Glutensensitiviteit: hoe merk je dat je het hebt?

Deel dit artikel:

Heb je vaak darmklachten, maar heeft je arts geen glutenintolerantie (coeliakie) of tarweallergie kunnen ontdekken? Dan nog kan het geen kwaad om een paar weken helemaal geen gluten te eten. Het is namelijk mogelijk dat je lichaam tóch niet goed tegen gluten kan. 

Zo vermoedt maag-darm-leverarts Gerd Bouma van het VUmc in Amsterdam dat een deel van de patiënten met het Prikkelbare Darm Syndroom (PDS) ‘glutensensitief’ is, vertelt hij in Glutenvrij Magazine. PDS is een diagnose die geregeld wordt gesteld als er geen duidelijke medische oorzaken gevonden kunnen worden voor darmklachten. Bijvoorbeeld coeliakie, een auto-immuunziekte waarbij de darmen worden aangetast door gluten, een eiwit dat in granen zit. “Maar ook veel glutensensitieve patiënten voelen zich aanmerkelijk beter als ze minder of helemaal geen gluten meer eten,” aldus Bouma.

Wat is glutensensitiviteit?

Als je glutensensitief bent, heb je na het eten van gluten vooral last van je buik: een opgeblazen gevoel, een gevoelige buik, buikpijn, diarree, obstipatie, winderigheid en misselijkheid. Andere klachten zijn vermoeidheid, hoofdpijn, verlies aan concentratie, het gevoel ‘mist in het hoofd’ te hebben, gewrichtspijn en huiduitslag. Omdat deze klachten heel erg lijken op die van coeliakie en PDS, krijgen mensen – als coeliakie is uitgesloten – vaak te horen dat ze PDS hebben. 

Hoe weet je of je het hebt?

Hoewel coeliakie redelijk eenvoudig met een bloedtest en darmonderzoek is aan te tonen, geldt dat niet voor glutensensitiviteit. Dit kun je alleen nog maar aantonen door – begeleid door een diëtist – eerst zes weken een strikt glutenvrij dieet te volgen en dan opnieuw gluten te eten. Je arts vergelijkt dan de klachten in beide perioden.

Of zijn het toch de FODMAP’s?

Er is wel een kleine ‘maar’. Want als je verlichting merkt tijdens een glutenvrije periode, betekent dit niet automatisch dat je dus (alleen) niet zo goed tegen gluten kunt. Veel graanproducten bevatten naast gluten namelijk nog ándere stofjes die de darmen kunnen irriteren, zoals FODMAP’s. Dit zijn kleine suikermoleculen die gaan gisten in de dikke darm, wat bij sommige mensen kan leiden tot hinderlijke gasvorming, een opgeblazen gevoel en winderigheid. Ze komen voor in groenten zoals uien en prei, maar ook in couscous, pasta, tarwebrood en roggebrood. Ga je glutenvrij eten, dan haal je automatisch dus ook een deel van deze stofjes uit je voeding. Als je klachten na zes weken onvoldoende zijn verminderd, is een FODMAP-dieet het overwegen waard.

Worden we steeds gevoeliger voor gluten?

Volgens Wageningen Universiteit is tussen 2000 en 2010 de tarweproductie in Europa verdubbeld. We zijn dus veel meer gluten gaan eten. Deze toegenomen ‘glutendruk’ zou een verklaring kunnen zijn voor het groeiende aantal mensen dat last krijgt, of denkt te krijgen, van glutenhoudende voedingsmiddelen.

Meer informatie over glutensensitiviteit en coeliakie vind je op glutenvrij.nl. Je kunt hier ook een coeliakietest doen.

Ook goed om te weten

Hoe merk je dat je lever aan het vervetten is?
De hoogleraar schildklierziekten: ‘Eet brood!’ (of deze alternatieven)
Is geroosterd brood beter voor je darmen?

Bekijk ook

Je katoenen schoenen waterdicht maken: het kan. En met dit simpele trucje is het zo gepiept.

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox? Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief.