Dít is wat je moet weten over hormoonverstoorders

Deel dit artikel:

Je staat er niet dagelijks bij stil, maar veel producten die wij dagelijks gebruiken bevatten hormoonverstoorders. Dit zijn chemische stoffen die je hormoonhuishouding flink kunnen verstoren. En dat heeft behoorlijk wat negatieve effecten op onze gezondheid.

Van plastic flesjes tot cosmetica en elektronica en conservenblikjes. Hormoonverstoorders zitten overal in. En dat is best gek. Zeker als je bedenkt dat diverse onderzoeken hebben aangetoond dat ze schadelijk zijn voor zowel mens als milieu.

Diversiteit in producten

De Wereldgezondheidsorganisatie heeft het aantal hormoonverstorende stoffen officieel vastgesteld op 45. Maar andere instanties melden dat er momenteel 125 tot 500 stoffen zijn die een hormoonverstorend effect hebben. Deze stoffen worden bijvoorbeeld toegevoegd aan parfum zodat de geur langer blijft hangen, of voor het waterafstotend effect van je regenjas. Ook weekmakers in plastic flesjes, die ervoor zorgen dat petflesjes kunnen indeuken, hebben een hormoonverstorend-effect.

Moeilijk te testen

Door gebrek aan betrouwbare testen blijven producenten mogelijk schadelijke stoffen in alledaagse producten toevoegen. Maar het effect is niet bij elke doelgroep even groot. Bepaalde stoffen hebben bijvoorbeeld alleen effect bij ouderen of baby’s. Bovendien is het lastig aan te tonen dat een schadelijk effect echt puur te wijten is aan een verstoring van het hormoonsysteem. “In plaats van de stoffen eerst goed te testen op hormoonverstorende effecten voordat ze op de markt verschijnen, gaat het nu eigenlijk andersom,” zegt toxicoloog Majorie van Duursen Vrije Universiteit van Amsterdam. “Hoewel er af en toe wel een stof van de markt verdwijnt, komen er veel nieuwe voor in de plaats.”

Gezondheidseffecten

En dat is zorgwekkend. Uit diverse onderzoeken bij proefdieren blijkt namelijk dat hormoonverstorende stoffen in weekmakers bijvoorbeeld kunnen leiden tot onvruchtbaarheid. Een dergelijk onderzoek is bij mensen is volgens toxicoloog Van Duursen onmogelijk. “We hebben geen groep mensen die niet in aanraking is gekomen met de stoffen, omdat we er allemaal aan blootgesteld worden. Dat maakt het lastig om groepen te vergelijken.” Toch zijn er genoeg aanwijzingen dat hormoonverstoorders ook bij mensen gezondheidseffecten veroorzaken. Het vermoeden bestaat dat weekmakers zorgen voor een verminderde vruchtbaarheid bij mannen. Twintig jaar geleden had een gezonde man nog zestig miljoen zaadcellen per milliliter. Tegenwoordig is dat nog maar veertig miljoen. Andere studies wijzen uit dat de stof de hersenontwikkeling van baby’s vertraagt. Ook zijn onderzoekers die stellen dat hormoonverstoorders te linken zijn aan de toename van borstkanker.

Extra voorzichtig

Hoewel niet alle effecten in kaart zijn gebracht, is het dus wel goed om je bewust te zijn van de risico’s. In de huidige maatschappij is het haast onmogelijk om helemaal vrij van deze stoffen te leven. Maar tijdens sommige periodes in het leven is er wat extra voorzichtigheid geboden. Bijvoorbeeld op momenten dat er veel ontwikkeling en rijping van de organen plaatsvindt, zoals tijdens de zwangerschap, overgang of de pubertijd.

Lees ook
Moeten we ons zorgen maken om antibioticaresistentie?

Bron| Scientias, Zembla,
Beeld| iStock