/l, nuchter gemeten)
5 – een hoog bloedvetgehalte, dit wordt het triglyceridengehalte genoemd (hoger dan 1,7 mmol/l)

Huisarts Tamara de Weijer over waarom onze buikomvang zo belangrijk is:

Dikke buik én diabetes in de familie? Laat je checken!

Volgens internist Hanno Pijl moet je je beslist laten checken als je een te dikke buik hebt en er ook diabetes type 2 in je directe familie voorkomt. “Liefst één keer per jaar.” Maar ook als je alleen te zwaar bent en van jezelf weet dat je niet zo gezond eet en weinig beweegt, is het goed om te weten hoe je gezondheid ervoor staat, aldus de diabetesdeskundige.

Zo keer je het tij: gezonder eten, meer bewegen

Maar stel dat je in het voorstadium van diabetes type 2 zit, wat dan? Het goede nieuws is dat diabetes type 2, in tegenstelling tot diabetes type 1, wél te voorkomen is: namelijk door gezonder te eten en meer te bewegen. “De goedkoopste en meest effectieve manier om te voorkomen dat je echt ziek wordt, is door je levensstijl aan te passen,” vertelt de diabetesdeskundige. Bijkomend voordeel is dat je je, ondanks dat je nog niet ziek was, tóch beter gaat voelen. Pijl: “Ik merk dat wanneer mensen met het metabool syndroom gezonder gaan leven ze zich veel energieker gaan voelen. Terwijl ze eerst niet eens doorhadden dat er iets aan de hand was.”

Niet verplicht naar de sportschool

Maar voordat je nu een diepe zucht slaakt: die nieuwe levensstijl houdt niet in dat je drie keer per week naar de sportschool moet. Gewoon wandelen is ook prima, als je maar regelmatig even de benen strekt. Pijls: “Er zijn zelfs studies die erop wijzen dat het beter is om elke dag wat vaker van je stoel op te staan en een rondje te lopen, dan een paar keer per week intensief te gaan sporten. Tuurlijk, alle extra uurtjes in de sportschool zijn mooi meegenomen. Maar onderschat het gezondheidseffect niet van gewoon wat vaker opstaan. Wij zijn zo geprogrammeerd om te zitten, dat is echt niet goed. Niet voor niets wordt zitten het nieuwe roken genoemd.”

Symptomen diabetes

Als je te lang doorloopt met het metabool syndroom, is de kans groot dat je diabetes type 2 krijgt. De volgende symptomen kunnen duiden op diabetes, zowel type 1 als type 2. Ga altijd naar de huisarts wanneer je last hebt van een of meerdere van onderstaande klachten:

– veel dorst hebben
– vaak moeten plassen
– een droge mond hebben
– heel moe voelen
– last hebben van oogontsteking of wazig zien

Diabetes type 2, en dan?

Heeft de huisarts diabetes type 2 bij je geconstateerd? Ook dan kun je zelf veel doen om erger te voorkomen. Als je gezonder gaat leven, is het zelfs mogelijk om helemaal van de medicatie af te komen. Kijk bijvoorbeeld eens naar de leefstijlprogramma’s van Voeding Leeft, een team van medisch experts – onder wie internist en hoogleraar Hanno Pijl en huisarts Tamara de Weijer – dat voeding ziet als een belangrijk medicijn tegen suikerziekte. In het Keer Diabetes2 Om Groepsprogramma werk je in een halfjaar tijd naar een structurele leefstijlverbetering. Twee derde van de deelnemers lukt het zelfs om de diabetes om te keren.

Meer lezen?

Internist Hanno Pijl schreef samen met diëtist Karine Hoenderdos een boekje met leefstijlmaatregelen voor type 2 diabetespatiënten. ‘Diabetes type 2? Maak jezelf beter’ beschrijft tien stappen die je als (pre)diabeet zelf kunt nemen om je weer beter te voelen. Voor € 19,95 verkrijgbaar bij de (online) boekwinkel.

Bron | Diabetes Vereniging Nederland (DVN), Kenniscentrum suiker & voeding, Voeding Leeft
Foto | iStock

Ook goed om te weten

Goed nieuws: wandelen is waarschijnlijk een nóg grotere vetverbrander!
Zo herken je een stille hartaanval
Hoe merk je dat je een vleesboom hebt?