‘COPD is tot op zekere hoogte een verborgen ziekte’

COPD

Deel dit artikel:

Het is vandaag Wereld COPD-dag. Margriet sprak eerder met Frank van den Elshout, hij is longarts in ziekenhuis Rijnstate in Arnhem en voorzitter van het transmuraal zorgpad COPD met longaanval in Arnhem.

Wat is het verschil tussen astma en COPD?
“Een astma-aanval treedt op wanneer de luchtwegen zich vernauwen. Dit gebeurt als overmatige reactie op een prikkel, zoals warmte, kou, inspanning, bepaalde allergenen of zelfs geuren. Astma is meestal goed te behandelen met medicijnen die het slijmvlies van de luchtwegen beschermen en de spiertjes van de luchtwegen ontspannen. De longen lijden er geen schade van en de ziekte leidt tegenwoordig zelden tot invaliditeit. COPD is een verzamelnaam voor twee chronische obstructieve ziektes: chronische bronchitis en longemfyseem. Ademen wordt chronisch belemmerd, vandaar ‘obstructief’.”

Wat gaat er precies mis bij COPD?
“Bij chronische bronchitis zijn de vertakkingen van de luchtpijp chronisch ontstoken. Door zwelling van het slijmvlies laten de bronchiën minder lucht door. Bij longemfyseem is er iets structureel mis met de longen zelf. Lucht die we inademen komt via de bronchiën in de longblaasjes. Hier wordt zuurstof opgenomen in het bloed en koolzuurgas uit het bloed afgegeven aan de lucht. Bij longemfyseem zijn de longblaasjes stuk. De patiënt krijgt niet voldoende zuurstof in zijn bloed en kan zijn koolzuurgas niet goed kwijt. Het resultaat is benauwdheid, vermoeidheid, onrust, verwardheid en sufheid. Chronische bronchitis en longemfyseem zijn ongeneeslijk en worden langzaam, of soms snel, erger. Veruit de belangrijkste oorzaak is roken.”

Wat is de impact van deze ziekte?
COPD is met ruim tienduizend sterfgevallen per jaar de vijfde doodsoorzaak. De ziekte veroorzaakt onvoorstelbaar veel leed voor patiënten en hun omgeving. Ook de economische gevolgen, in de vorm van arbeidsuitval en de kosten van langdurige intensieve zorg, zijn groot. Toch is er relatief weinig aandacht voor COPD. Het is tot op zekere hoogte een verborgen ziekte. Vaak zie je niet aan iemand dat hij het heeft. Bovendien gedraagt de ziekte zich soms onvoorspelbaar. Iemand kan zich de ene dag redelijk voelen, om de volgende dag nog geen stap te kunnen verzetten. Patiënten zeggen vaak: ‘Had ik maar een gebroken been, dan zouden mensen tenminste zien dat ik iets mankeer.’ Anderen schamen zich. Ze voelen zich er schuldig over dat ze hebben gerookt en proberen hun probleem te verbergen.”

“Iemand kan zich de ene dag redelijk voelen, om de volgende dag nog geen stap te kunnen verzetten.”

Hoe is het verloop van COPD?
“COPD ontstaat meestal sluipend, waardoor mensen lang wachten voordat ze naar de dokter gaan. Naarmate de ziekte voortschrijdt, neemt het risico op plotselinge verergering toe. De patiënt gaat meer hoesten dan gebruikelijk, geeft meer en taaier slijm op en wordt heel benauwd. Sinds kort noemen we dit een longaanval. Het is een acute situatie, die vaak een ziekenhuisopname vereist. Het besef chronisch ziek te zijn, hakt er flink in.”

Zijn de symptomen te onderdrukken met medicatie?
“In het ziekenhuis kunnen we de patiënt stabiliseren, maar met medicatie alleen ben je er niet. Patiënten met ernstige COPD zijn doorgaans in slechte conditie. Ze zijn angstig, vaak ondervoed en niet zelden spelen er op de achtergrond psychosociale problemen. En dan moeten ze ook nog stoppen met roken! Als je een patiënt in die situatie met een recept en wat adviezen naar huis stuurt, vraag je om moeilijkheden. Vandaar dat Rijnstate meedoet aan een proef waarbij patiënten na een longaanval langdurig intensief worden begeleid door een multidisciplinair team. De eerste resultaten zijn erg positief.”

Dit is een gedeelte uit het dossier Snakken naar lucht dat eerder is verschenen in Margriet 2017-17. Je kunt het hele dossier lezen via Blendle. Ook kun je editie 17 nabestellen via Magazine.nl.

Tekst | Melchior Meijer
Foto | iStock

Kijktip Benauwd

Benieuwd hoe het leven van een COPD-patiënt eruitziet? Bekijk dan de korte documentaire Benauwd van het Longfonds. “Je weet niet waar je de lucht vandaan moet halen. Je begint te zweten, heel erg te zweten, want je krijgt geen lucht naar binnen. Alsof je stikt, zo voelt dat,” zo vertelt COPD-patiënt Lia Breed, een oud-politieambtenaar, die in de documentaire wordt gevolgd. De documentaire is te bekijken via www.facebook.com/longfonds en op longfonds.nl.

Ook interessant om te lezen

Ook interessant om te bekijken

Beauty-expert Carmen Zomers deelt een mooi en makkelijk trucje om lippenstift aan te brengen. Bekijk de video en zie hoe jij je lippen eenvoudig kunt omlijnen, zonder uit te schieten.

(Kun je de video niet zien? Bekijk ’m dan via deze link)

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox? Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief.