Dit is waarom je dit jaar wél de griepprik gaat halen (ook al ben je topfit)

Deel dit artikel:

Als je dit jaar zestig bent geworden, heb je misschien al een uitnodiging gekregen om ergens deze herfst langs te gaan bij de huisarts voor de jaarlijkse griepprik. Er is discussie of je deze nodig hebt als gezonde zestigplusser. Toch lijken er vooral goede redenen om je gratis te laten vaccineren. En nee, daar krijg je geen griep van.

Zés-tig, dat klinkt ineens best oud. En nu word je ook al uitgenodigd om de griepprik te komen halen. Een griepprik! Dat is iets voor bejaarden en zieke mensen, toch? En niets voor een vitale vijftiger zoals jij, die eigenlijk nooit ziek is. Waarom zou je dan virusstofjes in je gezonde lichaam laten spuiten? Wie weet wat die allemaal kunnen aanrichten…

Voldoende aanwijzingen dat de griepprik helpt

Herkenbaar? Je bent niet de enige die kritisch is. Er is veel discussie over het nut van griepvaccinatie voor gezonde zestigplussers. Volgens critici is niet bewezen dat je als gezonde zestiger baat hebt bij de jaarlijkse griepprik. Ook de Gezondheidsraad erkent dat de bewijskracht voor de effectiviteit ‘niet optimaal’ is. Toch zijn er volgens de raad voldoende aanwijzingen dat vaccinatie beschermt tegen griep en de complicaties daarvan. Zo neemt het aantal griepgevallen al jaren af, wat deels is toe te schrijven aan de jarenlange vaccinatie van zestigplussers. Je kunt het een beetje vergelijken met het Rijksvaccinatieprogramma dat kinderen beschermt tegen ernstige infectieziektes. Dankzij deze gratis inentingen komen ziektes zoals kinkhoest en difterie nog nauwelijks voor (en om dat zo te houden, blijft vaccineren nodig).

Niet helemaal waterdicht

Toch heeft de griepprik wel wat minpunten. Hij is bijvoorbeeld niet honderd procent waterdicht. Ten eerste beschermt het vaccin alleen tegen griepvirussen (influenza) die dit winterseizoen naar verwachting het meest zullen heersen. Vaak kloppen de voorspellingen wel, maar er kunnen ook andere virussen opduiken die niet in het vaccin zitten. Griepvirussen hebben bovendien de slimme overlevingseigenschap om geregeld van samenstelling te veranderen. Één kleine genmutatie in een rondwarend virus waartegen je bent ingeënt en je kunt alsnog ziek worden. Maar zelfs als het virus honderd procent aansluit op de antistoffen in het vaccin, heb je nog geen garantie. Ook dan kun je ziek worden, al slaat de griep dan gelukkig meestal een stuk minder heftig toe. Daarnaast kun je nog gewoon verkouden worden of buikgriep krijgen. De griepprik beschermt alleen tegen ‘echte’ griepvirussen (influenza).

Soms lichte bijwerkingen

De griepprik kan ook bijwerkingen geven. De plek waar geprikt is, kan de eerste dag wat pijnlijk, rood of dik zijn. Dit gaat binnen één tot twee dagen vanzelf over. Soms hebben mensen de dag na de griepprik last van hoofdpijn, spierpijn, weinig energie en lichte koorts. Dit gebeurt echter vooral bij kinderen die nooit eerder griep hadden of nog nooit een griepvaccin hebben gekregen. Bij een enkeling kan ook een allergische reactie optreden. Het komt heel weinig voor, maar als je allergisch bent voor kippenei-eiwit, neomycine of gentamycine kun je het best met je huisarts bespreken of een griepprik wel verstandig is.

Geen griep van de griepprik

Sommige mensen denken dat je van de griepprik juist griep kríjgt, maar dit is niet waar. In het vaccin zitten namelijk alleen dode virusdeeltjes. Die kunnen je niet ziek maken, maar er wel voor zorgen dat je lichaam antistoffen aanmaakt. Als je wél vlak na de vaccinatie griep krijgt, dan had je mogelijk al een virus te pakken of deze in de eerste twee weken na de prik opgelopen. Je lichaam heeft na de vaccinatie namelijk twee weken nodig om genoeg antistoffen aan te maken. Als je binnen deze periode een virus oploopt, kun je alsnog ziek worden. En omdat het vaccin helaas niet tegen álle griepvirussen beschermt, kun je ook van een ander griepvirus ziek worden.

Extra vatbaar voor griep

Toch lijken er vooral goede redenen te zijn om gebruik te maken van dit gratis vaccin. Je merkt er misschien nog weinig van, maar met het ouder worden gaat je afweersysteem langzaam minder goed werken. Dat simpele gegeven maakt je niet alleen extra vatbaar voor griep maar ook voor de complicaties ervan, zoals een longontsteking. Vandaar dat alle mensen van zestig jaar en ouder elk jaar in de herfst een oproep krijgen voor een griepprik. Dat geldt ook voor (jongere) mensen met longaandoeningen, hart- en vaatziekten, diabetes, immuunziektes of chronisch nierfalen. Door je elk jaar te laten vaccineren, kun je bovendien helpen voorkomen dat anderen ziek worden. Hoe meer mensen zich elk jaar laten vaccineren, hoe kleiner de kans dat een nieuw griepvirus om zich heen kan slaan en jou of je moeder te pakken krijgt. Volgens de Gezondheidsraad bespaart de jaarlijkse griepprik miljarden aan ziekenhuisopnames, ziekteverzuim en sterfte.

Hoe eerder, hoe beter

De beste tijd om de griepprik te halen is nu, tussen half oktober en half november. Dit heeft met die incubatietijd van twee weken te maken. Als je de prik hebt gekregen en in de twee weken erna een virus oploopt – en die kans is groter in de herfst en winter – kun je alsnog ziek worden. Hoe eerder je erbij bent, hoe beter het is. Maar ook in december of later kan het nog zinvol zijn om gebruik te maken van de griepprik. De afweerstoffen beschermen je ongeveer een halfjaar.

Meer informatie over de griepprik vind je op de website van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). 

Bron | RIVM, NU.nl, Gezondheidsraad, Trouw

Meer lezen

Bekijk ook

Last van spinnen? Dankzij deze truc kom je met gemak spin-vrij het spinnenseizoen door.

Artikelen van Margriet.nl gratis ontvangen in je mailbox? Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief.

rianne marijs