Coeliakie, oftewel: hoe merk je dat je niet tegen gluten kunt?

Deel dit artikel:

Met al die glutenvrije producten in de supermarkt zou je bijna denken dat niemand meer tegen gluten kan. In werkelijkheid heeft ‘slechts’ één procent van de Nederlanders coeliakie. Alleen: dat weten ze vaak zelf niet. Zo ontdek je of je intolerant bent voor gluten.

Coeliakie (spreek uit als seu-lia-kíe, met de klemtoon op de ie dus) is een relatief onbekende auto-immuunziekte die ook wel glutenintolerantie wordt genoemd. Het eten van gluten veroorzaakt bij mensen met coeliakie ontstekingsreacties in de dunne darm, waardoor die op termijn zijn werk niet (meer) goed kan doen. Zo kunnen belangrijke voedingsstoffen niet meer goed worden opgenomen en kan de ziekte zelfs botontkalking, bloedarmoede en depressieve klachten veroorzaken. Geen pretje dus.

Vage klachten

Een glutenintolerantie is niet te genezen. Maar als je er op tijd bij bent, zijn de meeste klachten goed te behandelen met een glutenvrij dieet. Alleen: veel mensen hebben geen idee dat ze niet, of niet meer, tegen gluten kunnen. Een teken van coeliakie kan zijn dat je vaak last hebt van buikpijn en/of diarree en gewicht verliest. Ook verstopping, overgewicht en ‘vage klachten’ als vermoeidheid, hoofdpijn en somberheid kunnen op de sluipziekte wijzen. Volgens Laura Kool, diëtiste van de Nederlandse Coeliakie Vereniging (NCV), merken mensen vaak pas hoe goed ze zich kunnen voelen als ze een glutenvrij dieet gaan volgen.

Glutensensitiviteit
Er zijn mensen bij wie geen coeliakie of tarwe-allergie kan worden aangetoond, maar die toch goed reageren op een glutenvrij dieet. Er is dan mogelijk sprake van ‘glutensensitiviteit’. Wetenschappers begrijpen nog niet goed hoe dit zit. Mogelijk zijn de onderzoeksresultaten van deze mensen verkeerd geïnterpreteerd en hebben ze toch coeliakie. Het kan ook zijn dat ze slecht reageren op een ánder stofje in granen. Veel graanproducten bevatten naast gluten nog andere voedingsstoffen die de darmen kunnen irriteren, zoals FODMAP’s

Eenvoudige bloedtest

Of je daadwerkelijk coeliakie hebt, is gelukkig relatief makkelijk te achterhalen. De eerste stap is een eenvoudige bloedtest bij de huisarts. Bij een ‘positieve’ uitslag kun je worden doorverwezen naar een maag-darm-leverarts. Die zal ter controle een biopt van je darmwand nemen. Als blijkt dat de darmvlokken ontbreken of zijn beschadigd, is er met zekerheid sprake van coeliakie.

Glutenvrije producten: veel zout, weinig vezels

Als eenmaal is vastgesteld dat je coeliakie hebt, is het allereerst natuurlijk belangrijk dat je glutenvrij gaat eten. Doe dit bij voorkeur niet op eigen houtje, want dan kun je belangrijke voedingsstoffen mislopen. Pas ook op met glutenvrije producten uit de supermarkt, want die bevatten over het algemeen veel zout en weinig vezels, waarschuwt diëtiste Laura Kool. Niet echt een gezonde keuze. Samen met een gespecialiseerde diëtist kun je gezondere alternatieven vinden, die vaak ook een stuk appetijtelijker zijn dan een droge plak glutenvrij brood. Goed om te weten: de eerste drie behandeluren worden volledig gedekt door je basisverzekering.

Op de website van de Nederlandse Coeliakie Vereniging vind je een lijst van gespecialiseerde diëtisten.

Waar zitten gluten in?
Het gaat hier om een eiwit dat van nature voorkomt in tarwe, spelt, rogge en gerst. Je vindt het in alle producten die van deze granen zijn gemaakt, zoals brood, pasta, pizza, paneermeel en koekjes. Maar het zit ook vaak in soepen, sauzen, ijs en andere producten waar je het niet direct in verwacht.

Glutenvrije granen
Er bestaan ook veel graan(achtige)soorten die van nature geen gluten bevatten:

  • maïs
  • (zilvervlies)rijst
  • gierst
  • teff
  • haver(mout) (alleen als er ‘glutenvrij’ op staat)
  • boekweit (alleen als er ‘glutenvrij’ op staat)
  • quinoa (alleen als er ‘glutenvrij’ op staat)
  • aardappelen (geen graan, wél glutenvrij)

Let dus wel op met boekweit, quinoa en haver(mout), die zijn vaak met gluten ‘besmet’. Eet ze daarom alleen als er ‘glutenvrij’ of een glutenvrij-logo op de verpakking staat.

Bron | Glutenvrij.nl

Ook goed om te weten