Dit is wat je wilt weten over hersenveroudering door Parkinsonisme

Deel dit artikel:

Naarmate onze leeftijd vordert, vinden er verouderingsprocessen plaats in onze hersenen. Hoe snel dat gaat, verschilt per persoon. Bovendien zijn er een aantal aandoeningen die hersenveroudering kunnen versnellen.

Een aantal van deze aandoeningen vallen onder Parkinsonisme. Dit is een verzamelnaam voor een aantal aandoeningen met symptomen die overeenkomen met de ziekte van Parkinson.

De ziekte van Parkinson

De ziekte van Parkinson is een relatief veelvoorkomende hersenaandoening. In 2016 telde ons land zo’n 49.300 patiënten. Parkinson is een progressieve hersenaandoening die de aansturing van spierbewegingen aantast. Dit komt doordat de cellen die het hormoon dopamine produceren, langzaam afsterven. Door het dopaminetekort wordt de aansturing van spierbewegingen aangetast, en kan de patiënt last krijgen van trillingen of trager gaan bewegen.

De meeste mensen krijgen de ziekte wanneer zij tussen de 70 en 84 jaar oud zijn. De ziekte is niet te genezen en de behandeling is vooral gericht op het optimaliseren van het functioneren, vooral bij de motorische problemen. Daarnaast zijn er bepaalde medicijnen die het dopamine-tekort kunnen aanvullen. Deze medicijnen genezen niet, maar kunnen het functioneren  wel verbeteren.

MSA

Een andere vorm die zorgt voor een versnelde hersenveroudering is MSA. In Nederland lijden zo’n 1500 tot 2000 mensen aan deze aandoening. Hoewel veel symptomen van deze ziekte overeenkomen met Parkinson, wordt MSA veroorzaakt door het afsterven van hersencellen in andere gebieden van de hersenen.

Bij MSA krijgt de patiënt bovendien last van stoornissen in het autonome zenuwstelsel. Dit zenuwstelsel regelt onder andere de bloeddruk, het hartritme, de lichaamstemperatuur, de transpiratie en de werking van darm en blaas.

MSA komt eerder tot uiting

Er zijn daarnaast symptomen die niet bij Parkinson voorkomen, maar wel bij MSA. Zo kunnen patiënten last krijgen van een instabiele, gebogen houding, onregelmatig beven, abnormale oogbewegingen, spraak- en slikstoornissen, ademstoornissen, slaapstoornissen, spierspasmen en koude en paarse handen.

De ziekte openbaart zich gemiddeld ook iets eerder: veel patiënten krijgen de eerste klachten rond hun vijftigste levensjaar.

Verschillende vormen

MSA kent verschillende vormen: MSA P, en MSA C. Afhankelijk van de plaats waar aantasting van de hersenen optreedt, treden bepaalde klachten en verschijnselen op.

  • MSA P
    Deze vorm lijkt het meest op de Ziekte van Parkinson. Het grote verschil is dat patiënten niet beter functioneren door domamine-medicatie. Bovendien heeft de ziekte een aantal symptomen die niet voorkomen bij de ziekte van Parkinson. Dit zijn: een zeer snelle progressie van de ziekte, evenwichtsstoornissen (al vrij vroeg in de ziekte), een verminderd spraakvermogen en een voorovergebogen houding van het hoofd.
  • MSA C
    MSA-c is een vorm van MSA die de kleine hersenen en de hersenstam aantast. In tegenstelling tot de Ziekte van Parkinson hebben patiënten met MSA- c vooral last van trillingen tijdens beweging, in plaats van bij rust.

PSP

De derde meest voorkomende vorm van Parkinsonisme is PSP. Dit is een progressieve ziekte, waarbij er verlammingen optreden in het hersengedeelte dat de oogbewegingen regelt. Daardoor wordt het blikveld beperkt. Ook kunnen patiënten last krijgen van veranderingen in spraak en articulatie, stijfheid, slikproblemen, dementie, depressie en angst.

PSP begint meestal na het veertigste levensjaar en komt iets vaker voor bij mannen dan bij vrouwen. Jaarlijks krijgt 1 op de 100.000 mensen deze aandoening. Opvallend is dat de symptomen van PSP in beide lichaamshelften voorkomen. Dat is anders dan bij de ziekte van Parkinson, waarbij de lichaamshelften in verschillende mate aangetast worden.

Bron| Hersenstichting, Gezondheidsnet
Beeld| iStock